هزار و یک حکایت قرآنی

نویسنده : محمد حسین محمدی

حکایت 728: گویا این سخن خدا را نشنیده ای!

اصمعی حکایت می کند که: از بیابانی می گذشتم و کیسه ای که مقدار زیادی دینار در آن بود به همراه داشتم. پس از طی مسافتی به زنی اعرابی برخورد کرم و کیسه را به امانت نزد او گذاشتم و از پی کار خود رفتم. پس از مدتی دوباره بازگشتم و کیسه ام را از آن زن طلب نمودم. زن منکر شد و آن را باز پس نداد من آن زن را به نزد پیرمردی که رییس قبیله اش بود، بردم زن در نزد او نیز همچنان بر انکار خود پافشاری می نمود.
پیرمرد گفت: این زن تنها باید قسم یاد کند که کیسه پولی را به امانت از تو نگرفته است.اصمعی گوید: من نیز می دانستم این زن قسم یاد خواهد کرد و از آن امتناع و نکول نمی نماید (تا نوبت به من برسد و من به جای او سوگند بخورم). در نتیجه با قسم خوردن آن زن، کیسه پولم از دست می رفت لذا به فکر چاره افتادم و پس از اندکی اندیشه و تأمل رو به پیرمرد نموده و گفتم: ای شیخ! گویا نشنیده ای که خدای تعالی می گوید:
و لا تقبل لسارقة یمینا - و لو خلفت برب العالمینا** هیچ سوگندی را از زنی که دزدی کرده نپذیر، اگر چه به رب العالمین و پروردگار جهانیان قسم بخورد!***
پیرمرد گفت: راست گفتی ای مرد! سپس آن زن را تهدید کرد به گونه ای که مجبور به اقرار شد و مالم را به من برگرداند.
انگاه پیرمرد روی به من کرده و پرسید: آیه ای که خواندی در کدام سوره بود؟ گفتم: در قول خدای تعالی:
الا هبی بصحنک فاصبحینا - و لا تُبقی خُمورَ الاندرینا!** آهای به چنگ خود بنواز که ما به تو شادیم و از شراب های اندرین چیزی باقی مگذار.***
پیرمرد گفت: سبحان الله! من همیشه گمان می کردم که در انَّا فَتَحنا لَکَ فَتحاً مُبیناً** فتح / 1، ترجمه: ما برای تو (ای پیامبر) پیروزی آشکاری فراهم ساختیم.*** است.** ر. ک: الخزائن/ 5، روضات الجنات 5 / 44، زهر الربیع / 51.***

حکایت 729 : قرآن قدیم

ابوالفرج عبدالرحمن بن علی بن جوزی (510 - 597ق) - صاحب کتاب اخبار الحمقی و المغفلین** حکایت های احمقان و کودن ها. ابن جوزی کتاب دیگری دارد با عنوان اخبار الاذکیاء(حکایت های تیزهوشان).*** - گوید: مردی کودن در روزگار ما ( قرن ششم هجری قمری) عده ای را دید که درباره قرآن با یکدیگر بحث و مناظره می کردند. او شنید که فردی از آنان می گوید: قرآن قدیم نیست)).** واژه قدیم در این جا اصطلاحی خاص است در مقابل واژه حادث)). پس از نزول قرآن همواره این بحث بین عالمان وجود داشته که آیا قرآن قدیم است یا حادث)).***
مرد کودن با شنیدن این سخن خطاب به آن فرد گفت: ای ابله! خدای تعالی قرآن را پانصد سال پیش نازل کرده است بنابراین چگونه می توان گفت که قرآن قدیم نیست؟!** ر. ک: اخبار الحمقی و المغفلین / 191.***

حکایت 730: ریسمان سیاه و ریسمان سفید

آورده اند که: پس از نزول آیه شریفه: وَ کُلُواْ وَاشْرَبُواْ حَتَّی یَتَبَیَّنَ لَکُمُ الْخَیْطُ الأَبْیَضُ مِنَ الْخَیْطِ الأَسْوَدِ مِنَ الْفَجْرِ...،** بقره / 187، ترجمه: و بخورید و بیاشامید تا رشته سپید صبح از رشته سیاه (شب) برای شما آشکار گردد.*** عدی بن حاتم خدمت پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم رسیده و عرض کرد: یا رسول الله! من ریسمان سیاه و سفیدی گذارده بودم و به آن ها نگاه می کردم تا به وسیله شناسایی آن دو از یکدیگر، آغاز وقت روزه را تشخیص دهم! گویند: پیامبر از این سخن چنان خندید که دندان های مبارکش نمایان گشت آن گاه به عدی فرمود: ای پسر حاتم! منظور (بازشناسی) رشته سفید صبح از رشته سیاه شب در افق است که آغاز وجوب روزه است (نه آن چه که تو پنداشته ای). **ر. ک: تفسیر نمونه 1 / 654 - 653، به نقل از: مجمع البیان ج 1، ذیل تفسیر آیه مذکور.***
الخیط الابیض ضوء الصبح منفلق - و الخیط الاسود لون اللیل مکموم
امیة بن ابی الصلت))