هزار و یک حکایت قرآنی

نویسنده : محمد حسین محمدی

حکایت 661 : نامه حضرت سلیمان به ملکه سبا

از جعفر بن یحیی پرسیدند: موجَزترین ( کوتاه ترین و بلیغ ترین) سخن در قرآن کریم، کدام است؟
گفت: نامه و سخن حضرت سلیمان به ملکه سبا، آن جا که می فرماید: إِنَّهُ مِن سُلَیْمَانَ وَإِنَّهُ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ أَلَّا تَعْلُوا عَلَیَّ وَ أْتُونِی مُسْلِمِینَ،** نمل / 31 - 30، ترجمه: این نامه از سلیمان است، و چنین است: به نام خداوند بخشنده مهربان، توصیه من این است که نسبت به من برتری جویی نکنید، و بسوی من آیید در حالی که تسلیم حقّ هستید.*** زیرا در این سخن کوتاه که تنها دارای سه جمله است پنج مطلب گنجانده شده است که عبارتند از:
الف: عنوان و نشانی. ب: نامه. ج: حاجت وخواسته آن حضرت. د: اظهار دین. ه: ارشاد گیرندگان نامه.** ر. ک: محاضرات الادباء 1/ 58، لازم به ذکر است که نامه حضرت سلیمان علیه السلام به ملکه سبا ( بلقیس) تنها نامه ای است که متن آن در قرآن کریم وجود دارد.***

حکایت 662: نشنید و شنیدی

شیخ اجل سعدی شیرین سخن در گلستان خویش حکایتی بسیار کوتاه ایراد نموده که متن متین آن چنین است:
موسی علیه السلام قارون را نصیحت کرد که: أَحْسِن کَمَا أَحْسَنَ اللَّهُ إِلَیْکَ.** قصص / 77، ترجمه: همانگونه که خدا به تو نیکی کرده، نیکی کن.*** نشنید** ر. ک: قصص / 78*** و عاقبتش شنیدی.** ر. ک: قصص / 88.***
آن کس که به دینار و درم خیر نیندوخت - سر عاقبت اندر سر دینار و درم کرد
خواهی متمع شوی از دنیی و عقبی - با خلق کَرم کن چو خدا با تو کَرم کرد** ر. ک: گلستان سعدی، باب هشتم در آداب صحبت (مصاحبت و همنشینی) نکته: این سخن سعدی مثل یک فرمول جبری است که یک جزء کوچک آن را نمی توان پس و پیش کرد.***

حکایت 663: جواز رفع

گویند: شخصی هنگم قرائت آیه شریفه: فِی بُیُوتٍ أَذِنَ اللَّهُ أَن تُرْفَعَ** نور/ 36، ترجمه: (این چراغ پرفروغ) در خانه هایی قرار دارد که خداوند اذن فرموده دیوارهای آن را بالا برند (تا از دستبرد شیاطین و هوسبازان در امان باشد). ***عبارت فی بُیُوتٍ را به شکل فی بُیُوتٌ (با رفع) می خواند. به او گفتند: چرا با این که حرف جر فی بر سر این کلمه در آمده آن را مرفوع می خوانی نه مجرور؟
گفت: به جواز رفع آن در خود آیه تصریح شده زیرا خداوند خود می فرماید: اَذِنَ اللهُ أَن تُرفَعَ یعنی: خداوند اجازه داده که مرفوع شود)).** ر. ک: قرآن پژوهی / 797، زهر الربیع / 34، کشکول شیخ بهایی 1 / 281.***