سیری در رساله حقوق امام سجاد علیه السلام (جلد دوم)

نویسنده : آیت الله میرسید محمد یثربی

تبیین اذان به نقل از امیرالمؤمنین علیه السلام

روایتی را حضرت سیدالشّهدا علیه السلام، از پدر بزرگوارش مولی الموحدین أَمیرالمؤمنین علیّ بن ابی طالب علیه السلام نقل می فرمایند که:
کُنَّا جُلوسا فِی المَسجِدِ، اءِذ صَعَدَ المؤذّن المَنارَة، فقال ((الله اکبر، الله اکبر))، فبَکی امیرالمؤمنین علیّ بی أَبی طالب علیه السلام و بَکَینَا بِبُکائِهِ، فَلَمَّا فَرَغَ المؤذّن، قال أَتَدروُنَ مَا یَقُولُ المؤذّن؟ قُلنَا اللَّه و رسولُهُ و وصیُّهُ أَعلَمَ، فَقَال: لَو تَعلَمُونَ مَا یَقُول لَضَحِکتُم قَلِیلا و لَبَکَیتُم کَثیرا! فلِقوله ((الله اکبر)) مَعَان کَثِیرَة؛ منها: أَنَّ قَولَ المؤذّن ((الله اکبر)) یَقَعُ علی قِدَمِهِ و أَزَلِیَّتِهِ و أَبَدِیَّتِهِ و عِلمِهِ و قُوَّتِهِ و قُدرَتِهِ و حِلمِهِ و کَرَمِهِ و جودِهِ و عَطائِهِ و کِبرِیَائِهِ، فاذا قالَ المؤذّن ((الله اکبر)) فانَّهُ یقول الله الَّذی له الخلق و الاَمر و بِمَشیَّته کان الخلق و منه کان کُلّ شی ء للخلق و الیه یرجع الخلق و هو الاوَّل قبل کُلّ شی ء لم یزل، و الاخر بعد کُلّ شی ء لا یزال، والظاهر فوق کُلّ شی ء لا یدرک و الباطن دون کُلّ شی ء لا یُحَدُّ، فهو الباقی و کُلّ شی ء دونه فَان، والمعنی الثَّانی الله اکبر أَی العلیم الخبیر، علم مَا کَانَ و مَا یَکُون قَبلَ أَن یَکُون(924).
((در مسجد نشسته بودیم، صدای مؤذّن را از فراز مناره شنیدیم که می گوید: الله اکبر. در این هنگام امیرالمؤمنین علیه السلام گریست و ما نیز از گریه او گریان شدیم، همین که اذان به پایان رسید حضرت فرمودند: آیا می دانید مؤذّن چه می گوید؟ گفتیم: خدا و رسول و وصی او آگاهترند، فرمودند: اگر می دانستید که او چه می گوید از خنده خودداری می نمودید و بسیار گریه می کردید. او که می گوید الله اکبر معانی بسیاری دارد:
اول، الله اکبر حکایت می کند از قدم ذاتی و ازلیت و ابدیت ذاتی خداوند متعال، و همچنین گویای علم و قوت، قدرت و حلم، کرامت و بخشندگی، عطایا و کبریایی او است.
مؤذّن که می گوید الله اکبر در واقع می گوید: همه خلق و فرمان آفرینش از آن او است، مشیت او سبب هستی است و هرچه در خلقت و برای مخلوقات است از او است و بازگشت مخلوقات به سوی او است، او ازلی است و قبل از هر چیز است و بعد از فنای همه نیز خواهد بود. لم یزل و لایزال او است در عین ظهور و پیدایی قابل درک کامل نیست، و به دلیل خفا قابل تعریف کامل نیست، او باقی است و هر چیز غیر او است فانی. دوم، الله اکبر یعنی او دانا و آگاه است گذشته و آینده را قبل از وقوع می داند)).
الثَّالِثُ: الله اکبر أَیِ القادرُ علی کُلّ شی ء یَقدِرُ علی ما یَشاء القویُّ لِقُدرَتِهِ المُقتَدِرُ عَلَی خَلقِهِ القَویُّ لِذَاتِهِ و قُدرَتُهُ قَائِمَة علی الاَشیَاءِ کُلِّهَا اذا قَضی أَمرا فانَّما یقول له کن فَیَکُون، والرَّابِعُ اللَّه أَکبر علی معنَی حِلمِهِ و کَرمِهِ یَحلُمُ کانَّهُ لا یعلم و یَصفَحُ کأَنَّهُ لا یَرَی و یستُرُ کأَنَّهُ لا یُعصَی و لا یُعَجِّلُ بالعقوبَةِ کَرَما و صَفحا و حِلما والوَجهُ الاخَرُ فی مَعنَی الله اکبر أَیِ الجَوَادُ جَزیلُ العَطَاءِ کریمُ الفِعَالِ و الوَجهِ الاخَرُ اللّه اَکبر فیهِ نَفی کَیفِیَّتِهِ کَأَنَّهُ یقول الله أَجل مِن أَن یُدرِکَ الواصِفُونَ قَدرَ صِفَتِهِ الَّذِی هوَ مَوصوف به و انَّمَا یصِفُهُ الواصفون علی قَدرِهِم لا علَی قدرِ عَظَمَتِهِ و جلالِهِ تَعالَی الله عَن أَن یُدرِکَ الواصفون صِفَتَهُ علُوّا کَبیرا و الوَجهُ الاخَرُ الله اکبر کأَنَّهُ یقول الله أَعلی و أَجل و هو الغنیُّ عَن عبادهِ لا حاجَةَ به الی أَعمالِهِم(925).
((سوم، الله اکبر یعنی بر هر چیز توانا است، آنچه بخواهد می تواند، در اقتدارش نیرومند و بر خلقش قادر و قدرتش ذاتی و بر همه چیز استوار است. و هرگاه امری از قضای او بگذرد با فرمان ((کن)) آن چیز وجود پیدا می کند.
چهارم، الله اکبر، بر حلم، بردباری و کرامت او دلالت دارد. آن چنان حلیم است که گویی هیچ نمی داند، چنان گذشت می کند که گویی نمی بیند، چنان عیب پوشی می کند که گویی معصیتی رخ نداده است و هرگز در عقوبت و جزای نافرمانی سرعت و عجله نمی کند؛ زیرا کریم و صبور و اهل گذشت است.
پنجم، الله اکبر بر بخشندگی و کمال در بخشش و بزرگواری در همه افعال او دلالت دارد.
ششم، الله اکبر یعنی او را نمی توان به چگونگی توصیف کرد و گوینده الله اکبر خدا را بالاتر از توان ادراک توصیف کنندگان می شمرد، او به بزرگی توصیف می شود، ولی هر کسی به قدر توان خود او را وصف می کند نه به مقدار عظمت و بزرگی او؛ زیرا وصف او بالاتر از ادراک وصف کنندگان است.
هفتم، الله اکبر یعنی او بالاتر از هرچیز و بی نیاز از بندگان است و او را احتیاجی به اعمال ایشان نیست)).
وَ اَمَّا قولُهُ أَشهدُ أَن لا اله الا الله فَاِعلام بأَنَّ الشَّهادَةَ لا تَجُوزُ الا بِمَعرِفَة مِنَ القَلب کَأَنَّهُ یقولُ أَعلَمُ أَنَّهُ لا معبود الا الله عزَّ و جَلَّ و أَنَّ کُلّ معبود باطل سِوَی الله عزَّ و جَلَّ و أُقِرُّ بلسانی بمَا فی قلبی مِنَ العلم بأَنَّهُ لا اله الا الله و أَشهدُ أَنَّهُ لا ملجَأَ مِنَ الله عزَّ و جَلَّ الا الیه و لا مَنجی مِن شَرِّ کُلّ ذی شرّ و فِتنَة کُلّ ذی فِتنَة الا باللّه و فی المرَّةَ الثَّانیة أَشهد أَن لا اله الا الله معناهُ أَشهدُ أَن لا هادی الا الله و لا دلیل الا الله و أُشهد الله بأَنِّی أَشهَدُ أَن لا اله الا الله و أُشهد سُکَّان السَّموات و سکَّان الارض و ما فیهنَّ مِنَ الملائکة و النَّاس اجمعین و ما فیهنَّ مِنَ الجبال و الاَشجار و الدَّوابّ والوُحوش و کُلّ رطب و یابس بأَنِّی أَشهد أن لا خالق الا الله و لا رازق و لا معبود و لا ضارّ و لا نافع و لا قابض و لا باسط و لا معطی و لا مانع و لا دافع و لا ناصح و لا کافی و لا شافی و لا مقدّم و لا مؤخّر الا الله له الخَلق والاَمر و بیدهِ الخیر کُلّهِ تبارک الله ربّ العالمین(926).
((و امّا شهادت به یگانگی خداوند اشهد ان لا اله الا الله اعلام به این است که این شهادت فقط از معرفت و آگاهی دل ریشه می گیرد و گویی که مؤذّن چنین می گوید می دانم که جز او معبودی نیست و هر معبود دیگری واهی و خیالی است، با زبان اقرار میکنم آنچه را در دل دارم و قلب من سرشار از آگاهی و علم به یگانگی او است و هیچ پناهی جز او متصور نیست و او نجات دهنده از همه شرور و فتنه ها است و در شهادت دوم اقرار می کنم که رهنما و هدایتگری جز او نیست و بر این شهادت خود اقرار به یگانگی خداوند عزَّ و جَلَّ همه ساکنان آسمان ها و زمین و هر آنچه از ملائکه، انسان ها، کوه ها و درختان و چهارپایان و وحوش و هر رطب و یابس را گواه می گیرم و من معترفم که جز او خالقی نیست، رازق و معبود او است، ضار و نافع، گیرنده و دهنده، مانع و دافع و ناصح، کفایت کننده و شفادهنده ای جز او نیست، اول و آخر او است، و همه آفرینش به دست او است و همه خوبی ها از او است، تبارک الله رب العالمین)).
وَ اَمَّا قولُهُ أَشهد أَنَّ محمَّدا رسول الله یقول أُشهد الله علی أَنِّی أَشهد انَّه لا اله الا هو و أَنَّ محمَّد عبده و رسوله و نبیّه و صفیّه و نجیبه أَرسله الی کافَّة النَّاس اجمعین بالهدی و دین الحقّ لیظهره علی الدّین کُلّهِ و لو کره المشرکون و أُشهد مَن فی السموات و الارض مِن النبیین و المرسلین و الملائکة و النَّاس اجمعین أَنِّی أشهد أَنَّ محمَّد رسول الله سید الاوَّلین و الاخِرین و فی المرَّة الثَّانیة أَشهد أَنَّ محمَّد رسول الله یقول أَشهد أَن لا حاجة لاحد الی أَحد الا الی الله الواحدِ القهَّارِ الغنیِّ عن عباده و الخلائق أَجمعین و أَنَّهُ أَرسل محمَّدا الی النَّاس بَشیرا و نَذیرا و داعیا الی الله باذنِهِ و سِراجا مُنیرا فمَن أَنکَرَهُ و جَحَدَهُ و لم یُؤمِن به أَدخَلَهُ الله عزَّ و جَلَّ نار جهنَّمَ خالدا مُخَلَّدا لا یَنفَکُّ عَنهَا أَبَدا(927).
((وَ اما منظور او از شهادت به رسالت اشهد ان محمَّدا رسول الله صلی اللّه علیه و آله و سلم این است که می گوید بعد از شهادت به یگانگی خداوند شهادت می دهم که محمَّد صلی الله علیه و آله و سلم بنده و فرستاده برگزیده مخصوص او است که برای همه هدایت مردم انتخاب شد؛ تا دین حقّ را بر همه ادیان برتری دهد اگرچه برای مشرکان خوشایند نباشد و از همه اهل آسمان ها و زمین، پیامبران و ملائکه بر شهادت به رسالت پیامبر خاتم که سیدالمرسلین است گواه می گیرم.
و در مرتبه دوم شهادت به رسالت می گوید: شهادت می دهم که هیچ مخلوقی را احتیاج به مخلوق دیگر نیست جز این که همگان نیازمند خداوند قهارند، خدایی که بی نیاز از بندگان و مخلوقات خود است و هم او است که محمَّد صلی الله علیه و آله و سلم را برای بشارت و انذار مردم فرستاد، تا او مردم را بسان خورشید نورافشان به سوی خدا راهنمایی کند و هر کس او را منکر شده و نپذیرد و به او ایمان نیاورد، سرنوشت او آتش همیشگی جهنم است)).
وَ اَمَّا قولُهُ حی علی اَلصَّلاة أَی هَلُمُّوا الی خیرِ أَعمالِکُم و دَعوَةِ ربّکم و سَارِعوا الی مَغفِرَة مِن ربِّکم و اِطفَاءِ نَارِکُم الَّتی أَوقَدتُمُوها علی ظهورِکم و فَکاکَ رِقَابِکُم الَّتی رَهَنتُمُوها بِذُنوبِکم لِیُکَفِّرَ الله عنکم سیِّئَاتِکم و یَغفِرَ لکم ذنوبکم و یُبَدِّلَ سیِّئَاتِکُم حسنات فانَّهُ ملک کریم ذوالفَضل العَظیم و قد أَذن لنا مَعاشر المسلمین بالدُّخول فی خدمتهِ و التَّقَدُّم الی بین یدیه و فی المرَّةِ الثَّانیَةِ حیَّ علی الصَّلاة أَی قوموا الی مُناجاة ربِّکم و عَرضِ حاجاتکم علی ربِّکم و توسّلوا الیه بکلامه و تشفَّعوا به و اکثروا الذّکر و القنوت و الرُّکوع و السُّجود و الخضوع و الخشوع و ارفعوا الیه حوائجکم فقد اذِنَ لنا فی ذلک(928).
((وَ اما وقتی می گوید حی علی اَلصَّلاة یعنی بشتابید به سوی بهترین عمل و به سوی اجابت دعوت پروردگار، بشتابید به سوی سفره آمرزش خداوند و خاموش کردن آتش هایی که در گذشته افروخته اید، و خود را از بندگی گناهان برهانید تا خدا شما را مورد بخشش قرار دهد و گناهان گذشته شما به حسنات مبدل شود، او قدرتمندی کریم و بخشنده است و فضل و احسان او پایان ناپذیر است و هم او به اجازه ورود به محضرش را اعطا نموده است.
در مرتبه دوم که می گوید: حی علی اَلصَّلاة یعنی برخیزید و با خدای خود گفتگو کنید و خواسته های خود را به پیشگاه او عرضه نمایید و با سخن خود او بدو توسل بطلبید و بسیار به یاد او باشید و در قنوت و رکوع و سجود خاضع و خاشع بوده و حوایج خود را بخواهید که او به ما این اجازه را داده است)).
وَ اَمَّا قولُهُ حیَّ علی الفلاح فانَّه یقول أَقبِلُوا الی بقاء لا فناءَ معه و نجَاة لا هَلاکَ معها و تَعالَوا الی حیاة لا مَمَاتَ مَعَهَا و الی نَعیم لا نَفَادَ له و الی مُلک لا زَوالَ عنهُ و الی سُرور لا حُزنَ معه و الی أُنس لا وحشةَ معَه و الی نور لا ظُلمَةَ معه و الی سَعَة لا ضِیقَ معها و الی بَهجَة لا انقِطَاعَ لها و الی غِنی لا فاقَةَ معه و الی صِحَّة لا سُقمَ مَعَها و الی عزّ لا ذلّ معه و الی قوّة لا ضَعف معها و الی کِرامَة یا لها مِن کِرامَة و عجِّلوا الی سُرور الدُّنیا والعقبی و نَجاة الاخِرة و الاُولی و فی المرَّةِ الثَّانیةِ حیَّ علی الفلاح فانَّهُ یقول سابقوا الی ما دَعَوتکم الیه و الی جَزیل الکرامة و عظیم المِنَّةِ و سَنِیِّ النِّعمَةِ و الفوزِ العظیم و نعیم الابد فی جوار محمَّد صلی الله علیه و آله و سلم فی مَقعَد صِدق عند مَلیک مُقتدر(929).
((وَ اما با جمله حی علی الفلاح می گوید: روی آورید به حیات جاودان که فناناپذیر است، درست کاری که هرگز هلاکتی در آن نیست، به حیاتی که مرگی ندارد، به نعمتی که پایان نمی پذیرد، به ملکی که زوال ندارد، به شادمانی که اندوه بدان را هنمی یابد، به آرامشی که وحشت او را همراهی نمی کند، به روشنایی و نوری که تاریکی در آن نیست، به گشادگی و گشایشی که مضیقه در آن راه ندارد، به سروری که انتها ندارد، به ثروتی که فقر و ناداری با آن بی معنی است، به سلامتی که بیماری به همراه ندارد، به عزت و سربلندی که ذلت نمی پذیرد، به قدرتی که سستی در آن راه ندارد، به کرامتی که فوق او کرامت و بزرگی متصور نیست، عجله کنید تا سرور دنیا و آخرت را دریابید و در هر دو سرا نجات یابید.
و در مرتبه دوم که می گوید حی علی الفلاح منظور او این است که سرعت جویید به سوی آنچه بدان دعوت شده اید؛ به سوی بزرگی و کرامت بی پایان و منت عظیم و نعمت نزدیک و رستگاری بزرگ و نعمت ابدی و در همسایگی رسول خاتم محمَّد مصطفی صلَّی الله علیه و آله و سلم، در جایگاهی نزد پروردگار ملیک مقتدر)).
وَ اَمَّا قولُهُ الله اکبر، الله اکبر فانَّهُ یقول الله أَعلی و أَجلّ مَنّان یَعلَم أَحد مِن خَلقِهِ ما عندَه مِنَ الکَرامَة لِعَبد أَجابَهُ و أَطاعَهُ و أَطاعَ أَمرِهِ و عَرَفَهُ و عَرَفَ وَعیدَهُ و عَبَدَهُ واشتَغَلَ به و بِذِکرِهِ و أَحَبَّهُ و أَنِسَ به واطمَأَنَّ الیه و وَثِقَ به و خافِهِ و رجاهُ و اشتَاقَ الیه و وافَقَهُ فی حُکمِهِ و قَضائه و رَضِیَ به و فی المرَّةِ الثَّانیة الله اکبر فَانَّهُ یقول الله اکبر و أَعلی و أَجلّ مِن أزن یَعلَم أَحد مَبلَغَ کَرامته لاولِیَائه و عقوبَتِهِ لاَعدَائِهِ و مَبلَغَ عَفوِهِ و غُفرَانِهِ و نِعمَتِهِ لِمَن أَجابَهُ و أَجَابَ رَسولِهِ و مَبلَغَ عَذابِهِ و نَکالِهِ و هَوَانِهِ لِمَن أَنکَرَهُ و جَحَدَهُ(930).
((وَ امّا الله اکبر که می گوید: یعنی خداوند برتر و بالاتر از آن است که بنده او بتواند بزرگواری و کرامت او را نسبت به بندگانش دریابد؛ آن هم بنده ای که خدای خود را پاسخ گفته و اطاعت نموده است، بنده ای که او را شناخته و خود را به ذکر او مشغول داشته و او را دوست می دارد و بدو انس گرفته و فقط به او تکیه می کند و اطمینان دارد، از او می ترسد و بدو امیدوار است، به او مشتاق است و به حکم و رضای او راضی است.
در مرتبه دوم که می گوید: اللّه اکبر منظور او این است که خداوند برتر و بالاتر از آن است که احدی میزان کرامت او را نسبت به اولیایش بداند و مجازات او را نسبت به دشمنانش بشناسد، میزان عفو و مغفرت و نعمت او را نسبت به کسانی که دعوت او و پیامبرش را پاسخ می گویند بفهمد، و اندازه و میزان عذاب و عقوبت و تحقیر منکرین او را دریابد)).
وَ اَمَّا قولُهُ لا اِلَهَ الا اللّه مَعنَاهُ لله الحجَّةِ البَالِغَة علیهم بالرَّسول و الرسالة و البَیان و الدَّعوَةِ و هوَ أَجَلُّ مِن أَن یَکونَ لاَحَد منهُم علیه حُجَّة فَمَن أَجابَهُ فلَهُ النُّور و الکَرامَةُ و مَن أَنکَرَهُ فانَّ الله غنیّ عنِ العالَمِین و هو أَسرَع الحاسبین و مَعنِی قَد قَامَتِ اَلصَّلاة فی الاِقَامَةِ أَی حَانَ وَقتِ الزِّیارةِ و المناجاةِ و قضاءِ الحوائجِ و درکِ المُنَی و الوُصول الی الله عزَّ و جَلَّ و الی کَرامَتِهِ و غُفرَانِهِ و عفوِهِ و رضوانِهِ(931).
((و امَّا لا اله الا الله معنایش این است که برهان الهی و محبت او با ارسال پیامبران و انبیای الهی و بیان و دعوت ایشان تمام است و او برتر از آن است که دیگری را بر او حجتی باشد و هر کس او را پاسخ گوید نور و کرامت از ان او است و هرکس انکار نماید خداوند از همگان بی نیاز و اسرع الحاسبین است.
و امّا قد قامت اَلصَّلاة در اقامه نماز یعنی میعاد و هنگام دیدار و لقای دوست و گفتگوی با او رسیده است، وقت قضای خواهش ها و وصال آرزوها یعنی وصول به درگاه ذات ربوبی و درک کرامت ها و شمول غفران و عفو و آرامیدن در رضوان همین حالاست)).
با توجه به ذیل روایت فوق و سایر روایات وارده در این باب جمله حیَّ علی خیرالعمل بنابر تقیه ذکر نشده است؛ چون در آن عصر بنابر دستور خلیفه دوم این جمله از اذان و همچنین اقامه حذف شده بود و کسی اجازه نقل آن را نداشته است.
بنابر روایات نقل شده از امام صادق علیه السلام درباره معنای جمله حیَّ علی خیرالعمل سوال شد، حضرت فرمودند: خیرالعمل همان ولایت است، که در ان عصر هم عهده دار این امر امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب علیه السلام بودند. بنابراین هیچ عملی مورد قبول ذات اقدس الهی نیست؛ مگر این که ولایت در راس آن باشد.
نتیجه این که امام سجاد علیه السلام می فرمایند کسی که چنین خدمتی به انسان انجام دهد، مستحقّ نیکی و سپاس است:
تَشکُرَهُ علی ذلک شُکرَکَ للمحسِنِ اِلَیکَ، و اِن کُنتَ فی بَیتِکَ متَّهِما لذلِکَ لَم تکُن لِلَّه فی أَمرِهِ مُتَّهِما و عَلِمتَ أَنَّهُ نِعمَة مِنَ الله علیک لا شکَّ فیها، فأَحسِن صُحبَةَ نِعمَةِ اللَّهِ بحَمدِ اللَّهِ عَلَیهَا علی کُلِّ حال.
((شما باید شکرگزار مؤذّن باشید. درست مانند انسان نیکوکاری که نسبت به شما، نیکی و خدمتی انجام داده است. تو اگر در خانه ات نسبت به مؤذّن، که این خدمت و کار بسیار عظیم را انجام می دهد، دچار بدبینی هستی و او را به دلایلی متهم میدانی، در امر اذان نباید او را متهم کنی. بی تردید او نعمتی خدادادی است و با نعمت خدا مؤذّن باید خوشرفتاری کنی و در هر حال خدا را به خاطر تمامی نعمت هایی که در اختیار تو قرار داده است حمد و سپاس گویی)).

...................) Anotates (.................
1) سوره حجرات، آیه 13.
2) سوره اسراء، آیه 70.
3) الغدیر، ج 6، ص 188.
4) کافی، ج 1، ص 58، حدیث 19.
5) آبراهام لینکُلن شانزدهمین رئیس جمهور آمریکا است که در نوامبر 1860 در سن 52 سالگی از سوی حزب جمهوری خواه به ریاست جمهوری انتخاب شد در تاریخ آمریکا او را به عنوان فردی می شناسند که با نظام برده داری و اسارت سیاهان به مبارزه برخاست.
6) سوره حجرات، آیه 13.
7) تصنیف غررالحکم، ص 307، حدیث 7034.
8) سوره بقره، آیه 219.
9) سوره نساء، آیه 43.
10) سوره مائده، آیه 90.
11) سوره مائده، آیه 91.
12) سوره مائده، آیه 92.
13) سوره توبه، آیه 41.
14) کافی، ج 1، ص 357، حدیث 16.
15) سوره عنکبوت، آیه 69.
16) جامع السادات، ج 3، ص 113.
17) وسایل الشیعه، ج 15، ص 12، حدیث 19908.
18) سوره انفال، آیه 67.
19) سوره انفال، آیه 68.
20) سوره انفال، آیه 70.
21) کافی، ج 5، ص 74، حدیث 4.
22) سوره محمَّد صلَّی اللَّه علیه و آله و سلم، آیه 4.
23) کافی، ج 5، ص 35، حدیث 1، وسایل الشیعه، ج 15، ص 72، حدیث 20008.
24) مستدرک الوسایل، ج 18، ص 206، حدیث 22503.
25) سوره احزاب، آیه 53.
26) سوره مائده، آیه 3.
27) بحارالانوار، ج 37، ص 112، حدیث 5.
28) سوره مائده، آیه 3.
29) کافی، ج 2، ص 74، حدیث 2.
30) کافی، ج 1، ص 299، حدیث 6.
31) سوره اعراف، آیه 157.
32) مستدرک الوسایل، ج 13، ص 95، حدیث 14876.
33) سیره ابن هشام، ج 4، ص 55، بحارالانوار، ج 44، ص 5.
34) بحارالانوار، ج 45، ص 158، حدیث 5.
35) مستدرک الوسایل، ج 7، ص 231، حدیث 8116.
36) عوالی اللئالی، ج 3، ص 253، حدیث 3، مستدرک الوسایل، ج 14، ص 31، حدیث 16025.
37) مشکاة الانوار، ص 193، حدیث 508.
38) سوره نساء، آیه 92.
39) سوره مجادله، آیه 3 و 4.
40) سوره مائده، آیه 89.
41) تهذیب الاحکام، ج 4، ص 405، حدیث 594.
42) سنن ابن ماجد، ج 2، ص 894، حدیث 2680.
43) مستدرک الوسایل، ج 18، ص 245، حدیث 22644.
44) سوره توبه، آیه 60.
45) سوره بقره، آیه 177.
46) تهذیب الاحکام، ج 8، ص 216، حدیث 769، وسایل الشیعه، ج 23، ص 9، حدیث 28983.
47) تهذیب الاحکام، ج 8، ص 216، حدیث 769، وسایل الشیعه، ج 23، ص 9، حدیث 28982.
48) وسایل الشیعه، ج 23، ص 12، حدیث 28992.
49) تفسیر نورالثقلین، ج 5، ص 583، حدیث 24.
50) تفسیر مجمع البیان، ج 6، ص 162 (جزء 27).
51) وسایل الشیعه، ج 15، ص 175، حدیث 20226.
52) سیره ابن هشام، ج 2، ص 151.
53) سیره ابن هشام، ج 2، ص 151.
54) سیره ابن هشام، ج 2، ص 153.
55) تفسیر درّالمنثور، ج 5، ص 348.
56) تفسیر درّالمنثور، ج 5، ص 380.
57) بحارالانوار، ج 30، ص 429، طبقات الکبری، ج 2، ص 190.
58) بحارالانوار، ج 30، ص 432، شواهد التنزیل، ج 1، ص 338.
59) نیل الاَوطار، ج 6، ص 238، حدیث 1.
60) کافی، ج 8، ص 181، حدیث 203، بحارالانوار، ج 22، ص 381، حدیث 16.
61) کشف الغمّه، ج 1، ص 96، بحارالانوار، ج 11، ص 313، حدیث 6.
62) سوره احزاب، آیه 33.
63) مستدرک الوسایل، ج 8، ص 268، حدیث 9417.
64) آن دسته از مسلمانان که رسول اکرم صلَّی اللَّه علیه و آله و سلم را ندیده اند و لیکن صحابه را دیده اند و از ایشان حدیث روایت کرده اند.
65) بحارالانوار، ج 46، ص 82، حدیث 75.
66) کافی، ج 8، ص 230، حدیث 296، وسایل الشیعه، ج 24، ص 264، حدیث 30504.
67) مُحلّی ابن حزم، ج 8، ص 260.
68) المصنف، ج 6، ص 263، باب 229.
69) محلّی بالآثار، ج 8، ص 258.
70) سوره نساء، آیه 36.
71) بحارالانوار، ج 48، ص 147، حدیث 21.
72) وسایل الشیعه، ج 15، ص 175، حدیث 20226.
73) وسایل الشیعه، ص 172، نامه 53.
74) وسایل الشیعه، ص 194، حکمت 73.
75) تصنیف غررالحکم، ص 307، حدیث 7035.
76) تفسیر درالمنثور، ج 2، ص 30.
77) مفردات راغب، ص 336.
78) سوره الرحمن، آیه 7.
79) تفسیر صافی، ج 1، ص 107.
80) سوره نحل، آیه 90.
81) جواهر الکلام، ج 40، ص 139.
82) شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ص 65.
چون چون در فرهنگ عرب نامیدن کسی با کنیه محترمانه تر است، امام علیه السلام از این که خلیفه ایشان را با کنیه صدا زد و بین ایشان و خصم تبعیض قائل شد، متاثر شدند و به خلیفه فرمودند: در پیشگاه عدالت، حقّ من و این مرد عادی یکسان است.
83) سوره لقمان، آیه 13.
84) سوره حدید، آیه 25.
85) سوره یونس، آیه 4.
86) سوره انبیاء، آیه 47.
87) نهج البلاغه، ص 226، حکمت 437.
88) نهج البلاغه، ص 226، حکمت 437.
89) سوره انبیاء، آیه 67.
90) سوره رعد، آیه 4، سوره نحل، آیه 12.
91) سوره بقره، آیه 73.
92) سوره آل عمران، آیه 195.
93) سوره فصلت، آیه 46.
94) مصالحی که از طرف شرع معرفی نشده ولی عده ای ادعا دارند که از راه عقل به آن رسیده ایم.
95) راه هایی که عده ای مدعی هستند با آنها می شود جلوی گناه را گرفت ولی از طرف دین تایید نشده است.
96) سوره حدید، آیه 25.
97) بحارالانوار، ج 72، ص 352، حدیث 61.
98) سوره مائده، آیه 32.
99) تصنیف غررالحکم، ص 99، حدیث 1696.
100) تصنیف غررالحکم، ص 340، حدیث 7765.
101) عوالی اللئالی، ج 1، ص 293، حدیث 177.
102) جامع الاخبار، ص 435، حدیث 1218.
103) سوره مائده، آیه 8.
104) بحارالانوار، ج 74، ص 236، حدیث 1.
105) نهج البلاغه، ص 9، خطبه 15.

106) تصنیف غررالحکم، ص 341، حدیث 7795.
107) نهج البلاغه، ص 226، حکمت 437.
108) نهج البلاغه، ص 172، نامه 53.
109) تصنیف غرر الحکم، ص 341، حدیث 7795.
110) نهج البلاغه، ص 172، نامه 53.
111) نهج البلاغه، ص 72، نامه 53.
112) مفردات راغب، ص 517.
113) مستدرک الوسایل، ج 3، ص 467، حدیث 4012.
114) کشف الغمه، ج 1، ص 179.
115) کشف الغمه، ج 1، ص 179.
116) بحارالانوار، ج 41، ص 43، حدیث 21.
117) بحارالانوار، ج 41، ص 43، حدیث 21.
118) بحارالانوار، ج 41، ص 43، حدیث 21.
119) بحارالانوار، ج 41، ص 32، حدیث 2.
120) نهج البلاغه، ص 72، نامه 53.
121) نهج البلاغه، ص 138، خطبه 224.
122) نهج البلاغه، ص 138، خطبه 224.
123) شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج 1، ص 22.
124) نهج البلاغه، ص 173، نامه 53.
125) مجمع الزوائد، ج 1، ص 134.
126) کافی، ج 2، ص 358، حدیث 1، وسایل الشیعه، ج 12، ص 294، حدیث 16341.
127) بحارالانوار، ج 75، ص 230.
128) نهج البلاغه، ص 173، نامه 53.
129) نهج البلاغه، ص 173، نامه 53.
130) تحف العقول، ص 359.
131) تصنیف غررالحکم، ص 451، حدیث 10370.
132) تصنیف غررالحکم، ص 451، حدیث 10372.
133) تصنیف غررالحکم، ص 451، حدیث 10375.
134) مستدرک الوسایل، ج 11، ص 188، حدیث 12706.
135) تصنیف غررالحکم، ص 451، حدیث 10373.
136) بحارالانوار، ج 75، ص 53، حدیث 87.
137) نهج البلاغه، ص 173، نامه 53.
138) بحارالانوار، ج 74، ص 173، حدیث 8.
139) مستدرک الوسایل، ج 7، ص 15، حدیث 7518.
140) بحارالانوار، ج 1، ص 208، حدیث 8.
141) سوره بقره، آیه 195.
142) شرح اصول کافی، ج 9، ص 181.
143) کنز العمال، ج 3، ص 453، حدیث 7415.
144) مجموعه ورام، ج 1، ص 180.
145) کافی، ج 2، ص 134، حدیث 20، وسایل الشیعه، ج 16، ص 20، حدیث 20853.
146) نهج البلاغه، ص 173، نامه 53.
147) ارشاد القلوب، ص 109.
148) نهج البلاغه، ص 173، نامه 53.
149) نهج البلاغه، ص 173، نامه 53.
150) سوره آل عمران، آیه 188.
151) نهج البلاغه، ص 173، نامه 53.
152) محجه البیضاء، ج 6، ص 112.
153) تذکرة الموضوعات، ص 174.
154) کافی، ج 2، ص 639، حدیث 5، وسایل الشیعه، ج 12، ص 25، حدیث 15547.
155) وسایل الشیعه، ج 12، ص 24، حدیث 15546.
156) تصنیف غررالحکم، ص 415، حدیث 9469.
157) کافی، ج 1، ص 27، حدیث 31، وسایل الشیعه، ج 1، ص 100، حدیث 239.
158) کافی، ج 8، ص 19.
159) تصنیف غررالحکم، ص 233، حدیث 4671.
160) تصنیف غررالحکم، ص 233، حدیث 4672.
161) نهج البلاغه، ص 175، نامه 53.
162) تصنیف غررالحکم، ص 409، حدیث 9385.
163) تصنیف غررالحکم، ص 481، حدیث 11057.
164) تصنیف غررالحکم، ص 481، حدیث 11058.
165) تصنیف غررالحکم، ص 254، حدیث 5358.
166) کامل ابن عددی، ج 6، ص 179.
167) وسایل الشیعه، ج 20، ص 35، حدیث 24963.
168) سوره نوح، آیه 26 و 27.
169) تتمةالمنتهی، ص 21.
170) سوره هود، آیه 113.
171) تهذیب الاحکام، ج 6، ص 338، حدیث 941، وسایل الشیعه، ج 17، ص 180، حدیث 22296.
172) کافی، ج 8، ص 16، وسایل الشیعه، ج 16، ص 260، حدیث 21511.
173) وسایل الشیعه، ج 17، ص 182، حدیث 22303.
174) وسایل الشیعه، ج 17، ص 182، حدیث 22305.
175) کافی، ج 5، ص 108، حدیث 11، وسایل الشیعه، ج 16، ص 258، حدیث 21506.
176) وسایل الشیعه، ج 27، ص 133، حدیث 33407.
177) نهج البلاغه، ص 179، نامه 53.
178) نهج البلاغه، ص 175، نامه 53.
179) نهج البلاغه، ص 175، نامه 53.
180) نهج البلاغه، ص 175، نامه 53.
181) نهج البلاغه، ص 159، نامه 53.
182) نهج البلاغه، ص 172، نامه 53.
183) نهج البلاغه، ص 172، نامه 53.
184) مجموعه ورام، ج 1، ص 10.
185) بحارالانوار، ج 34، ص 335.
186) تحف العقول، ص 361.
187) بحارالانوار، ج 82، ص 58.
188) شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج 9، ص 53.
189) نهج البلاغه، ص 18، خطبه 33.
190) وفیات الاعیان، ج 4، ص 48.
191) شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج 16، ص 15، بحارالانوار، ج 44، ص 49.
192) نهج البلاغه، ص 183، نامه 62.
193) نهج البلاغه، ص 220، حکمت 372.
194) سوره انعام، آیه 50.
195) سوره هود، آیه 31.
196) سوره طور، آیه 35 37.
197) سوره حجر، آیه 21.
198) سوره یوسف، آیه 55.
199) سوره اسراء، آیه 100.
200) سوره ص، آیه 9 و 10.
201) بحارالانوار، ج 2، ص 173، حدیث 4.
202) کافی، ج 2، ص 224، حدیث 10، وسایل الشیعه، ج 16، ص 247، حدیث 21476.
203) جامع الاخبار، ص 249، حدیث 645.
204) کافی، ج 1، ص 47، حدیث 6.
205) کافی، ج 1، ص 46، حدیث 2، وسایل الشیعه، ج 27، ص 78، حدیث 33249.
206) منیة المرید، ص 84.
207) منیه المرید، ص 84.
208) منیه المرید، ص 85.
209) بحارالانوار، ج 43، ص 319، حدیث 2.
210) منیه المرید، ص 86.
211) سوره شعراء، آیه 215.
212) منیه المرید، ص 87.
213) منیه المرید، ص 87.
214) سنن ابن ماجد، ج 1، ص 114، حدیث 313.
215) بحارالانوار، ج 2، ص 62، حدیث 7.
216) کافی، ج 1، ص 37، حدیث 6.
217) نهج البلاغه، ص 217، حکمت 333.
218) سوره بقره، آیه 42.
219) سوره بقره، آیه 159.
220) تصنیف غررالحکم، ص 44، حدیث 136.
221) بحارالانوار، ج 2، ص 67، حدیث 13.
222) کافی، ج 1، ص 41، حدیث 1، بحارالانوار، ج 2، ص 67، حدیث 14.
223) امالی طوسی، ص 377، حدیث 808.
224) بحارالانوار، ج 1، ص 179، حدیث 61.
225) کافی، ج 1، ص 23، حدیث 15.
226) بحارالانوار، ج 65، ص 224، حدیث 17.
227) مستدرک الوسایل، ج 12، ص 298، حدیث 14134.
228) بحارالانوار، ج 2، ص 69، حدیث 22.
229) صحیفه سجادیه، ص 129 (دعای بیستم).
230) بحارالانوار، ج 2، ص 63، حدیث 15.
231) نهج البلاغه، ص 204، حکمت 172، و ص 226، حکمت 438.
232) نهج البلاغه، ص 194، حکمت 73.
233) نهج البلاغه، ص 194، حکمت 70.
234) سوره نساء، آیه 1.
235) سوره حجرات، آیه 11.
236) سوره حجرات، آیه 12.
237) سوره آل عمران، آیه 195.
238) سوره نخل، آیه 97.
239) سوره آل عمران، آیه 42.
240) مستدرک سفینة النجاة، ج 8، ص 239.
241) سوره روم، آیه 30.
242) سوره روم، آیه 21.
243) سوره روم، آیه 21.
244) تفسیر کشف الاسرار، ج 7، ص 446.
245) سوره اعراف، آیه 189.
246) تفسیر عیاشی، ج 1، ص 191، حدیث 28.
247) سوره روم، آیه 21.
248) سوره نساء، آیه 19.
249) وسایل الشیعه، ج 20، ص 171، حدیث 25340.
250) امالی طوسی، ص 427، حدیث 955، بحارالانوار، ج 6، ص 220، حدیث 14.
251) سوره نساء، آیه 21.
252) مستدرک الوسایل، ج 14، ص 252، حدیث 16627.
253) ادب المفرد، ص 87.
254) بحارالانوار، ج 100، ص 247، حدیث 30.
255) کافی، ج 2، ص 99، حدیث 1، وسایل الشیعه، ج 12، ص 148، حدیث 15904.
256) کافی، ج 6، ص 6، حدیث 7، وسایل الشیعه، ج 21، ص 367، حدیث 27319.
257) مستدرک الوسایل، ج 1، ص 412، حدیث 1023.
258) مستدرک الوسایل، ج 14، ص 248، حدیث 16611.
259) جامع الاخبار، ص 447، حدیث 1259، مستدرک الوسایل، ج 14، ص 250، حدیث 16618.
260) مستدرک الوسایل، ج 14، ص 250، حدیث 16619.
261) مستدرک الوسایل، ج 14، ص 252، حدیث 16627.
262) مکارم الاخلاق، ص 220.
263) سوره نساء، آیه 4.
264) مفردات راغب، ص 506.
265) سوره نحل، آیه 69.
266) کافی، ج 5، ص 324، حدیث 4، وسایل الشیعه، ج 20، ص 31،حدیث 24948.
267) وسایل الشیعه، ج 21، ص 252، حدیث 27022.
268) دعائم الاسلام، ج 2، ص 220، حدیث 822، مستدرک الوسایل، ج 15، ص 62، حدیث 17541.
269) مستدرک الوسایل، ج 15، ص 62، حدیث 17542.
270) بحارالانوار، ج 43، ص 140، حدیث 36.
271) وسایل الشیعه، ج 21، ص 242، حدیث 26997.
272) سوره طلاق، آیه 7.
273) مستدرک الوسایل، ج 15، ص 217، حدیث 18041.
274) مستدرک الوسایل، ج 15، ص 157، حدیث 17845.
275) مستدرک الوسایل، ج 15، ص 217، حدیث 18043.
276) سوره طلاق، آیه 6.
277) کافی، ج 5، ص 511، حدیث 5، وسایل الشیعه، ج 21، ص 513، حدیث 27727.
278) خصال، ج 2، ص 567.
279) مستدرک الوسایل، ج 14، ص 257، حدیث 16642.
280) جامع الاخبار، ص 275، حدیث 751، بحارالانوار، ج 101، ص 132، حدیث 1.
281) سوره بقره، آیه 156.
282) سوره بقره، آیه 157.
283) جامع الاخبار، ص 275، حدیث 751، بحارالانوار، ج 101، ص 132، حدیث 1.
284) جامع الاخبار، ص 275، حدیث 751، بحارالانوار، ج 101، ص 132، حدیث 1.
285) سرایا، ماموریت های جنگی است که در عصر پیغمبر صلَّی اللَّه علیه و آله و سلم به عده ای داده می شد و آنها تحت فرماندهی که آن حضرت تعیین می کردند، به ماموریتی که داشتند و می رفتند. این موارد را سریه می گویند که جمع آن سرایا است.%%
286) تفسیر درالمنثور، ج 2، ص 317.
287) وسایل الشیعه، ج 16، ص 154، حدیث 21226.
288) وسایل الشیعه، ج 20، ص 159، حدیث 25303.
289) کنزالعمّال، ج 16، ص 407، حدیث 45135.
290) کافی، ج 5، ص 513، حدیث 1، وسایل الشیعه، ج 20، ص 174، حدیث 25350.
291) مستدرک الوسایل، ج 14، ص 248، حدیث 16612.
292) خصال، ج 2، ص 567.
293) مستدرک الوسایل، ج 15، ص 182، حدیث 17940.
294) مستدرک الوسایل، ج 15، ص 180، حدیث 17932.
295) سوره انعام، آیه 151.
296) سوره اسراء، آیه 23.
297) سوره لقمان، آیه 13 و 14.
298) سوره روم، آیه 21.
299) سوره بقره، آیه 180.
300) سوره بقره، آیه 215.
301) سوره اسراء، آیه 23 و 24.
302) سوره اسراء، آیه 23.
303) سوره اسراء، آیه 23.
304) سوره اسراء، آیه 24.
305) سوره اسراء، آیه 24.
306) سوره مریم، آیه 14.
307) سوره مریم، آیه 30.
308) سوره مریم، آیه 32.
309) سوره ابراهیم، آیه 41.
310) سوره نوح، 28.
311) سوره احقاف، آیه 15.
312) سوره احقاف، آیه 15.
313) بحارالانوار، ج 71، ص 82، حدیث 88، مستدرک الوسایل، ج 15، ص 179، حدیث 17930.
314) فقه الرّضا علیه السلام، ص 334، مستدرک الوسایل، ج 15، ص 180، حدیث 17931.
315) مستدرک الوسایل، ج 15، ص 180، حدیث 17933.
316) مستدرک الوسایل، ج 15، ص 181، حدیث 17933.
317) سوره اسراء، آیه 24.
318) مستدرک الوسایل، ج 15، ص 118، حدیث 17933.
319) عروة الوثقی، ج 1، ص 734.
320) بحارالانوار، ج 71، ص 66، حدیث 36.
321) مستدرک الوسایل، ج 15، ص 203، حدیث 18014.
322) مستدرک الوسایل، ج 15، ص 182، حدیث 17940.
323) کافی، ج 2، ص 163، حدیث 20.
324) مستدرک الوسایل، ج 15، ص 179، حدیث 17929.
325) کافی، ج 2، ص 159، حدیث 8، بحارالانوار، ج 71، ص 47، حدیث 8.
326) بحارالانوار، ج 71، ص 53، حدیث 11.
327) سوره لقمان، آیه 15.
328) سوره لقمان، آیه 14.
329) سوره لقان، آیه 15.
330) مستدرک الوسایل، ج 15، ص 174، حدیث 17908.
331) محجه البیضاء، ج 3، ص 434.
332) مستدرک الوسایل، ج 15، ص 175، حدیث 17910.
333) مستدرک الوسایل، ج 15،ص 175، حدیث 17913.
334) مستدرک الوسایل، ج 15، ص 176، حدیث 17914.
335) منتهی الامال، ج 1، ص 236.
336) مستدرک الوسایل، ج 15، ص 176، حدیث 17917.
337) سوره نحل، آیه 90.
338) بحارالانوار، ج 92، ص 164، حدیث 18.
339) تفسیر فخر رازی، ج 1، ص 239.

340) محجه البیضاء، ج 3، ص 435.
341) مستدرک الوسایل، ج 15، ص 190، حدیث 17969.
342) بحارالانوار، ج 74، ص 140، حدیث 18.
343) نهج البلاغه، ص 4، خطبه 1.
344) دیوان امام علی علیه السلام، ص 36.
345) شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج 11، ص 28.
346) وسایل الشیعه، ج 21، ص 503، حدیث 27701.
347) سوره توبه، آیه 80.
348) سوره نوح، آیه 26 و 27.
349) کافی، ج 5، ص 332، حدیث 4، وسایل الشیعه، ج 20، ص 48، حدیث 25001.
350) تصنیف غرر الحکم، ص 409، حدیث 9385.
351) تصنیف غرر الحکم، ص 254، حدیث 5358.
352) بحارالانوار، ج 42، ص 98، حدیث 31، شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج 1، ص 243.
353) تنقیح المقال، ج 2، ص 128.
354) بحارالانوار، ج 44، ص 390، اعلام الوری، ص 236.
355) بحارالانوار، ج 100، ص 237، حدیث 35.
356) کافی، ج 5، ص 347، حدیث 1، وسایل الشیعه، ج 20، ص 79، حدیث 25081.
357) کافی، ج 5، ص 347، حدیث 30، وسایل الشیعه، ج 20، ص 81، حدیث 25086.
358) بحارالانوار، ج 5، ص 9، حدیث 13.
359) کشف الغمّه، ج 2، ص 65.
360) من لا یحضره الفقیه، ج 4، ص 269، حدیث 4، وسایل الشیعه، ج 21، ص 389، حدیث 7377.
361) وسایل الشیعه، ج 16، ص 312، حدیث 21633.
362) کافی، ج 2، ص 158، حدیث 5، محجه البیضاء، ج 3، ص 441.
363) سوره اسراء، آیه 24.
364) کافی، ج 2، ص 158، حدیث 1، وسایل الشیعه، ج 21، ص 487، حدیث 27663.
365) من لا یحضره الفقیه، ج 2، ص 132، حدیث 556.
366) کافی، ج 2، ص 161، حدیث 12، وسایل الشیعه، ج 21، ص 488، حدیث 27665.
367) بحارالانوار، ج 67، ص 309، حدیث 38.
368) سوره بقره، آیه 170.
369) سوره مائده، آیه 104.
370) سوره اعراف، آیه 28.
371) سوره زخرف، آیه 24.
372) سوره زخرف، آیه 24.
373) سوره انبیاء، آیه 53.
374) سوره شعرا، آیه 74.
375) شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج 20، ص 302، حدیث 455.
376) سوره عنکبوت، آیه 8.
377) سوره عنکبوت، آیه 8.
378) نهج البلاغه، ص 25، خطبه 56.
379) مستدرک الوسایل، ج 15، ص 182، حدیث 17937.
380) کافی، ج 2، ص 349، حدیث 8، وسایل الشیعه، ج 21، ص 502، حدیث 27699.
381) مستدرک الوسایل، ج 15، ص 195، حدیث 17989.
382) کافی، ج 2، ص 348، حدیث 3، وسایل الشیعه، ج 21، ص 501، حدیث 27694.
383) حدیث قدسی: کلام الهی است که پیامبر صلَّی اللَّه علیه و آله و سلم نقل می کنند ولی در شمار آیات قرآن نمی باشد.
384) جامع السعادات، ج 2، ص 271.
385) جامع السعادات، ج 2، ص 271.
386) جامع السعادات، ج 2، ص 271.
387) سوره یوسف، آیه 99.
388) تفسیر مجمع البیان، ج 4، ص 120(جزء 13).
389) مستدرک الوسایل، ج 15، ص 175، حدیث 17913.
390) امالی طوسی، ص 328، حدیث 656.
391) مستدرک الوسایل، ج 15، ص 176، حدیث 17915.
392) مستدرک الوسایل، ج 7، ص 484، حدیث 8711.
393) مستدرک الوسایل، ج 15، ص 175، حدیث 17908.
394) مستدرک الوسایل، ج 15، ص 175، حدیث 17909.
395) مستدرک الوسایل، ج 15، ص 175، حدیث 17910.
396) صحیفه سجادیه، ص 158 (دعای بیست و چهارم).
397) صحیفه سجادیه، ص 159 (دعای بیست و چهارم).
398) صحیفه سجادیه، ص 159 (دعای بیست و چهارم).
399) صحیفه سجادیه، ص 161 (دعای بیست و چهارم).
400) صحیح بخاری، ج 4، ص 154، حدیث 6308.
401) صحیفه سجادیه، ص 161 (دعای بیست و چهارم).
402) سوره لقمان، آیه 19.
403) صحیفه سجادیه، ص 162 (دعای بیست و چهارم).
404) صحیفه سجادیه، ص 162 (دعای بیست و چهارم).
405) صحیفه سجادیه، ص 162 (دعای بیست و چهارم).
406) سوره فرقان، آیه 70.
407) صحیفه سجادیه، ص 162 (دعای بیست و چهارم).
408) صحیفه سجادیه، ص 162 (دعای بیست و چهارم).
409) صحیفه سجادیه، ص 163 (دعای بیست و چهارم).
410) صحیفه سجادیه، ص 163 (دعای بیست و چهارم).
411) صحیفه سجادیه، ص 165 (دعای بیست و چهارم).
412) صحیفه سجادیه، ص 166 (دعای بیست و چهارم).
413) صحیفه سجادیه، ص 167 (دعای بیست و چهارم).
414) بحارالانوار، ج 97، ص 82، حدیث 44.
415) سوره رعد، آیه 21.
416) مستدرک الوسایل، ج 15، ص 251، حدیث 18144.
417) مستدرک الوسایل، ج 15، ص 183، حدیث 17942.
418) مستدرک الوسایل، ج 15، ص 183، حدیث 1944.
419) مستدرک الوسایل، ج 15، ص 184، حدیث 17945.
420) مستدرک الوسایل، ج 15، ص 241، حدیث 18123.
421) کافی، ج 2، ص 157، حدیث 30، بحارالانوار، ج 71، ص 131، حدیث 97.
422) کافی، ج 2، ص 151، حدیث 6، وسایل الشیعه، ج 21، ص 534، حدیث 27788.
423) کافی، ج 2، ص 173، حدیث 11، وسایل الشیعه، ج 9، ص 428، حدیث 12405.
424) سوره نحل، آیه 90.
425) مکارم الاخلاق، ص 220.
426) وسایل الشیعه، ج 21، ص 485، حدیث 27656.
427) وسایل الشیعه، ج 21، ص 485، حدیث 27655.
428) بحارالانوار، ج 101، ص 99، حدیث 71.
429) بحارالانوار، ج 101، ص 99، حدیث 75.

430) کافی، ج 6، ص 49، حدیث 3.
431) بحارالانوار، ج 43، ص 296، حدیث 57.
432) کافی، ج 6، ص 50، حدیث 5، وسایل الشیعه، ج 21، ص 359، حدیث 27300.
433) وسایل الشیعه، ج 10، ص 313، حدیث 13494.
434) جامع الاخبار، ص 242، حدیث 622، مستدرک الوسایل، ج 8، ص 392، حدیث 9772.
435) نهج البلاغه، ص 91، خطبه 166.
436) مستدرک الوسایل، ج 15، ص 122، حدیث 17727.
437) مستدرک الوسایل، ج 2، ص 474، حدیث 2498.
438) مستدرک الوسایل، ج 2، ص 474، حدیث 2499.
439) بحارالانوار، ج 79، ص 92، حدیث 44.
440) مستدرک الوسایل، ج 15، ص 122، حدیث 17726.
441) وسایل الشیعه، ج 3، ص 287، حدیث 3669.
442) کافی، ج 6، ص 47، حدیث 8، وسایل الشیعه، ج 21، ص 478، حدیث 26636.
443) کافی، ج 7، ص 51، حدیث 7.
444) مستدرک الوسایل، ج 2، ص 473، حدیث 2497.
445) نهج البلاغه، ص 156، نامه 31.
446) وسایل الشیعه، ج 20، ص 67، حدیث 25054.
447) وسایل الشیعه، ج 21، ص 389، حدیث 27377.

448) فقه الرّضا علیه السلام، ص 336، مستدرک الوسایل، ج 15، ص 168، حدیث 17885.
449) وسایل الشیعه، ج 21، ص 476، حدیث 27629.
450) سوره جمعه، آیه 2.
451) سوره انسان، آیه 3.
452) سوره بقره، آیه 256.
453) مجموعه ورام، ج 1، ص 14.
454) مجموعه ورام، ج 2، ص 531.
455) مستدرک الوسایل، ج 15، ص 164، حدیث 17871.
456) وسایل الشیعه، ج 21، ص 471، حدیث 27628.
457) نهج البلاغه، ص 118، خطبه 192.
458) مستدرک الوسایل، ج 15، ص 164، حدیث 17872.
459) نهج البلاغه، ص 193، حکمت 54.
460) صحیفه سجادیه، ص 170 (دعای بیست و پنجم).
461) تحف العقول، ص 322.
462) کافی، ج 8، ص 150، حدیث 132.
463) کافی، ج 5، ص 332، حدیث 4، وسایل الشیعه، ج 20، ص 35، حدیث 24963.
464) مستدرک الوسایل، ج 4، ص 62، حدیث 4181.
465) مکارم الاخلاق، ص 172.
466) بحارالانوار، ج 63، ص 177، حدیث 37.
467) مستدرک الوسایل، ج 16، ص 384، حدیث 20260.
468) مستدرک الوسایل، ج 15، ص 162، حدیث 17864.
469) دعائم الاسلام، ج 2، ص 243، حدیث 913، مستدرک الوسایل، ج 15، ص 161، حدیث 17861.
470) مستدرک الوسایل، ج 15، ص 128، حدیث 17748.
471) مستدرک الوسایل، ج 15، ص 127، حدیث 17745.
472) سوره حجرات، آیه 11.
473) تفسیر قرطبی، ج 16، ص 330.
474) کافی، ج 6، ص 19، حدیث 6، وسایل الشیعه، ج 21، ص 392، حدیث 27386.
475) ارشاد، ج 2، ص 216، کافی، ج 1، ص 310، حدیث 11.
476) سوره آل عمران، آیه 31.
477) تفسیر عیاشی، ج 1، ص 191، حدیث 28.
478) مکارم الاخلاق، ص 222، وسایل الشیعه، ج 21، ص 476، حدیث 27627.
479) کافی، ج 6، ص 47، حدیث 3، وسایل الشیعه، ج 17، ص 331، حدیث 22688.
480) سوره حدید، آیه 20.
481) کافی، ج 1، ص 23، حدیث 15.
482) مستدرک الوسایل، ج 15، ص 168، حدیث 17883.
483) مجموعه ورام، ج 1، ص 39.
484) کافی، ج 6، ص 50، حدیث 6.
485) سوره بقره، آیه 286.
486) کافی، ج 2، ص 87، حدیث 6، وسایل الشیعه، ج 1، ص 110، حدیث 270.
487) تحف العقول، ص 84.
488) تحف العقول، ص 489.
489) مجموعه ورام، ج 1، ص 39.
490) تصنیف غررالحکم، ص 263، حدیث 5657.
491) تحف العقول، ص 483، بحارالانوار، ج 72، ص 300، حدیث 11.
492) تصنیف غررالحکم، ص 231، حدیث 4610.
493) تصنیف غررالحکم، ص 231، حدیث 4611.
494) تصنیف غررالحکم، ص 231، حدیث 4621.
495) تحف العقول، ص 278.
496) نهج البلاغه، ص 18، خطبه 32.
497) کافی، ج 6، ص 50، حدیث 6.
498) بحارالانوار، ج 85، ص 133، حدیث 4.
499) کافی، ج 2، ص 87، حدیث 6، وسایل الشیعه، ج 1، ص 110، حدیث 270.
500) کافی، ج 2، ص 87، حدیث 5، وسایل الشیعه، ج 1، ص 108، حدیث 264.
501) وسایل الشیعه، ج 4، ص 70، حدیث 4538.
502) کافی، ج 6، ص 50، حدیث 6.
503) بحارالانوار، ج 12، ص 221، حدیث 1.
504) کافی، ج 2، ص 338، حدیث 2، وسایل الشیعه، ج 12، ص 250، حدیث 16225.
505) نهج البلاغه، ص 194، حکمت 73.
506) بحارالانوار، ج 101، ص 99، حدیث 74.
507) بحارالانوار، ج 72، ص 188 و 189، حدیث 9 و 10 و 12 و 14.
508) نهج البلاغه، ص 162، نامه 31.
509) بحارالانوار، ج 13، ص 312، حدیث 49، ج 68، ص 236، حدیث 3.
510) بحارالانوار، ج 68، ص 236، حدیث 1.
511) نهج البلاغه، ص 173، نامه 53.
512) تصنیف غررالحکم، ص 72، حدیث 1066.
513) تصنیف غررالحکم، ص 447، حدیث 10259.
514) بحارالانوار، ج 3، ص 81.
515) تصنیف غررالحکم، ص 257، حدیث 5466.
516) تصنیف غررالحکم، ص 257، حدیث 5454.
517) کافی، ج 2، ص 106، حدیث 5.
518) کافی، ج 2، ص 106، حدیث 4.
519) سوره احزاب، آیه 53.
520) سوره مائده، آیه 54.
521) نهج البلاغه، ص 195، حکمت 82.
522) نهج البلاغه، ص 194، حکمت 67.
523) کافی، ج 6، ص 50، حدیث ژ6.
524) مکارم الاخلاق، ص 220.
525) تاریخ یعقوبی، ج 2، ص 320.
526) بحارالانوار، ج 69، ص 316، حدیث 24.
527) تصنیف غررالحکم، ص 307، حدیث 7056.
528) تصنیف غررالحکم، ص 308، حدیث 7070.
529) تصنیف غررالحکم، ص 247، حدیث 5091.
530) تصنیف غررالحکم، ص 248، حدیث 5122.
531) بحارالانوار، ج 101، ص 99، حدیث 75.
532) کافی، ج 6، ص 49، حدیث 3، وسایل الشیعه، ج 21، ص 483، حدیث 27650.
533) وسایل الشیعه، ج 21، ص 485، حدیث 27656.
534) وسایل الشیعه، ج 21، ص 487، حدیث 27662.
535) تفسیر عیاشی، ج 2، ص 177، حدیث 2.
536) رفتار مصنوعی و مصلحتی.
537) تصنیف غررالحکم، ص 321، حدیث 7453.
538) نهج البلاغه، ص 201، حکمت 143.
539) تصنیف غررالحکم، ص 321، حدیث 7451.
540) کافی، ج 2، ص 306، حدیث 2.
541) مستدرک الوسایل، ج 12، ص 19، حدیث 13392.
542) بحارالانوار، ج 70، ص 255، حدیث 23.
543) تصنیف غررالحکم، ص 300، حدیث 6831.
544) تصنیف غررالحکم، ص 299، حدیث 6775.
545) بحارالانوار، ج 69، ص 35، حدیث 26.
546) نهج البلاغه، ص 207، حکمت 225.
547) نهج البلاغه، ص 209، حکمت 256.
548) کافی، ج 2، ص 307، حدیث 7، وسایل الشیعه، ج 15، ص 366، حدیث 20760.
549) اقرب الموارد، ص 859.
550) اقرب الموارد، ص 190.
551) تصنیف غررالحکم، ص 450، حدیث 10344.
552) تصنیف غررالحکم، ص 253، حدیث 5320.
553) نهج البلاغه، ص 173، نامه 53.
554) بحارالانوار، ج 2، ص 142، حدیث 4.
555) کافی، ج 2، ص 312، حدیث 17، وسایل الشیعه، ج 15، ص 380، حدیث 20801.
556) شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج 20، ص 267، حدیث 102.
557) شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج 20، ص 267، حدیث 102.
558) مکارم الاخلاق، ص 8.
559) بحارالانوار، ج 31، ص 399، حدیث 25.
560) شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج 13، ص 242.
561) طبقات الکبری، ج 5، ص 66.
562) بحارالانوار، ج 44، ص 382.
563) سوره لقمان، آیه 12.
564) سوره لقمان، آیه 13.
565) سوره لقمان، آیه 13.
566) سوره روم، آیه 30.
567) بحارالانوار، ج 58، ص 187، حدیث 52.
568) سوره لقمان، آیه 13.
569) سوره بقره، آیه 83.
570) سوره لقمان، آیه 14.
571) سوره لقمان، آیه 15 و 16.
572) سوره مؤمنون، آیه 115.
573) سوره لقمان، آیه 17.
574) سوره رعد، آیه 28.
575) مستدرک الوسایل، ج 15، ص 160، حدیث 17856.
576) سوره لقمان، آیه 17.
577) سوره لقمان، آیه 17.
578) بحارالانوار، ج 74، ص 237، حدیث 1.
579) نهج البلاغه، ص 139، خطبه 226.
580) تصنیف غررالحکم، ص 127، حدیث 2161.
581) سوره بقره، آیه 155.
582) سوره بقره، آیه 155 157.
583) سوره احزاب، آیه 56.
584) سوره بقره، آیه 157.
585) مشکاة الانوار، ص 337، حدیث 1082.
586) سوره لقمان، آیه 17.
587) سوره لقمان، آیه 18.
588) سوره لقمان، آیه 18
589) تحف العقول، ص 489.
590) تصنیف غررالحکم، ص 343، حدیث 7858.
591) تحف العقول، ص 36، بحارالانوار، ج 74، ص 139، حدیث 10.
592) تصنیف غررالحکم، ص 311، حدیث 7177.
593) تصنیف غررالحکم، ص 215، حدیث 4215.
594) تصنیف غررالحکم، ص 65، حدیث 849.
595) مجموعه ورام، ج 1، ص 207.
596) تصنیف غررالحکم، ص 342، حدیث 7819.
597) شرح اصول کافی، ج 9، ص 181.
598) سوره لقمان، آیه 19.
599) مکارم الاخلاق، ص 220، وسایل الشیعه، ج 21، ص 482، حدیث 27646.
600) نهج البلاغه، ص 223، حکمت 399.
601) نهج البلاغه، ص 223،حکمت 399.
602) محجه البیضاء، ج 3، ص 436.
603) سوره انفال، آیه 60.
604) حیاة الامام الرّضا علیه السلام، ج 1، ص 215.
605) بحارالانوار، ج 1، ص 195، حدیث 16.
606) مستدرک الوسایل، ج 15، ص 164، حدیث 17871.
607) کافی، ج 6، ص 47، حدیث 5.
608) وسایل الشیعه، ج 16، ص 280حدیث 21555.
609) سوره نجم، آیه 31.
610) نهج البلاغه، ص 23، خطبه 50.
611) بحارالانوار، ج 16، ص 95، حدیث 29، ینابیع الموده، ج 1، ص 145.
612) نهج البلاغه، ص 156، نامه 31.
613) نهج البلاغه، ص 156، نامه 31.
614) وسایل الشیعه، ج 16، ص 34، حدیث 20902.
615) نهج البلاغه، ص 157، نامه 31.
616) نهج البلاغه، ص 159، نامه 31.
617) نهج البلاغه، ص 159، نامه 31.
618) مفردات راغب، ص 196.
619) مفردات راغب، ص 196.
620) سوره کهف، آیه 81.
621) سوره طه، آیه 24.
622) سوره طه، آیه 25 - 35.
623) سوره طه، آیه 36.
624) سوره قصص، آیه 35.
625) سوره ابراهیم، آیه 7.
626) سوره حجرات، آیه 10.
627) سوره حجرات، آیه 13.
628) سوره حشر، آیه 9.
629) محجه البیضاء، ج 6، ص 81.
630) سوره حشر، آیه 9.
631) مستدرک الوسایل، ج 11، ص 187، حدیث 12701.
632) تفسیر برهان، ج 1، ص 481، حدیث 10.
633) سوره مائده، آیه 55.
634) تفسیر مجمع البیان، ج 2، ص 126 (جزء 6).
635) سوره آل عمران، آیه 103.
636) سوره حجر، آیه 45 47.
637) محاسن، ج 1، ص 226، حدیث 407.
638) سوره حجرات، آیه 13.
639) سوره حجرات، آیه 13.
640) مصادقة الاخوان، ص 36، حدیث 1.
641) مصادقة الاخوان، ص 36، حدیث 2.
642) مصادقة الاخوان، ص 36، حدیث 2.
643) مصادقة الاخوان، ص 40، حدیث 4.
644) مصادقة الاخوان، ص 40، حدیث 4.
645) سوره اعراف، آیه 26، ((و لباس التقوی ذلک خیر.))
646) مصادقة الاخوان، ص 42، حدیث 5.
647) مصادقة الاخوان، ص 42، حدیث 1.
648) مصادقة الاخوان، حدیث 2.
649) مصادقة الاخوان، ص 46، حدیث 1.
650) مصادقة الاخوان، ص 46، حدیث 1.
651) مصادقة الاخوان، ص 48، حدیث 2.
652) مصادقة الاخوان، ص 48، حدیث 1.
653) مصادقة الاخوان، ص 50، حدیث 2.
654) مصادقة الاخوان، ص 50، حدیث 1.
655) مصادقة الاخوان، ص 56، حدیث 1.
656) مصادقة الاخوان، ص 56، حدیث 2.
657) مصادقة الاخوان، ص 58، حدیث 1.
658) مصادقة الاخوان، ص 58، حدیث 2.
659) کافی، ج 2، ص 644، حدیث 2، وسایل الشیعه، ج 12، ص 54، حدیث 15626.
660) تحف العقول، ص 236، بحارالانوار، ج 75، ص 110، حدیث 21.
661) مصادقة الاخوان، ص 52، حدیث 1.
662) مصادقة الاخوان، ص 52، حدیث 2.
663) مصادقة الاخوان، ص 52، حدیث 3.
664) سوره شعراء، آیه 100 و 101.
665) مصادقة الاخوان، ص 46، حدیث 1.
666) مصادقة الاخوان، ص 72، حدیث 1.
667) مصادقة الاخوان، ص 52، حدیث 1.
668) مصادقة الاخوان، ص 52، حدیث 2.
669) مصادقة الاخوان، ص 54، حدیث 4.
670) مصادقة الاخوان، ص 48، حدیث 1.
671) مصادقة الاخوان، ص 48، حدیث 1.
672) مصادقة الاخوان، ص 62، حدیث 1.
673) مصادقة الاخوان، ص 62، حدیث 1.
674) مصادقة الاخوان، ص 64، حدیث 1.
675) مصادقة الاخوان، ص 80، حدیث 2.
676) تحف العقول، ص 173، مستدرک الوسایل، ج 9، ص 48، حدیث 10165.
677) تحف العقول، ص 173، مستدرک الوسایل، ج 9، ص 48، حدیث 10165.
678) مجموعه ورام، ج 1، ص 103.
679) کافی، ج 2، ص 639، حدیث 5، وسایل الشیعه، ج 12، ص 25، حدیث 15547.
680) تصنیف غررالحکم، ص 415، حدیث 9469.
681) شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج 20، ص 269، حدیث 113.
682) تحف العقول، ص 501، بحارالانوار، ج 14، ص 305، حدیث 17.
683) مجموعه ورام، ج 1، ص 65.
684) کافی، ج 2، ص 356، حدیث 1.
685) کافی، ج 2، ص 125، حدیث 4، وسایل الشیعه، ج 16، ص 166، حدیث 21252.
686) امالی طوسی، ص 103، حدیث 158.
687) جامع الاخبار، ص 351، حدیث 975.
688) جامع الاخبار، ص 352، حدیث 976.
689) مستدرک الوسایل، ج 11، ص 352، حدیث 13235.
690) مستدرک الوسایل، ج 10، ص 373، حدیث 12207.
691) وسایل الشیعه، ج 17، ص 189، حدیث 22320.
692) مفاتیح الجنان، ص 905 (زیارت جامعه).
693) سوره سجده، آیه 24.
694) مفاتیح الجنان، ص 909 (زیارت جامعه).
695) کافی، ج 2، ص 324، حدیث 5.
696) مصادقة الاخوان، ص 30، حدیث 1.
697) سوره الرحمان، آیه 60.
698) کافی، ج 6، ص 180، حدیث 2، وسایل الشیعه، ج 23، ص 9، حدیث 28983.
699) تفسیر قرطبی، ج 8، ص 132.
700) کنزالعمال، ج 3، ص 163، حدیث 5973.
701) سوره تین، آیه 4.
702) سوره اسراء، آیه 70.
703) سوره احزاب، آیه 72.
704) سوره نساء، آیه 59.
705) سوره بقره، آیه 256.
706) سوره اعراف، آیه 157.
707) سوره فرقان، آیه 43.
708) سوره صافات، آیه 95.
709) سوره شعراء، آیه 22.
710) سوره آل عمران، آیه 64.
711) سوره اعراف، آیه 179.
712) سوره شعراء، آیه 22.
713) سوره توبه، آیه 31.
714) تحف العقول، ص 246.
715) نهج البلاغه، ص 204، حکمت 180.
716) مجموعه ورام، ج 2، ص 427.
717) بحارالانوار، ج 67، ص 186، حدیث 1.
718) تصنیف غررالحکم، ص 199، حدیث 3940.
719) تصنیف غررالحکم، ص 335، حدیث 7715.
720) سوره قیامت، آیه 1 و 2.
721) سوره قیامت، آیه 14 و 15.
722) سوره شمس، آیه 7 - 9.
723) نهج البلاغه، ص 4، خطبه 1.
724) سوره یونس، آیه 99.
725) سوره انعام، آیه 35.
726) سوره نحل، آیه 125.
727) سوره یوسف، آیه 64.
728) تصنیف غررالحکم، ص 335، حدیث 7715.
729) نهج البلاغه، ص 4، خطبه 1.
730) سوره شمس، آیه 9 و 10.
731) سوره بقره، آیه 256.
732) سوره عبس، آیه 11 و 12.
733) سوره ذاریات، آیه 55.
734) سوره غاشیه، آیه 21 و 22.
735) سنن ابن ماجه، ج 2، ص 1216، حدیث 3690.
736) نهج البلاغه، ص 190، حکمت 12.
737) بحارالانوار، ج 58، ص 150، حدیث 29.
738) سوره جمعه، آیه 4.
739) مفردات راغب، ص 272.
740) نهج البلاغه، ص 226، حکمت 435.
741) سوره طه، آیه 1 و 2 .
742) تفسیر نورالثقلین، ج 3، ص 367، حدیث 10.
743) کافی، ج 2، ص 95، حدیث 6.
744) سوره تغابن، آیه 17.
745) سوره سبأ، آیه 13.
746) سوره حجر، آیه 37 و 38.
747) سوره حجر، آیه 39 و 40.
748) سوره حجر، آیه 42.
749) سوره انبیاء، آیه 105.
750) تفسیر مجمع البیان، ج 4، ص 67 (جزء 17).
751) سوره بقره، آیه 186.
752) سوره فجر، آیه 27 30.
753) محجة البیضاء، ج 7، ص 151.
754) کافی، ج 2، ص 96، حدیث 15.
755) مجموعه ورام، ج 1، ص 16.
756) بحارالانوار، ج 84، ص 199، حدیث 6.
757) بحارالانوار، ج 74، ص 140، حدیث 18.
758) سوره لقمان، آیه 12.
759) سوره نمل، آیه 38.
760) سوره نمل، آیه 40.
761) سوره نمل، آیه 40.
762) مشکاة الانوار، ص 71، حدیث 121، بحارالانوار، ج 90، ص 214، حدیث 17.
763) سوره نحل، آیه 53.
764) سوره نحل، آیه 114.
765) سوره سبا، آیه 13.
766) سوره ضحی، آیه 1 3.
767) سوره ضحی، آیه 11.
768) سوره نور، آیه 19.
769) سوره نحل، آیه 53.
770) سوره ابراهیم، آیه 34.
771) مفاتیح الجنان، ص 203 (مناجات الشاکرین).
772) مفاتیح الجنان، ص 204 (مناجات الشاکرین).
773) مفاتیح الجنان، ص 204 (مناجات الشاکرین).
774) مفاتیح الجنان، ص 204 (مناجات الشاکرین).
775) مفاتیح الجنان، ص 204 (مناجات الشاکرین).
776) بحارالانوار، ج 75، ص 252، حدیث 107.
777) سفینةالبحار، ج 1، ص 710.
778) سوره سبأ، آیه 13.
779) وسایل الشیعه، ج 16، ص 325، حدیث 21667.
780) بحارالانوار، ج 90، ص 211، حدیث 8.
781) کافی، ج 2، ص 94، حدیث 1.
782) سوره ابراهیم، آیه 7.
783) نهج البلاغه، ص 226، حکمت 435.
784) کافی، ج 2، ص 97، حدیث 17.
785) سوره اعراف، آیه 182.
786) نهج البلاغه، ص 31، خطبه 82.
787) نهج البلاغه، ص 139، خطبه 226.
788) لهوف، ص 50، بحارالانوار، ج 45، ص 46.
789) لهوف، ص 54.
790) بحارالانوار، ج 90، ص 211، حدیث 8.
791) مشکاة الانوار، ص 71، حدیث 121، بحارالانوار، ج 90، ص 214، حدیث 17.
792) نهج البلاغه، ص 18، خطبه 33.
793) سوره ابراهیم، آیه 7.
794) بحارالانوار، ج 68، ص 47، حدیث 58.
795) مشکاة الانوار، ج 69، حدیث 111.
796) وسایل الشیعه، ج 16، ص 313، حدیث 21638.
797) کافی، ج 2، ص 99، حدیث 30، وسایل الشیعه، ج 16، ص 310، حدیث 21626.
798) سوره لقمان، آیه 14.
799) سفینة البحار، ج 1، ص 710.
800) نهج البلاغه، ص 175، نامه 53.
801) تصنیف غررالحکم، ص 279، حدیث 6183.
802) سوره آل عمران، آیه 134.
803) نهج البلاغه، ص 206، حکمت 204.
804) کافی، ج 2، ص 578، حدیث 4.
805) مفاتیح الجنان، ص 103 (دعای کمیل).
806) مستدرک الوسایل، ج 12، ص 362، حدیث 14303.
807) نهج البلاغه، ص 159، نامه 31.
808) مستدرک الوسایل، ج 12، ص 385، حدیث 14360.
809) مفردات راغب، ص 343.
810) مستدرک الوسایل، ج 11، ص 193، حدیث 12721.
811) وسایل الشیعه، ج 27، ص 62، حدیث 33202.
812) مفاتیح الجنان، ص 865 (زیارت حضرت صاحب الامر علیه السلام).
813) مفاتیح الجنان، ص 865 (زیارت حضرت صاحب الامر علیه السلام).
814) سوره ممتحنه، آیه 12.
815) کافی، ج 4، ص 25، حدیث 3، وسایل الشیعه، ج 16، ص 286، حدیث 21560.
816) تصنیف غررالحکم، ص 382، حدیث 8672.
817) بحارالانوار، ج 75، ص 268، حدیث 182.
818) نهج البلاغه، ص 190، حکمت 11.
819) کافی، ج 2، ص 169، حدیث 2، وسایل الشیعه، ج 12، ص 205، حدیث 16097.
820) نهج البلاغه، ص 203، حکمت 154.
821) وسایل الشیعه، ج 16، ص 140، حدیث 21185.
822) بحارالانوار، ج 65، ص 131، حدیث 62.
823) مفاتیح الجنان، ص 701زیارت مطلقه امام حسین علیه السلام).
824) الغدیر، ج 11، ص 166.
825) بحارالانوار، ج 74، ص 419.
826) کافی، ج 2، ص 163، حدیث 2، وسایل الشیعه، ج 16، ص 340، حدیث 21709.
827) سوره آل عمران، آیه 104.
828) سوره اعراف، آیه 159.
829) وسایل الشیعه، ج 16، ص 126، حدیث 21152.
830) کافی، ج 2، ص 208، حدیث 3، وسایل الشیعه، ج 16، ص 381، حدیث 21819.
831) کافی، ج 2، ص 208، حدیث 4، وسایل الشیعه، ج 16، ص 382، حدیث 21820.
832) کافی، ج 2، ص 208، حدیث 5، وسایل الشیعه، ج 16، ص 328، حدیث 21821.
833) سوره آل عمران، آیه 110.
834) سوره آل عمران، آیه 114.
835) سوره آل عمران، آیه 104.
836) سوره توبه، آیه 71.
837) مستدرک الوسایل، ج 14، ص 7، حدیث 15940.
838) وسایل الشیعه، ج 16، ص 344، حدیث 2172.
839) کافی، ج 2، ص 164، حدیث 5، وسایل الشیعه، ج 16، ص 336، حدیث 21701.
840) سوره نساء، آیه 114.
841) کافی، ج 4، ص 34، حدیث 3، وسایل الشیعه، ج 9، ص 459، حدیث 12497.
842) کافی، ج 4، ص 34، حدیث 2، وسایل الشیعه، ج 16، ص 318، حدیث 21650.
843) کافی، ج 4، ص 33، حدیث 1، وسایل الشیعه، ج 16، ص 318، حدیث 21651.
844) کافی، ج 4، ص 35، حدیث 1، من لا یحضره الفقیه، ج 2، ص 32، حدیث 130.
845) کافی، ج 4، ص 35، حدیث 2، وسایل الشیعه، ج 16، ص 319، حدیث 21655.
846) سوره بقره، آیه 280.
847) کافی، ج 4، ص 36، حدیث 4، وسایل الشیعه، ج 16، ص 320، حدیث 21657.
848) کافی، ج 4، ص 35، حدیث 3، وسایل الشیعه، ج 16، ص 320، حدیث 21567.
849) کافی، ج 4، ص 50، حدیث 1، وسایل الشیعه، ج 16، ص 329، حدیث 21680.
850) کافی، ج 4، ص 50، حدیث 3، وسایل الشیعه، ج 16، ص 330، حدیث 21682.
851) کافی، ج 4، ص 50، حدیث 4، وسایل الشیعه، ج 16، ص 330، حدیث 21683.
852) کافی، ج 4، ص 51، حدیث 5، وسایل الشیعه، ج 16، ص 330، حدیث 21684.
853) کافی، ج 4، ص 51، حدیث 8، وسایل الشیعه، ج 9، ص 469، حدیث 12516.
854) کافی، ج 4، ص 25، حدیث 3، وسایل الشیعه، ج 16، ص 286، حدیث 21560.
855) کافی، ج 4، ص 27، حدیث 4، وسایل الشیعه، ج 16، ص 286، حدیث 21561.
856) وسایل الشیعه، ج 16، ص 292، حدیث 21578.
857) کافی، ج 4، ص 28، حدیث 1، وسایل الشیعه، ج 16، ص 287، حدیث 21562.
858) کافی، ج 4، ص 29، حدیث 3، وسایل الشیعه، ج 16، ص 287، حدیث 21565.
859) کافی، ج 4، ص 29، حدیث 2، وسایل الشیعه، ج 16، ص 287، حدیث 21564.
860) کافی، ج 4، ص 27، حدیث 8، وسایل الشیعه، ج 16، ص 290، حدیث 21571.
861) وسایل الشیعه، ج 16، ص 289، حدیث 21570.
862) سوره نساء، آیه 48.
863) وسایل الشیعه، ج 16، ص 291، حدیث 21574.
864) کافی، ج 4، حدیث 6، وسایل الشیعه، ج 16، ص 294، حدیث 21582.
865) کافی، ج 8، ص 152، حدیث 141، وسایل الشیعه، ج 16، ص 294، حدیث 21584.
866) وسایل الشیعه، ج 16، ص 295، حدیث 21586.
867) کافی، ج 4، ص 30، حدیث 4، وسایل الشیعه، ج 16، ص 296، حدیث 21589.
868) بحارالانوار، ج 66، ص 407، حدیث 115 و ج 75، ص 377، حدیث 3.
869) وسایل الشیعه، ج 5، ص 321، حدیث 6671.
870) وسایل الشیعه، ج 16، ص 300، حدیث 21601.
871) وسایل الشیعه، ج 28، ص 12، حدیث 34095.
872) تصنیف غررالحکم، ص 387، حدیث 8858.
873) تصنیف غررالحکم، ص 388، حدیث 8886.
874) مستدرک الوسایل، ج 12، ص 359، حدیث 14289.
875) تصنیف غررالحکم، ص 387، حدیث 8854.
876) وسایل الشیعه، ج 16، ص 300، حدیث 21600.
877) اقرب المواردج 1، ص 7، مصباح المنیر، ج 1، ص 10.
878) سوره یوسف، آیه 70.
879) سوره توبه، آیه 3.
880) کافی، ج 3، ص 302، حدیث 1، وسایل الشیعه، ج 5، ص 369، حدیث 6814.
881) کافی، ج 3، ص 302، حدیث 2، وسایل الشیعه، ج 5، ص 369، حدیث 6815.
882) سوره اسراء، آیه 1.
883) سوره مائده، آیه 58.
884) سوره جمعه، آیه 9.
885) کنز العرفان، ج 1، ص 112.
886) وسایل الشیعه، ج 5، ص 370، حدیث 6816.
887) سیره حلبی، ج 2، ص 94.
888) سیره ابن هشام، ج 2، ص 155.
889) ثواب الاعمال، ص 52.
890) وسایل الشیعه، ج 5، ص 376، حدیث 6837.
891) مقنعه، ص 98.
892) من لا یحضره الفقیه، ج 1، ص 285، حدیث 882.
893) من لا یحضره الفقیه، ج 1، ص 285، حدیث 881، وسایل الشیعه، ج 5، ص 371، حدیث 6817.
894) وسایل الشیعه، ج 5، ص 371، حدیث 6819.
895) وسایل الشیعه، ج 5، ص 373، حدیث 6823.
896) وسایل الشیعه، ج 5، ص 374، حدیث 6824.
897) وسایل الشیعه، ج 5، ص 375، حدیث 6829.
898) وسایل الشیعه، ج 5، ص 375، حدیث 6830.
899) وسایل الشیعه، ج 5، ص 375، حدیث 6831.
900) وسایل الشیعه، ج 5، ص 375، حدیث 6832.
901) وسایل الشیعه، ج 5، ص 375، حدیث 6836.
902) مستدرک الوسایل، ج 4، ص 41، حدیث 4134.
903) موطّا، ج 1، ص 72، حدیث 8.
904) شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج 1، ص 182.
905) شرح المقاصد، ج 5، ص 283.
906) سیره حلبی، ج 2، ص 95.
907) سیره حلبی، ج 2، ص 97.
908) سنن الکبری، ج 1، ص 424.
909) صحیح بخاری، ج 2، ص 60، حدیث 2010.
910) دعائم الاسلام، ج 1، ص 142، مستدرک الوسایل، ج 4، ص 41، حدیث 4134.
911) سوره مائده، آیه 27.
912) سوره فتح، آیه 29.
913) بحارالانوار، ج 44، ص 394.
914) مفردات راغب، ص 269.
915) سوره بقره، آیه 158.
916) سوره مائده، آیه 2.
917) سوره حج، آیه 36.
918) سوره حج، آیه 32.
919) من لا یحضره الفقیه، ج 1، ص 185، حدیث 876.
920) وسایل الشیعه، ج 5، ص 410، حدیث 6955.
921) وسایل الشیعه، ج 5، ص 411، حدیث 6957.
922) نهج البلاغه، ص 222، حکمت 390.
923) کنزالعمال، ج 7، ص 692، حدیث 20954.
924) مستدرک الوسایل، ج 4، ص 65، حدیث 4187.
925) مستدرک الوسایل، ج 4، ص 66، حدیث 4187.
926) مستدرک الوسایل، ج 4، ص 67، حدیث 4187.
927) مستدرک الوسایل، ج 4، ص 67، حدیث 4187.
928) مستدرک الوسایل، ج 4، ص 68، حدیث 4187.
929) مستدرک الوسایل، ج 4، ص 68، حدیث 4187.
930) مستدرک الوسایل، ج 4، ص 69، حدیث 4187.
931) مستدرک الوسایل، ج 4، ص 69، حدیث 4187.