زندگانی حضرت عبدالعظیم (علیه السلام)

نویسنده : احمد صادقی اردستانی

مقدمه را حتماً بخوانید

بسم الله الرحمن الرحیم
هر وقت بزیارت حضرت عبدالعظیم حسنی (علیه السلام) مشرف میشدم، از اینکه مشاهده می کردم، برای آشنائی عموم زائرین محترم آن بزرگوار، کتاب ساده و سبک و سودمندی در دسترس نیست، ناراحت شده و رنج میبردم!
و هر گاه خود نیز تصمیم می گرفتم، زندگی نامه ساده و مفیدی برای مطالعه زائرین و شیفتگان، و نیز جهت معرفی مقام این امامزاده عظیم الشأن بنویسم، زیادی مشغله، خاصه نیاز بکار و تلاش پس از انقلاب شکوهمند اسلامی، چنان همه اوقاتم را گرفته بود که، کمتر فرصتی برای انجام چنین خدمتی دست میداد!
تا اینکه برای ادای حاجتی، به آن بزرگوار متوسل شدم و نذر کردم، چنانچه به حاجت خود برسم، بمنظور یک خدمت دینی و فرهنگی، که نسبت بسایر خدمات مادی، اصالت و ارزش بیشتر و سازنده تری داشته باشد، درباره زندگی و موقعیت و مقام این میهمان عزیز شرحی بنویسم.
اکنون که به فضل پروردگار و معنویت آن بزرگوار، حاجت روا گشته و خواسته خود را دریافت داشته ام، این نوشته را که میتواند برای عموم خوانندگان ارجمند، مفید و قابل استفاده بوده، و با مطالعه آن بیشتر آشنا میشویم، چرا حضرت عبدالعظیم حسنی (علیه السلام) را زیارت میکنیم؟ و چگونه باید او را زیارت کنیم؟ تقدیم می دارد.
از باب قدردانی و سپاس از عالمان و خدمتگزاران به علم و فرهنگ جامعه، تذکر این معنی نیز مفید خواهد بود، که بدانیم قبل از این هم، تعدادی از دانشمندان سخت کوش، در این زمینه، کتابهائی نوشته اند، و در این نوشته هم از آثار آنان بهره جسته ایم، که تا آنجائیکه اینجانب برخورد کردم، کتابهای مستقل در این زمینه، به این ترتیب است:
1 - جنة النعیم، تألیف: ملا باقر مازندارنی. این کتاب بیش از 500 صفحه دارد، و در سال 1296، یعنی حدود 70 سال پیش از این نوشته شده است.
2 - الخصائص العظیمیه، تألیف: شیخ جواد فرزند مهدی لاریجانی. این کتاب هم خصوصیات زندگی حضرت عبدالعظیم (علیه السلام) را معرفی می کند، و از تاریخ تألیف آن 55 سال بیشتر میگذرد و اکنون کمیاب است.
3 - عبدالعظیم الحسنی (علیه السلام)، حیاته و مسنده. تألیف: دانشمند محقق، شیخ عزیز الله عطاردی، این کتاب هم در سال 1343 یعنی 23 سال قبل از این نوشته شده، دارای 320 صفحه می باشد و اثر عالمانه ای است.
بنابراین، همانطور که ملاحظه کردید، اولا از تاریخ تألیف کتابهای یاد شده سالیانی می گذرد، و آنها عموماً نایاب یا کمیاب شده است، ثانیاً همانطور که اشاره شد، این کتابها مفصل می باشد، و برای استفاده دانشمندان و اهل علم و تحقیق مناسبتر خواهد بود.
بدین خاطر، این نویسنده، برای اینکه اولاً، به نذر خود وفا کرده باشد، و ثانیاً، درباره حضرت عبدالعظیم (علیه السلام) مطالبی را بصورت تازه و زنده تر، و برای استفاده عموم افراد ساده تر و مفیدتر ارائه کرده باشد، نوشته ای را که در پیش روی دارید، تألیف کرده است.
این را هم باید اضافه کرد، این کتاب به تعداد ائمه معصوم (علیه السلام) در 12 فصل تنظیم شده، و در فصلهای پایانی، غیر از زیارت و آداب زیارت حضرت عبدالعظیم حسنی (علیه السلام) مطالبی درباره برخی دیگر از امامزاده های معروف شهر ری مانند: امامزاده حمزه، امامزاده طاهر، امامزاده مطهر، و امامزاده ابو عبدالله حسین (معروف به امامزاده عبدالله) و نیز گوشه ای از زندگی و آثار عالمان و خدمتگزارانی مثل: ابوالفتوح رازی، وابن بابویه، آمده است.
بامید اینکه مطالعه این کتاب، موجب معرفت بیشتر همگان نسبت به اولیاء الهی گردد، و بهنگام دعا و زیارت، برای پیروزی رزمندگان اسلام در جنگ تحمیلی عراق علیه ایران اسلامی، و عزت و سربلندی مسلمانان جهان دعا کنیم، مقدمه را به پایان برده و شما را به مطالعه دقیق همه فصلهای زندگانی عبدالعظیم حسنی (علیه السلام) دعوت می کند.
قم: احمد صادقی اردستانی
14 / 10 / 1366
مطابق با 13 جمادی الاول 1408 روز وفات فاطمه زهرا (سلام الله علیها)

یادداشت بر چاپ دوم

کتاب زندگانی حضرت عبدالعظیم - (علیه السلام) بر اساس منابع معتبر تاریخی پدید آمده و از مآخذ و آثاری که رؤیت نشده و استفاده نگردیده، یادی به میان نیاورده است، و ادعای افراد کم پروای قبل و بعد از انقلاب اسلامی را، درباره این کتاب، تحریفگرانه و بی اساس می داند.
در چاپ جدید، اشکالات فنی صفحه های 109 - 107 رفع گردیده، در آخر کتاب هم بیش از شصت صفحه مطلب اضافه شده، و زیارتنامه های: حضرت عبدالعظیم حسنی (علیه السلام)، امامزاده حمزه، و امام زادگان طاهر و مطهر نیز بطور جداگانه و با خط درشت آورده شده است.
مؤلف
25 / 5 / 1373

فصل اول: تاریخچه زندگی، وفات حضرت عبدالعظیم (علیه السلام)

عبدالعظیم معروف به سیدالکریم و کینه ابوالقاسم فرزند عبدالله، فرزند علی بن حسن، فرزند حسن بن زید، فرزند زید بن حسن (علیه السلام) فرزند علی بن ابیطالب (علیه السلام) است، که ریشه خانوادگی او، با چهار واسطه به امام حسن (علیه السلام) و با پنج واسطه به علی (علیه السلام) میرسد.
ملا باقر مازندرانی سلسله نسبی آن حضرت را بدین صورت به شعر در آورده است:
لیس بینه و بین المجتبی - غیر عینین وحاء، ثم زای(1)
یعنی، میان عبدالعظیم و امام حسن مجتبی (علیه السلام)، بیش از دو (علیه السلام) و یک (ح) و یک (ز) فاصله نیست. منظور از دو (علیه السلام) عین عبدالله پدر او و عین دوم علی بن حسن جد اوست، و منظور از (ح) حرف اول حسن بن زید جد دوم، و منظور از (ز) حرف اول زید بن حسن، جد سوم حضرت عبدالعظیم (علیه السلام) می باشد.
عبدالله پدر حضرت عبدالعظیم، غیر از وی دارای هشت پسر بنامهای: احمد، قاسم، حسن، محمد، ابراهیم، علی اکبر، علی اصغر، و زید بوده(2)، که از شرح زندگی برادران هشتگانه وی، و فرزندان دیگر عبدالله، اطلاع دقیقی به چشم نمی خورد، اما طبق تحقیق اندکی که درباره اجداد حضرت عبدالعظیم (علیه السلام)، بعمل آمد، شرح کوتاهی از وضعیت زندگی آنان، بدین صورت مرقوم می گردد: