هزار و یک حکایت قرآنی

نویسنده : محمد حسین محمدی

حکایت 558 : استخاره ای پر خیر و برکت

مرحوم آیت الله العظمی بروجردی پس از طی دوران اجتهاد در نجف اشرف و اصفهان، سرانجام به محل تولدش (بروجرد) آمده و در آن جا سکونت گزید تا این که برای معالجه بیماریش در اواخر سال 1363 قمری به تهران مسافرت کرده و در جوار حضرت عبدالعظیم در بیمارستان فیروز آبادی بستری شد. در این مدت، جمعیت بسیار از ایشان عیادت کردند. پس از بهبودی کامل، علما و اساتید و فضلا از ایشان دعوت نمودند که به قم بیاید تا طلاب علوم دینی از محضرش بهره مند گردند. در این میان آیت الله بروجردی به قرآن استخاره کرد از حُسن اتفاق این آیات در آغاز صفحه قرآن آمد:
وَ أَنزَلْنَا مِنَ السَّمَاءِ مَاءً بِقَدَرٍ فَأَسْکَنَّاهُ فِی الاَْرْضِ وَ إِنَّا عَلَی ذَهَابٍ بِهِ لَقَادِرُونَ فَأَنشَأْنَا لَکُم بِهِ جَنَّاتٍ مِّن نَّخِیلٍ وَ أَعْنَابٍ لَّکُمْ فِیهَا فَوَاکِهُ کَثِیرَةٌ وَ مِنْهَا تَأْکُلُونَ وَ شَجَرَةً تَخْرُجُ مِن طُورِ سَیْنَاءَ تَنبُتُ بِالدُّهْنِ وَ صِبْغٍ لِّلاْکِلِینَ.** مؤمنون / 20 18، ترجمه: و از آسمان، آبی به اندازه ای معیّن نازل کردیم؛ و آن را در زمین (در جایگاه مخصوصی) ساکن نمودیم؛ و ما بر از بین بردن آن کاملاً قادریم! سپس بوسیله آن باغهایی از درختان نخل و انگور برای شما ایجاد کردیم؛ باغهایی که در آن میوه های بسیار است؛ و از آن میخورید. و (نیز) درختی را که از طور سینا ( درخت زیتون) می روید و از آن روغن و نان خورش برای خورندگان فراهم می گردد (آفریدیم).***
این آیات شریفه کاملاً تناسب داشته و در طول شانزده سال اقامت ایشان در حوزه علمیه قم به خوبی آثار آنان که شاگردانی برجسته و... بود، ظاهر گشت و به راستی از محضر این عالم بزرگ گلهای زیادی شکفته و میوه های فراوانی به ثمر رسیدند و تحولی عظیم در حوزه علمیه قم به وجود آمد.** ر. ک: داستان های صاحبدلان 2 / 48 47، به نقل از: زندگانی آیت الله العظمی بروجردی (علی دوانی) / 62 61.***

حکایت 559 : علم لَدُنّی

مرحوم حاج سید محمد زنجانی از مرحوم شیخ محمد فاضل شربیانی نقل نموده که: میرزا ابوالمکارم و میرزا ابوطالب زنجانی استخاره کردند که پای درس مرحوم حاج سید حسین کوه کمره ای حاضر شوند یا نه. این آیه آمد: فَوَجَدَا عَبْدًا مِّنْ عِبَادِنَا آتَیْنَاهُ رَحْمَةً مِنْ عِندِنَا وَ عَلَّمْنَاهُ مِن لَّدُنَّا عِلْمًا** کهف / 65، ترجمه: (در آن جا) بنده ای از بندگان ما را یافتند که رحمت (و موهبت عظیمی) از سوی خود به او داده، و علم فراوانی از نزد خود به او آموخته بودیم. *** این آیه حکایت حضرت موسی علیه السلام و حضرت یوشع علیه السلام را بیان می کند که با حضرت خضر ملاقات نموده و مأمور به یاد گرفتن علم از آن حضرت گردیدند. آیه خیلی مناسب با مقصودشان و بسیار خوب بود. بلی در اثر همین تعلیم هر دو ( میرزا ابوالمکارم و میرزا ابوطالب) به مقامی از علم رسیدند. **ر. ک: الکلام یجر الکلام 1 / 121 130.***

حکایت 560 : استخاره قرآنی امام سجاد علیه السلام

ابن ادریس در کتاب سرائر چنین روایت نموده:
شخصی از اصحاب گوید: در خدمت امام زین العابدین علیه السلام بودم و عادت آن حضرت این بود که چون نماز صبح می کرد با کسی سخن نمی گفت تا آفتاب طلوع می کرد و روزی که زید فرزند آن حضرت متولد شد بعد از نماز صبح آن حضرت را بشارت به ولادت او دادند، پس رو به اصحاب خود کرد و فرمود: چه نام کنم این فرزند را؟ هر یک از حاضران نامی گفتند. حضرت مصحف طلبید و در دامن خود گذاشت و گشود. در اول صبحه این آیه بود: وَ فَضَّلَ اللهُ المجاهِدینَ علی القاعِدینَ اجراً عظیماً؛** نسآء / 95، ترجمه: و خداوند مجاهدان را بر قاعدان با پاداش عظیمی برتری بخشیده است.*** پس مصحف را بر هم گذاشت و بار دیگر گشود این آیه در اول صفحه بود:
إِنَّ اللّهَ اشْتَرَی مِنَ الْمُؤْمِنِینَ أَنفُسَهُمْ وَ أَمْوَالَهُم بِأَنَّ لَهُمُ الجَنَّةَ یُقَاتِلُونَ فِی سَبِیلِ اللّهِ فَیَقْتُلُونَ وَ یُقْتَلُونَ وَعْدًا عَلَیْهِ حَقًّا فِی التَّوْرَاةِ وَالإِنجِیلِ وَالْقُرْآنِ وَ مَنْ أَوْفَی بِعَهْدِهِ مِنَ اللّهِ فَاسْتَبْشِرُواْ بِبَیْعِکُمُ الَّذِی بَایَعْتُم بِهِ وَ ذَلِکَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِیمُ؛** توبه / 111، ترجمه: خداوند از مؤمنان، جانها و اموالشان را خریداری کرده، که (در برابرش) بهشت برای آنان باشد؛ (به این گونه که:) در راه خدا پیکار می کنند، می کشند و کشته می شوند؛ این وعده حقّی است بر او، که در تورات و انجیل و قرآن ذکر فرموده؛ و چه کسی از خدا به عهدش وفادارتر است؟! اکنون بشارت باد بر شما، به داد و ستدی که با خدا کرده اید؛ و این است آن پیروزی بزرگ.*** پس حضرت دو بار فرمود: والله زید است و او را زید نام نهادند.** ر. ک: مفاتح الغیب (علامه مجلسی) / 43 به نقل از: سرائر ابن ادریس. اگر کسی سؤال نماید که امام سجاد علیه السلام چگونه به این نام پی بردند و حال آن که دو آیه مذکور چنین نامی وجود نداشت؟ در پاسخ باید گفت: چون امام پیشاپیش می دانستند که یکی از فرزندانش که زید نام خواهد گرفت در جهاد با مخالفان شهید خواهد شد و در این دو آیه اشاره به شهادت آن فرزند بود بدین ترتیب دانستند که این همان فرزند موعود است پس او را زید نام نهادند.***