فهرست کتاب


آنچه در آمریکا نیافتم

سید ابوالحسن ندوی زاهد ویسی

اسلام آمریکایی؛ هرگز

این سخنرانی در شهر نیوجرسی آمریکای شمالی ایراد شده است و استاد محقق و دانشمند مصری، دکتر سلیمان دنیا(81) سرپرست مرکز اسلامی نیز در آن حضور داشت و طی سخنرانی ارزشمندی که ایراد نمود بیان کرد که اسلام و فرهنگ اسلامی منحصر به عرب و مختص به آنها نیست.
در ادامه، تلاش علمای غیر عرب و به ویژه علما و دانشمندان شبه قاره هند و سهم گسترده آنها در تکوین، گسترش و پالایش علوم و معارف اسلامی را ستود و به صورتی ویژه از علامه سید مرتضی الزبیدی لغت شناس دانشمند و مؤلف تاج العروس شرح القاموس متوفی سال 1205 ه نام برد و اظهار داشت که اسلام یک دین جهانی است و با هر گونه حد و مرز جغرافیای یا تفاوتهای اقلیمی و قومی بیگانه است.
عده فراوان و قابل توجهی از تحصیلکردگان عرب، هندی و پاکستان مقیم آمریکا در این سخنرانی شرکت داشتند. سخنرانی مذکور در ظهر روز شانزدهم ژوئیه 1977م ایراد شده و متن آن از نوار پیاده شد و خود سخنرانی در آن حک و اصلاحاتی را انجام داده است.
الحمدالله رب العالمین و الصلاة و السلام علی سید المرسلین و خاتم النبیین محمد و آله و صحبه اجمعین و من تبعهم باحسان الی یوم الدین.

ستیز اسلام با ولایات متحده

برادران و سروران من ! بنده از این که طی دیداری مبارک و مناسبتی پاک و پر خیز و برکت با شما در این مرکز اسلامی ملاقات می کنم. بسیار خوش وقت و خوش بخت هستم. این اولین مسافرت من به ایالات متحده آمریکا در آمریکای شمالی است. چیزهای زیادی را درباره این منطقه، انتشار اسلام در آن، توجه و عنایت برادران مسلمان ما که در اندیشه این سرزمین بوده و با اسلام و محبت و شور اشتیاقی که نسبت به آن دارند به این سرزمین ها مهاجرت کرده اند، می شنیدم. با این حال از شما چه پنهان اصلا تصور نمی کردم که به اذان خدا روزی با این تعداد از برادران و خواهران مسلمانم یک جا (در کشوری چون آمریکا) جمع می شوم و این همه شور و شوق دینی و این همه احساس پاک اسلامی را در آنها می بینیم.
البته می دانستم که اسلام با این سرزمین ها که در حال حاضر از طریق پیشرف صنعتی و علوم جدید و کاربردی، مسابقه اکتشافات و سلطه بر حیات سیاسی جهان بر امور جهان مسلط شده، در ستیز است.
اسلام به این منطقه وارد شده و راهی جلوی پای آن باز شده است و انشاء الله در آینده نزدیک روزی فرا خواهد رسید که در این سرزمین دور از مرکز عالم اسلامی جامعه اسلامی ای پدید خواهد آمد. من امیدوارم و از تحقق یافتن چنین امری واقعاً مسرور و خوشبختم. با این همه در عین حال، به خاطر تجارت و پژوهشهایی که خداوند مرا به کسب آنها موفق کرده، نوعی ترس و دلواپسی دارم. ترس من این است که پدید آمدن یک جامعه اسلامی در سرزمینی دور از مرکز اسلامی و فرهنگ و حیات اسلامی امر خطیری است.

نیاز اسلام به فضایی خاص

در اینکه اسلام دین خاصی برای یک سرزمین معین نیست. هیچ گونه شک و تردیدی وجود ندارد و همچنانکه استاد دکتر سلیمان دنیا فرموده اسلام دین اقلیمی یا جغرافیایی نیست و من نیز در این مساله با ایشان کاملا موافقم.
با این حال بر خلاف همه اینها از جمله چیزهایی که هیچ گونه شک و تردیدی در آنها راه ندارد این است که دین اسلام نیازمند جو خاص و ذوق ویژه ای است که بر اندیشه، احساس، میزان ارزیابی اشیا و ارزشهای است که بوی آن از دور دست هم به مشام می رسد. اسلام نیازمند فضا و اگر بخواهیم صراحت و دقت بیشتری به خرج بدهیم باید بگوییم نیازمند درجه حرارت(82) معینی است؛ چرا که اسلام یک دین زنده انسانی است نه یک دین عقلی که فقط در مغز یا فلسفه و یا کتابخانه زندگی کند. اسلام صرفاً یک عقیده خشک و خالی یا لیست و فهرستی کوتاه یا بلند از عقایدی نیست که انسان به آنها گردن بگذارد و بس.
اسلام در آن واحد شامل عقیده، عمل، رفتار، اخلاق، عاطفه و احساس است. همچنین شامل ذوق هم می شود؛ ذوقی که انسان را به زیر سلطه و سیطره کسی را برای پذیرش دین اسلام مشروح کند و آن شخص به اسلام به عنوان دین برگزیده خداوند و رسالت نهایی او ایمان بیاورد و در کوره اسلام ذوب می شود و به قالب و رنگ و روی دیگری در می آید چنانکه گویی تازه متولد شده است؛ چرا که اسلام میلاد مستقل و کامل و همه جانبه ای است و درون آن هر گونه انقلاب و کمالی جا می گیرد. بدین ترتیب اسلام یک عقیده خشک و خالی و ربانی نیست. بر عکس دینی است که در تمام اعضای درونی فرد نفوذ می کند و در تمام رگهای او جریان می یابد چنانکه جریان برق از یک جسم به جسم دیگر و از یک منبع به منبع دیگر جریان می یابد.