هزار و یک حکایت قرآنی

نویسنده : محمد حسین محمدی

حکایت 83 : دعای مختصر و مفید

ابوقره گوید: شبی امام جعفر صادق علیه صلوات الله الصادق را دیدم که مشغول طواف خانه خدا کعبه معظمه بود و مکرر به خدا عرض می کرد: اللهم قنی شح نفسی خداوند! مرا از بخل و حرص نفسم، حفظ فرما. پرسیدم: یا ابن رسول الله! شما از آغاز شب تا پایان آن، غیر از این دعا را نخواندید؟ فرمود: چه چیز بدتر از بخل و حرص نفس که خداوند می فرماید: و من یوق شح نفسه فاولئک هم المفلحون**حشر/ 9، تغابن/ 16. *** یعنی: و کسانی که از بخل و حرص خویشتن مصون بمانند رستگارانند**ر.ک: داستان و پندها 9/ 63، به نقل از: نور الثقلین 5/346، تفسیر نمونه، 24/ 210. ***)).

حکایت 84 : وضوی جبیره

عبدالاعلی مولی آل سام گوید: به امام صادق (علیه السلام) عرض کردم یا ابن رسول الله! من به هنگام راه رفتن لغزیده و برزمین خوردم و ناخن پایم شکست و برانگشت پایم پارچه ای نهادم و آن را پانسمان کردم. حال، چگونه وضو بگیرم؟ امام صادق (علیه السلام) فرمود: حل این مسأله و نظایر آن را می توان از کتاب خدا (قرآن مجید) استنباط نمود**کنایه از این که تو خود چرا در صدد برنیامدی تا جواب این مسأله را از قرآن بیابی؟ *** خدای تعالی در قرآن می فرماید: و ما جعل علیکم فی الدین من حرج**حج/ 78، ترجمه: و در دین (اسلام) کار سنگین و سختی بر شما قرار نداد. درباره دو آیه دیگر که با آیه مذکور مشابهت مفهومی دارند، ر.ک: بقره/ 185، مائده/ 6. *** بنابراین وظیفه تو آن است که برهمان پارچه (و پانسمان) مسح نمایی (و وضوی جبیره بگیری**ر.ک: وسائل الشیعه، 1/ 327.
د: این که در ظرف تعسر و حرج بایستی به مقدار ضرورت از اجزاء و شرایط رفع ید شود چون در روایت به مجرد حرجی بودن مسح بر بشره (پوست) اصل مسح از بین نرفته است بلکه تنها شرطیت مسح بر بشره (به مقدار پانسمان زخم) برداشته شده است و به عبارت دیگر از حدیث مذکور استفاده می شود که مثل معروف الضرورات تتقدر بقدرها باید حفظ شود. ***.)

حکایت 85 : سه به ازای سه

معاویه بن وهب گوید: روزی امام جعفر صادق علیه صلوات الله الصادق به من فرمود: ای معاویه! هر کس موفق شود سه چیز را به جای آورد از سه چیز دیگر محروم نخواهد ماند. (بدین گونه که:) هر کس توفیق دعا کردن یابد از اجابت دعا محروم نمی ماند زیرا خدای عزوجل می فرماید: ادعونی استجب لکم**غافر/ 60، ترجمه: مرا بخوانید تا (دعای) شما را پذیرفته و اجابت نمایم. ***. هر کس توفیق شکر گزاری یابد از فزونی نعمت محروم نمی شود زیرا خدای عزوجل می فرماید: لئن شکرتم لازیدنکم**ابرهیم/ 7، ترجمه: اگر شکر گزاری کنید (نعمت خود را) بر شما خواهم افزود. *** و هر کس موفق به توکل بر خداوند گردد، از کفایت امرش توسط خداوند، محروم نمی گردد به دلیل این که خداوند فرموده: و من یتوکل علی الله فهو حسبه**طلاق/ 3، ترجمه: و هر کس بر خدا توکل کند، امرش را کفایت می کند، (انتهای آیه 38 سوره زمر نیز فی الجمله تناسبی دارد) ر.ک: خصال صدوق 1/ 101.***.