فهرست کتاب


عصر ظهور

علی کورانی عباس جلالی‏

دگرگونی علوم طبیعی و وسائل زندگی

روایات مربوط به حضرت مهدی (ع) بسیاری از امور غیر مادی را برای نسل های گذشته و معاصر بیان می کند از جمله وسائل ارتباط جمعی و ابزار بصری و پژوهشگری و جنگ افزارها و سیستمهای اقتصادی و حکومت و قضاوت و چیزهای دیگر، که ظاهراً برخی از آنها کرامت و معجزه است که خداوند متعال آن را بدست حضرت و یارانش جامه عمل می پوشاند. ولی بسیاری از آنها نتیجه تحول علوم طبیعی و بهره گیری از قوانین و نعمت های الهی است که بصورت مواد و عناصر در زمین و آسمان در دسترس انسان قرار گرفته است. روایات متعددی دلالت دارد که تحولی که در علوم طبیعی توسط حضرت مهدی (ع) انجام می پذیرد جهشی در پیشرفت زندگی بشریت در روی زمین و تمام زوایای آن خواهد بود. از این رو امام صادق (ع) می فرماید:
دانش بیست و هفت حرف (شعبه و شاخه) است و مجموع آنچه پیامبران آورده اند دو حرف است و مردم تا آن روز بیش از آن دو حرف را نمی دانند و چون قائم قیام کند بیست و پنج حرف بقیه را برون آورده و در میان مردم منتشر می سازد و بدین سان مجموع بیست و هفت جزء دانش را نشر می دهد(447)
این روایت هر چند به علوم پیام آوران الهی ناظر است، ولی علاوه بر علم و شناخت خداوند و رسالت او و آخرت، به دانش های طبیعی نیز توجه دارد که طبق اخبار رسیده، پاره ای از اصول همین دانش ها را نیز پیامبران (ع) به انسانها آموخته اند و آنها را به این علوم راهنمائی کرده و جزئی از دریچه های آن را به روی آنان گشوده اند. از جمله آموختن خیاطی توسط حضرت ادریس و کشتی سازی و نجاری توسط حضرت نوح (ع) و زره سازی بوسیله حضرت داوود و سلیمان به مردم انجام گرفته است... و بعید نیست مراد از علم در این روایت هم علوم دین و هم علوم طبیعی باشد به این معنی که نسبت علومی که در اختیار مردم است با علومی که حضرت مهدی (ع) به آنان می آموزد نسبت 2 و 25 است (دو بیست و پنجم).
از امام باقر (ع) روایت شده است که فرمود:
بدانید که ذوالقرنین در انتخاب دو ابر رام و سرکش مخیر گردید و او ابر رام را برگزید و ابر سرکش، برای دوست و محبوب شما (مهدی) ذخیره گردید، راوی گفت: سؤال کردم: ابر سرکش کدام است؟ فرمود: ابری که در آن غرش رعد و صاعقه و یا برق وجود داشته باشد که محبوب شما بر آن سوار می گردد. بدانید که او بر ابر سوار گردیده و با این وسائل بالا می رود، وسائل آسمانها و زمین های هفتگانه که پنج طبقه آن آباد و دو تای آن ویران است(448)
و از امام صادق (ع) منقول است که فرمود:
در زمان قائم شخص مؤمن در حالیکه در مشرق بسر می برد، برادر خود را که در مغرب است دیده و نیز آنکه در مغرب است برادر خویش را در مشرق خواهد دید(449)
و نیز فرمود:
چون قائم ما قیام نماید خداوند گوش و چشم شیعیان ما را چنان تقویت می کند که بین آنها و امام (ع) پست و پیک وجود نداشته باشد بگونه ایکه وقتی امام با آنها سخن می گوید آنان می شنوند و او را می بینند و امام در جایگاه خود قرار دارد(450)
و از آن حضرت نقل شده است که فرمود:
وقتی کارها در اختیار صاحب الامر قرار گیرد خداوند متعال پستی های زمین را مرتفع و برجستگی های آنرا هموار می گرداند بگونه ای که دنیا در پیش او همچون کف دستش باشد کدامیک از شما اگر در کف دستتان مویی باشد آنرا نمی بینید؟
و روایت شده است که: ستونی از نور، از زمین تا آسمان برای او نصب می گردد و اعمال بندگان خدا را در آن می بیند و در زیر صخره ای در اهرام مصر علومی برای وی ذخیره گردیده است که دست قبل از او بدان نمی رسد.(451)
و روایات دیگری که مجال بحث و بررسی کامل و تفسیر و توضیح آنها نیست. مثلاً بخشی از آنها درباره تحول علوم بطور کلی و تغییر توانائی های ذهنی و ابزارهای ویژه مؤمنان و بعضی دیگر درباره وسائل و کرامات امام عصر (ع) و یارانش سخن می گوید از آن جمله روایتی است که از امام باقر (ع) نقل شده است، حضرت فرمود:
گوئیا من یاران قائم را می بینم که بر شرق و غرب جهان احاطه پیدا کرده اند و همه چیز تحت فرمان آنهاست، حتی درندگان زمین و پرندگان شکاری آسمان در پی رضایت آنها خواهند بود و همه چیز حتی این نقطه زمین بر نقطه دیگر آن اظهار فخر و غرور می کند و می گوید: امروز مردی از یاران قائم بر من قدم نهاد و عبور کرد(452)
و نیز از آن بزرگوار نقل شده است که فرمود:
چون قائم قیام کند در هر منطقه ای از مناطق زمین، مردی را (بعنوان نماینده) می فرستد و می گوید دستورالعمل تو در کف دست توست، چنانچه أمری برایت پیش آمد که آن را نفهمیدی و حکمش را ندانستی به کف دست خود نگاه کن و بر طبق آنچه در آن است عمل نما(453)
این روایت در کتاب یوم الخلاص به منابعی نسبت داده شده که آنها را در آن کتابها نیافتم. و ممکن است این جریانها به صورت اعجاز و کرامت برای آنان اتفاق افتد و یا بر اساس قواعد علمی و وسائل و ابزار پیشرفته انجام پذیرد.

حکومتی بزرگتر از سلطنت سلیمان و ذوالقرنین

از روایات مربوط به حضرت مهدی (ع) استفاده می شود که حکومت اسلامی و جهانی ای را که آن حضرت بپا می کند از فرمانروائی سلیمان و ذوالقرنین (ع) با عظمت تر است که برخی روایات بر این موضوع صراحت دارد، مانند روایتی که از امام باقر (ع) نقل شده است که فرمود:
قلمرو فرمانروائی ما از زمامداری سلیمان بن داوود و حکومت ما از سلطنت او بزرگتر است
و روایت بعدی حاکی از این است که ابزار و وسائلی در اختیار آن حضرت خواهد بود که در اختیار ذوالقرنین نبوده است و روایاتی که دلالت دارد به اینکه آنچه از پیامبران به ارث مانده است از جمله میراث سلیمان در اختیار وی قرار دارد و دنیا نزد او همچون کف دست او خواهد بود.
زیرا قلمرو حکومت حضرت سلیمان (ع) شامل فلسطین و سرزمین شام بود و مصر و ماورای آن یعنی قاره آفریقا را در بر نمی گرفت و به گفته روایات یمن تا هند و چین و ممالک دیگر نیز در قلمرو فرمانروائی وی نبوده است، بلکه طبق روایات شهر استخر واقع در جنوب ایران نیز خارج از حیطه فرمانروائی آن حضرت بوده است در حالیکه طبق روایات، حکومت حضرت مهدی (ع) سراسر جهان را فرا می گیرد بگونه ایکه هیچ آبادی نمی ماند مگر آنکه در آن شهادت به یگانگی خدا و گواهی به رسالت پیامبر (ص) داده می شود و روی زمین ویرانه ای نمی ماند مگر آنکه آباد می گردد.
و از طرفی، امکاناتی که در اختیار مهدی (ع) می باشد بیش از امکاناتی است که خدای سبحان در اختیار حضرت سلیمان قرار داد چه آنهائی که معجزه آسا و با عنایت الهی در اختیار وی قرار می گیرد و چه آنهائی که از لحاظ پیشرفت علوم و بهره برداری از امکانات طبیعی از آن برخوردار می گردد و اما از حیث زمان، طبق روایات و گفته مورخان فرمانروائی سلیمان (ع) حدود نیم قرن طول کشید و پس از وفات او در سال 931 قبل از میلاد، انحراف بوجود آمد و دولت او از هم پاشید و بین دو مملکت قدس و نابلس جنگ در گرفت.
گرچه روایات مربوط به مدت حکومت مهدی (ع) در طول حیات او و پس از آن متفاوت است اما آنچه به اعتقاد ما مزیت دارد این است که حکومت جهانی حضرت، تا پایان دنیا استمرار خواهد داشت و بعد از او، فرزندان وی که ادامه دهندگان راه آن حضرت می باشند به حکومت می رسند، آنگاه بعضی از پیامبران و امامان اهل بیت (ع) به دنیا باز می گردند و تا پایان این جهان حکمرانی خواهند کرد.

راه یافتن به جهان بالا

و در روایتی از امام صادق (ع) آمده است که فرمود:
خداوند ذوالقرنین را در انتخاب دو ابر رام و سرکش آزاد گذاشت و او ابر رام را انتخاب کرد که رعد و برقی در آن نبود و اگر سرکش را برمی گزید حق او نبود زیرا خداوند آنرا برای قائم ذخیره کرده است(454)
این روایت صراحت دارد که آن حضرت از وسیله های گوناگون و ابزارهای ویژه ای در بالا رفتن و حرکت بین ستارگان آسمانها و جهان بالا استفاده می کند. ابری که دارای صاعقه و رعد و برق است... و با این وسائل بالا می رود، وسیله های آسمانها و زمین.
همچنین دلالت دارد که بالا رفتن امام (ع) در جهان های آسمانهای هفتگانه و زمین های ششگانه بجز کره خاکی ما انجام می پذیرد. و آن مطلب بدین معنی نیست که تنها او از این وسائل فضاپیما و مرکب های آسمانی استفاده می کند بلکه در عصر آن حضرت وضع بگونه ای می گردد که سفر به کرات آسمانی و زمین دیگر، همچون مسافرت در عصر ما از قاره ای به قاره دیگر خواهد بود.
و نیز گفته امام (ع) نشانگر این است که پنج کره زمین و یا پنج زمین و آسمان آباد و مسکونی است و ارتباط با جوامع آنها بزودی انجام خواهد گرفت. طبق روایاتی متعدد، کرات زیادی در آسمانها وجود دارد که آباد و دارای جوامعی از مخلوقات خدا هستند که غیر از نوع انسان و فرشته و جن می باشند، که علامه مجلسی مجموعه ای از آنها را در بحارالانوار آورده است، همچنین شماری از آیات قرآن بر این معنی دلالت دارد از آن جمله آیه شریفه:
ای جنیان و ای انسانها اگر می توانید به اعماق آسمانها و زمین راه پیدا کنید، پس اقدام کنید ولی موفق به این نفوذ و سفر نمی شوید مگر به تسلط و فرمانروائی(455)
یعنی بزودی زندگی روی زمین در زمان حضرت مهدی (ع) وارد مرحله جدید می شود که بطور کلی با گذشته ها تفاوت دارد. و در اینجا فرصت توضیح بیشتر پیرامون آن نیست.