تفسیر نور جلد 2

نویسنده : حاج شیخ محسن قرائتی

سوره آل عمران آیه 54

(54) وَمَکَرُواْ وَمَکَرَ اللَّهُ وَاللَّهُ خَیْرُ الْمَکِرِینَ
و (دشمنان عیسی) تدبیر خود را (برای کشتن او) بکار بستند. خداوند نیز تدبیر خود را (برای حفظ او) بکار برد و خداوند بهترین تدبیر کننده است.
نکته ها:
امام رضا علیه السلام فرمود: مراد از مکر خدا، کیفرِ مکر است وگرنه او اهل مکر نیست.**عیون اخبارالرضا، ج 1، ص 126.***
گرچه آیه به یکی از سنّت های الهی اشاره دارد، ولی با توجّه به آیات قبل که حضرت عیسی کفر بنی اسرائیل را احساس کرد و با توجّه به آیه بعد که خداوند عیسی علیه السلام را به آسمان بالا برد، استفاده می شود که مراد از مکر در اینجا، توطئه ی قتل حضرت عیسی است که گروهی در زمان آن حضرت برای خاموش کردن دعوت او نقشه ها کشیده و تدبیرها نمودند، حتّی برای حبس و دستگیری و معرّفی او جایزه تعیین و مقدّمات اعدام و به دار آویختن او را فراهم کردند. امّا خداوند نقشه ی آنها را نقش برآب کرد و او را به بهترین شکل نجات داد.
پیام ها:
1- خداوند، پشتیبان اولیای خویش است. (ومکروا ومکر اللّه)
2- تدبیر وحرکت انسان، مقدّمه ی قهر یا لطف خداوند است. (ومکروا ومکر اللّه)
3- کیفرهای الهی، با جرم بشر تناسب و سنخیّت دارد. (و مکروا و مکر اللّه)
4- اراده وتدبیر خدا، بالاتر از هر تلاش، حرکت وتدبیر است. (واللّه خیرالماکرین)

سوره آل عمران آیه 55

(55) إذْ قَالَ اللَّهُ یَعِیسی إِنِّی مُتَوَفِّیکَ وَرَافِعُکَ إِلَیَّ وَمُطَهِّرُکَ مِنَ الَّذِینَ کَفَرُواْ وَجَاعِلُ الَّذِینَ اتَّبَعُوکَ فَوْقَ الَّذِینَ کَفَرُواْ إِلَی یَوْمِ الْقِیَمَةِ ثُمَّ إِلَیَّ مَرْجِعُکُمْ فَأَحْکُمُ بَیْنَکُمْ فِیَما کُنْتُمْ فِیهِ تَخْتَلِفُونَ
(بیاد آور) هنگامی که خداوند فرمود: ای عیسی! من تو را (از زمین) برگرفته و به سوی خود بالا می برم و تو را از کسانی که کافر شده اند، پاک می کنم و تا روز قیامت پیروان تو را برکافران برتری خواهم داد. سپس بازگشت شما به سوی من است، پس در آنچه اختلاف می کردید، میان شما داوری خواهم کرد.
نکته ها:
نمونه عینی و عملی تدبیر الهی در برابر مکر دشمنان، در این آیه بیان شده است.
امام باقر علیه السلام فرمود: معراج حضرت عیسی علیه السلام، در شب 21 ماه مبارک رمضان بوده است.**تفسیر نورالثقلین.***
پیام ها:
1- برای سایر انبیا نیز معراج بوده است. (رافعک الیّ)
2- زندگی در میان کفّار، مایه ی آلودگی، و دوری از آنها، مایه ی پاکی و طهارت است. (مطهّرک من الّذین کفروا)
3- پیشگویی غیبی غلبه ی مسیحیّت بر یهود، از معجزات قرآن است. (جاعل الّذین اتّبعوک فوق الّذین کفروا)
4- پیروی از انبیا، رمز پیروزی است. (جاعل الّذین اتّبعوک فوق الّذین کفروا)
5 - جهانی بودن اسلام، منافاتی با وجود اقلیّت های مذهبی در پناه اسلام ندارد. از عبارت (الی یوم القیامة) استفاده می شود که یهود و نصاری تا قیامت می باشند.
6- بازگشت همه به سوی خداست و او داور بی چون و چراست. (الیّ مرجعکم)

سوره آل عمران آیه 56

(56) فَأَمَّا الَّذِینَ کَفَرُواْ فَأُعَذِّبُهُمْ عَذَاباً شَدِیداً فِی الْدُّنْیَا وَالْأَخِرَةِ وَمَا لَهُمْ مِّن نَّصِرِینَ
و امّا گروهی که کافر شدند، در دنیا و آخرت به عذابی سخت عذابشان می کنم و برای آنها هیچ یاورانی نیست.