فهرست کتاب


عصر ظهور

علی کورانی عباس جلالی‏

راه یافتن به جهان بالا

و در روایتی از امام صادق (ع) آمده است که فرمود:
خداوند ذوالقرنین را در انتخاب دو ابر رام و سرکش آزاد گذاشت و او ابر رام را انتخاب کرد که رعد و برقی در آن نبود و اگر سرکش را برمی گزید حق او نبود زیرا خداوند آنرا برای قائم ذخیره کرده است(454)
این روایت صراحت دارد که آن حضرت از وسیله های گوناگون و ابزارهای ویژه ای در بالا رفتن و حرکت بین ستارگان آسمانها و جهان بالا استفاده می کند. ابری که دارای صاعقه و رعد و برق است... و با این وسائل بالا می رود، وسیله های آسمانها و زمین.
همچنین دلالت دارد که بالا رفتن امام (ع) در جهان های آسمانهای هفتگانه و زمین های ششگانه بجز کره خاکی ما انجام می پذیرد. و آن مطلب بدین معنی نیست که تنها او از این وسائل فضاپیما و مرکب های آسمانی استفاده می کند بلکه در عصر آن حضرت وضع بگونه ای می گردد که سفر به کرات آسمانی و زمین دیگر، همچون مسافرت در عصر ما از قاره ای به قاره دیگر خواهد بود.
و نیز گفته امام (ع) نشانگر این است که پنج کره زمین و یا پنج زمین و آسمان آباد و مسکونی است و ارتباط با جوامع آنها بزودی انجام خواهد گرفت. طبق روایاتی متعدد، کرات زیادی در آسمانها وجود دارد که آباد و دارای جوامعی از مخلوقات خدا هستند که غیر از نوع انسان و فرشته و جن می باشند، که علامه مجلسی مجموعه ای از آنها را در بحارالانوار آورده است، همچنین شماری از آیات قرآن بر این معنی دلالت دارد از آن جمله آیه شریفه:
ای جنیان و ای انسانها اگر می توانید به اعماق آسمانها و زمین راه پیدا کنید، پس اقدام کنید ولی موفق به این نفوذ و سفر نمی شوید مگر به تسلط و فرمانروائی(455)
یعنی بزودی زندگی روی زمین در زمان حضرت مهدی (ع) وارد مرحله جدید می شود که بطور کلی با گذشته ها تفاوت دارد. و در اینجا فرصت توضیح بیشتر پیرامون آن نیست.

راه یافتن به جهان آخرت و بهشت

از برجسته ترین حرکت هایی که در جهان ما در زمان و موقعیت خود و آنچه در آن است خواهد داشت، حرکت از جهان ماده به سوی جهان غیب و یا برعکس خواهد بود که قرآن و اسلام از آن پرده برمی دارد و در اهمیت دادن به این امر و هماهنگی با آن تأکید می ورزد و این سیر را بازگشت انسان به سوی خدا و ملاقات با او و یا رفتن به سوی ملأ اعلی و آخرت می نامد.
و در سطحی جهانی، بدین جهت که بین جهان ما و جهان گسترده غیب که از دید ما پنهان است، وحدت و یکپارچگی بوجود می آید، آنرا قیامت و رستاخیز یاد می کند.
و نقطه اوج این حرکت نسبت به انسان مرگ است که از دیدگاه اسلام ورود به زندگی جاودانه و پایان ناپذیر و بسیار گسترده است نه فنا و نیستی که گاهی تصور می کنیم و اوج آن نسبت به جهان هستی قیامت است و یکسان بودن جهان ماده و غیب.
در قرآن و سنت آمده است که رستاخیز و قیامت دارای مقدمات و نشانه هایی است پی در پی که در زمین و آسمان و جامعه بشری پدید می آید و از برخی روایات استفاده می شود که حکومت مهدی (ع) از نشانه های قیامت است و آنچه جملگی بر آن اتفاق نظر دارند این است که علامت های رستاخیز پس از حکومت وی آغاز و آشکار می گردد. اکنون ببینیم رستاخیز چگونه آغاز می گردد؟
بنظر می رسد که راه یافتن به دنیاهای بالایی که روایات، از آن سخن می گوید و در زمان حضرت مهدی (ع) انجام می گیرد مقدمه ای بر راه یابی وسیع تری به آخرت و بهشت است. بنابراین روایاتی که درباره رجعت و بازگشت عده ای از پیامبران و امامان (ع) به زمین و حکمرانی آنان بعد از مهدی (ع) سخن گفته و نیز آنچه را که در آیات متعدد تفسیر به رجعت شده است، مراد از آن، همین مرحله است و اعتقاد به رجعت هر چند از ضروریات اسلام و مذهب تشیع نیست، یعنی عدم اعتقاد به آن، انسان را از مذاهب اهل بیت (ع) و از اسلام خارج نمی سازد، اما روایات مربوط به آن به حدی زیاد و مورد وثوق است که موجب اعتقاد به آن می گردد.
طبق برخی از روایات، رجعت، پس از حکومت حضرت مهدی (ع) و یازده مهدی دیگر پس از آن حضرت، آغاز می گردد چه اینکه امام صادق (ع) فرمود:
همانا بعد از قائم یازده مهدی از فرزندان حسین (ع) از ما اهل بیت هستند(456)
اینک به ذکر چند نمونه از روایات مربوط به رجعت بسنده می کنیم:
امام زین العابدین (ع) در تفسیر این آیه آن خدایی که قرآن را بر تو فرض گردانید، البته تو را به جایگاه خود بازگرداند فرمود:
پیامبر شما به سوی تان رجعت نموده و باز می گردد(457)
ابوبصیر گفت: امام باقر (ع) به من فرمود:
مگر اهل عراق منکر رجعت هستند؟ گفتم: آری فرمود: آیا قرآن نمی خوانند: و روزی که از هر امت دسته ای را برانگیزیم(458)
در روایت دیگری از امام صادق (ع) درباره آیه یاد شده سؤال کردند، حضرت فرمود:
مردم درباره آن چه می گویند؟ عرض کردم آنها می گویند آیه راجع به قیامت است فرمود: خداوند در روز قیامت از هر امتی دسته را زنده می گرداند و بقیه را به حال خود رها می سازد! این آیه قطعاً در مورد رجعت است و آیه مربوط به قیامت این است: جملگی آنها را محشور گردانیم بی آنکه کسی را فرو گذاریم و...(459)
زراره گوید: از امام صادق (ع) درباره امور مهم رجعت و امثال آن پرسیدم حضرت فرمود:
آنچه که از آن می پرسید هنوز وقتش نرسیده است. بلکه آنها تکذیب کردند آنچه را که احاطه علمی به آن نداشتند و به تأویل آن نرسیده اند.(460)
برخی روایات می گوید: رجعت پیامبر (ص) بعد از رجعت امامان (ع) می باشد و نخستین کسی که از آنان به دنیا برمی گردد امام حسین (ع) است، چنان که امام صادق (ع) فرمود:
نخستین کسی که به دنیا بازگشت می کند حسین بن علی (ع) است و آنقدر حکومت و فرمانروائی می کند که (در اثر پیری) موی ابرویش به روی چشمهایش فرو می افتد(461)
و در روایتی از آن حضرت نقل شده است که فرمود:
رجعت امری عمومی و همگانی نیست بلکه ویژه عده ای است، زیرا بازگشت نمی کنند (به دنیا) مگر مؤمنان راستین و خالص و یا کافران صد در صد مشرک.(462)

حضرت مهدی علیه السلام از دیدگاه شیعه