فهرست کتاب


روایتی از سرگذشت انسان در هماوردی با ابلیس (ترجمه خطبه قاصعه)

, گروه ترجمه بنیاد نهج البلاغه

تعصب، گذرگاه نفوذ شیطان

19 - فَاللَّهَ اللَّهَ فِی کِبْرِ الْحَمِیَّةِ وَ فَخْرِ الْجَاهِلِیَّةِ فَإِنَّهُ مَلَاقِحُ الشَّنَئَانِ وَ مَنَافِخُ الشَّیْطَانِ الَّتِی خَدَعَ بِهَا الْأُمَمَ الْمَاضِیَةَ وَ الْقُرُونَ الْخَالِیَةَ حَتَّی أَعْنَقُوا فِی حَنَادِسِ جَهَالَتِهِ وَ مَهَاوِی ضَلَالَتِهِ ذُلُلًا عَنْ سِیَاقِهِ سُلُساً فِی قِیَادِهِ أَمْراً تَشَابَهَتِ الْقُلُوبُ فِیهِ وَ تَتَابَعَتِ الْقُرُونُ عَلَیْهِ وَ کِبْراً تَضَایَقَتِ الصُّدُورُ بِهِ

پس، از خدا بهراسید، از خدا بهراسید در مورد نخوت، تعصب و فخر فروشی جاهلی، زیرا نخوت رویشگاه بذر دشمنی ها و راه نفوذ شیطان است که وی با همان، امت های گذشته و پیشینیان را فریفت، بگونه یی که در ظلمات نادانی و دامهای گمراهی او فرو رفتند، در حالی که چون می راندشان رام و چون می کشیدشان آرام بودند. وه! که این حمیت جاهلی و بلای کبر و خود بزرگی بینی که سینه ها راسخت در فشار و تنگنا قرار داده است، چه ویرانگر و شکننده است و افسوس که همه دلها به یکسان گرفتار آنند و در همه عصرها و نسلها جاری بوده است.

بترسید از اطاعت گردنکشان فرومایه

20 - أَلَا فَالْحَذَرَ الْحَذَرَ مِنْ طَاعَةِ سَادَاتِکُمْ وَ کُبَرَائِکُمْ الَّذِینَ تَکَبَّرُوا عَنْ حَسَبِهِمْ وَ تَرَفَّعُوا فَوْقَ نَسَبِهِمْ وَ أَلْقَوُا الْهَجِینَةَ عَلَی رَبِّهِمْ وَ جَاحَدُوا اللَّهَ عَلَی مَا صَنَعَ بِهِمْ مُکَابَرَةً لِقَضَائِهِ وَ مُغَالَبَةً لِ آلَائِهِ فَإِنَّهُمْ قَوَاعِدُ أَسَاسِ الْعَصَبِیَّةِ وَ دَعَائِمُ أَرْکَانِ الْفِتْنَةِ وَ سُیُوفُ اعْتِزَاءِ الْجَاهِلِیَّةِ

هان!آگاه باشید و بپرهیزید، بپرهیزید از فرمانبری مهتران و بزرگان متکبر که به حسب خود نازیدند و بر پلکان تبار خویش فراز آمدند و زشتی ها و پلشتی ها را به پروردگارشان نسبت دادند و آنچه خداوند بدانان از سر لطف بخشیده بود انکار کردند، انکاری آگاهانه و از سرستیز با قضاء الهی و چیرگی بر نعمتهای وی،(5) زیرا اینان پایه های تعصب و ستونهای اصلی فتنه و شمشیرهای آهیخته از پیوندهای جاهلی هستند.

ناسپاسی به بخششها

21 - فَاتَّقُوا اللَّهَ وَ لَا تَکُونُوا لِنِعَمِهِ عَلَیْکُمْ أَضْدَاداً وَ لَا لِفَضْلِهِ عِنْدَکُمْ حُسَّاداً وَ لَا تُطِیعُوا الْأَدْعِیَاءَ الَّذِینَ شَرِبْتُمْ بِصَفْوِکُمْ کَدَرَهُمْ وَ خَلَطْتُمْ بِصِحَّتِکُمْ مَرَضَهُمْ وَ أَدْخَلْتُمْ فِی حَقِّکُمْ بَاطِلَهُمْ

پس، از خدا پروا کنید و در برابر نعمتهایی که به شما عنایت فرموده ناسپاسی مکنید و نسبت به احسان الهی که به شما ارزانی فرموده رشک نبرید و موجبات زوال آن را فراهم نسازید و از نابکاران بی ریشه، فرمانبرداری نکنید، همانا که آب پاک و زلال خود را وانهاده و گنداب تیره آنان را نوشیده اید و بیماری آنان را با سلامت خویش در هم آمیخته اید و باطل آنها را به حق خود راه داده اید.