دو مکتب در اسلام دیدگاه دو مکتب درباره مدارک تشریعی اسلامی جلد دوم

نویسنده : سید مرتضی عسکری

سخن مترجم

سرانجام جلد اول کتاب دو مکتب در اسلام، ترجمه کتاب معالم المدرستین حضرت آیت الله علامه مجاهد سید مرتضی عسکری، پس از سالها که از ترجمه آن به وسیله نگارنده می گذشت، به همت والای مسؤولین محترم بنیاد بعثت به چاپ رسید؛ باشد که چراغی فرا راه جویندگان حقیقت گردد.
اینک که جلد دوم آن در اختیار علاقمندان به شوکت و عظمت اسلام قرار می گیرد، نگارنده بدون هیچ ادعایی، تنها از این لحاظ خوشحال است که این اثر گرانقدر، که نتیجه سالها رنج و زحمت و تحقیق و تتبع حضرت آیت الله علامه عسکری است، به قلم شکسته این ضعیف بی ادعا به زبان پارسی برگردانده شد؛ به این امید که دانشمندان جهان اسلام به خود آمده برای اتحاد کلمه واقعی و یک پارچگی حقیقی و ماندنی، نه سیاسی و نیم بند ناپایدار و موقتی، در زیر لوای آیین راستین محمدی (ص)، با کنار گذاردن تعصب خشک و بی جا، منشاء اختلاف بین خود را با روش علمی و موضوعی به بحث و بررسی بگذراند، و پیروی از حق و حقیقت را وجهه همت خود قرار دهند. این آرزوی ماست و خداوند بر این نیت و آرزو آگاه است. قل هذه سبیلی أدعو الی الله علی بصیره أنا و من أتبعنی .
تهران شهریور / 1373. ع.م. سردارنیا
بسم الله الرحمن الرحیم
فبشر عباد الذین یستمعون القول فیتبعون أحسنه اولئک الذین هداهم الله و أولئک هم أولو الألباب .
سوره زمر /17-18
بندگان مرا بشارت ده! همان کسانی که سخنان را می شنوند و از نیکوترین آنها پیروی می کنند؛ آنان کسانی هستند که خدا هدایتشان کرده، و آنان خردمندانند.

دیدگاه دو مکتب درباره مصادر تشریعی اسلام

زمینه سخن: پنج اصطلاح اسلامی
بخش اول: نظر دو مکتب درباره قرآن
بخش دوم: نظر دو مکتب درباره سنت پیامبر اسلام
بخش سوم: نظر دو مکتب درباره فقه و اجتهاد
بخش چهارم: قرآن و سنت، تنها مصدر تشریعی در مکتب اهل بیت (ع)
بخش پنجم: فشرده نظریات دو مکتب در موارد چهار گانه فوق
در بررسی مصادر تشریعی اسلام از دیدگاه دو مکتب نخست به بررسی پنج اصطلاح قرآن، سنت، بدعت، فقه، اجتهاد پرداخته، سپس نظر هر یک از دو مکتب را درباره آنها بررسی نموده و در خلال آن، مصطلحات دیگری را، مورد مطالعه قرار خواهیم داد.
زمینه سخن
اصطلاحات پنجگانه
قرآن کریم
سنت
بدعت
فقه
اجتهاد

1. قرآن

قرآن، کلام خدای باری تعالی است که آن را به تدریج بر خاتم پیامبرانش، حضرت محمد (ص)، نازل فرموده است؛ در مقابل شعر و نثری که در کلام عرب وجود دارد. بنابراین کلام عرب تشکیل می شود از قرآن، شعر و نثر. **این یکی از وجوه اعجاز قرآن است. زیرا که سخن آدمی در هر زبان از دو صورت شعر و نثر خارج نیست، اما قرآن کریم در زبان عرب نه شعر است و نه نثر، بلکه (قرء ان عربی مبین) و سخن خدای مجید است و نه سخن آدمی. ***
همان گونه که به دیوان کامل شاعر و به یک قصیده از آن، و به یک بیت و حتی به یک مصراع آن هم شعر گفته می شود، به تمام قرآن و به یک سوره آن، و حتی به یک آیه آن هم قرآن می گویند. و قرآن به این معنی، مصطلحی است اسلامی و حقیقتی است شرعی؛ زیرا که منشأ همه این کاربردها هم در قرآن آمده، و هم در حدیث شریف نبوی.