فهرست کتاب


دانش نامه احادیث پزشکی

محمد محمدی ری شهری دکتر حسین صابری

1 - نقطه آغاز

جمع آوری احادیث طبی از متون دینی، با هدفی که شرح آن گذشت، از احادیث درباره دستگاه های مختلف بدن آغاز شد، بدین ترتیب که طرح جمع آوری این احادیث، بر اساس تقسیم بندی فیزیولوژیک بدن، توسط فاضل گرامی جناب آقای احمد سعادتفر تهیه شد و به وسیله یکی از فضلای همکار در دارالحدیث، جناب آقای مرتضی خوش نصیب، احادیث مربوط از طریق کلید واژه های اصلی و مرتبط، جمع آوری گردید.

2 - تنظیم ابتدایی

پس از جمع آوری احادیث و مرتبط ساختن آنها با طرح اولیه توسط آقای سعادتفر، تنظیم اولیه روایات بخش سوم، توسط این جانب انجام شد. در ادامه کار به این نتیجه رسیدم که آنچه جمع آوری شد، برای تحقق اهداف مورد نظر کافی نیست و برای این منظور، لازم است احادیثی که بیانگر دیدگاه های پیشوایان اسلام درباره علم پزشکی، آداب آن، رهنمودهای پزشکی، بیماری و حکمت های آن، وظایف بیمار، پرستاری، عیادت بیمار و خواص درمانی غذاها و گیاه ها وارد شده است، به این مجموعه افزوده شود. بخشی از موارد مورد نیاز را از منابع تهیه شده در دارالحدیث، خود انتخاب کردم و بخش دیگری، توسط یکی دیگر از فضلای همکار در دارالحدیث، جناب آقای محمد تقی سبحانی نیا انجام گرفت.
شایان ذکر است که مسئولیت ارزیابی و انتخاب احادیث، عنوان دهی و سازماندهی آنها به صورت کتاب، با نگارنده این سطور بوده است.

3 - ارجاع به منابع (مصدریابی)

پس از تنظیم ابتدایی دانش نامه و رفع نسبی نواقص آن، جهت ارجاع به منابع و تخریج احادیث، به قسمت مربوط تحویل گردید. در این مرحله، از طریق برنامه های نرم افزاری جستجوهای لازم انجام شد و نشانی مصادر یافت شده، بر اساس میزان اعتبار آنها تنظیم گردید و اگر متن قوی تری یافت شد، جایگزین متن اصلی گردید.
در زمینه ثبت احادیث، نکته های زیر مورد توجه بوده است:
الف - روایات تکرار شده در منابع مختلف، حذف شده است، مگر در موارد ذیل:
1 - وجود داشتن نکته مهمی در متن حدیث؛
2 - تفاوت لفظی در متون نقل شده از طریق شیعه و سنی.
3 - تکرار در چند باب مختلف، مشروط به این که روایت، طولانی نباشد.
ب - اگر دستیابی به منابع اولیه مقدور باشد، حدیث از آنها نقل می شود؛ وگرنه، منابع واسطه نقل می شود.