فهرست کتاب


خورشید مغرب غیبت، انتظار،تکلیف

محمد رضا حکیمی‏‏‏‏‏‏‏

14 - نقش نیروهای مردمی

خوب است حالا که سخن از آمادگیها می گوییم، بصراحت یاد آور شویم که در انقلاب بزرگ مهدی علیهم السلام، نیروهای مردمی نقش دارند، نقشی عمده. درست است که پاره ای از مسائل مربوط به امام غایب، جزء مسائل ماورای طبیعت است: غیبت، طول عمر، داشتن میراث پیامبران و...و غلبه بر سراسر جهان. اینها مسئله عادی نیست، بلکه اموری الاهی است، و مهدی خود، غیب الله و سرالله است. ظهور و تسلط او بر جهان، و غلبه او بر شرق و غرب عالم نیز، تا حدودی در ارتباط با همین جنبه الاهی و ماورای طبیعت است، که اشاره خواهیم کرد. اینها همه هست، و در تعالیم رسیده است، و درست است. لیکن باید در نظر داشت که یک طرف قضیه این ظهور و انقلاب، انسان است. مهدی می آید تا به کمک انسان و انسانیت برخیزد، و دست انسان را بگیرد، و جهان انسانی را پدیدار سازد. و انسان، موجودی است که در قلمرو تکلیف و اختیار حرکت می کند. بنابراین، در دوران ظهور نیز، همین تکلیف و اختیار هست. انسان در آن جریان بزرگ نیز حضور دارد، آنهم حضور اختیاری و تکلیفی. و همین است که در هنگام ظهور نیز برخی از مردم، حق را اختیار می کنند و در پی مهدی به راه می افتند، و برخی باطل را اختیار می کنند، و رو در روی مهدی می ایستند. البته اینان نابود می شوند، چه در روزگار ظهور حق بزرگ، به بدان و بد خواهان و باطل و باطل گرایان مهلت داده نمی شود، تا چونان خار در گلستان انسانیت بمانند و ببالند، و جان انسان و انسانیت را بگزند و رنجه دارند، و از بالیدن جوانه های حق و فضیلت، در آفاق حیات بشری، جلوگیری کنند، دیگر هرگز چنین نخواهد بود. باری، این را می گفتیم که عنصر تکلیف و اختیار، در آن روزگار نیز حضور کامل دارد. و انسان، در کنار مهدی، وارد صحنه می شود. و عدل جهانی، به رهبری مهدی، و با کمک انسانهای مقاوم و مبارز، تحقق می پذیرد. بنابر این، اصل یاد شده، یعنی نقش نیروهای مردمی در تحقق - یافتن حکومت مهدی علیهم السلام، باید همواره در یادها باشد، تا آمادگیها را فراهم آورد. شیعه معتقد، که در قدیم اسلحه نگاه می داشته است، و علمای دین و ائمه جماعت، که جوانان را به تمرین امور جنگی و تیراندازی وادار می کرده اند، برای همین حضور و دخالت مردم، در پیشبرد کارهای حکومت مهدی بوده است. و جالب هم همین است که انسان خود بکوشد تا حق را حاکم بسازد. انسان ضایع - شده در طول تاریخ، و خرد شده در زیر پای مستکبران و جباران، و در منجلاب فلسفه ها وایسمها و مرامها، در پرتو عنایات حق و رهبریها و مددهای خلیفه حق، چنان به قوام می آید، که خود، حکومت حق و عدل جهانی را می گستراند، و خود در شمار یاوران مظهر عدل مطلق جای می گیرد، و با کمک رهبری الاهی، عدالت آفاقی را به همه سوی گسترش می دهد، و آنگاه رهبر، عدالت انفسی را پیریزی می کند، و بسط می دهد.
آنچه یاد کردیم، یعنی حضور نیروهای مردمی در تشکیل حکومت مهدی علیهم السلام، از احادیث و تعالیم دین گرفته شده است. و این امر قابل توجه بسیار است. و این امر قابل توجه بسیار است. در احادیث ائمه طاهرین علیهم السلام، بصراحت ذکر شده است که مهدی، به هنگام ظهور، از مردم کمک و یاری می طلبد. و این بدان سبب است که هم مردمان را به راه سعادت و حق ببرد، و به فیض فداکاری در راه استوار ساختن حق و عدالت نایل بسازد،و هم حرکت انسانی و قیام جهانی خویش را تا جایی که ممکن است با دست خود مردم به ثمر برساند. در احادیث می خوانیم:
مهدی از مردم یاری می طلبد. یکی از یاران خود را می خواهد، به او می فرماید: به نزد مردم مکه برو، و بگو: ای مکیان! من فرستاده مهدی ام. مهدی می گوید: ما خاندان رحمتیم، ما مرکز رسالت و خلافتیم. ما ذریه محمد و سلاله پیامبرانیم. مردمان به ما ستم کردند، و بر ما جفا روا داشتند، و از هنگام در گذشت پیامبر - تا هم امروز - حق ما را از ما ستاندند. اکنون، من از شما یاری می طلبیم، به یاری من بشتابید!...(436)
یا ایها الناس! انا نستنصر الله، و من اجابنا من الناس...(437)
ای مردمان، ما از خدا یاری می طلبیم، و از هر کس که از مردم که دعوت ما را بپذیرد، و در صف یاران ما در آید...
انا نستنصر الله، الیوم، و کل مسلم...(438)
ما امروز، از خدا یاری می طلبیم، و از هر مسلمانی که در جهان هست...
در تعالیم رسیده است که بانوان نیز، در این قیام بزرگ، مشارکت دارند. چنانکه از امام محمد باقر علیهم السلام روایت شده است که فرمود:
چون مهدی فریاد بر آورد که ما از خدای یاری می طلبیم و از هر مسلمانی، سیصد و سیزده تن از مردمان نزد او آیند، که با آنان پنجاه زن نیز هست.(439) این جماعت در مکه گرد آیند...(440)
و این شمار، شمار نخستین گروه از یاران مهدی علیهم السلام است، سپس دسته دسته مردمانی که جزء یاران او خواهند بود، از زن و مرد، به آنان خواهند پیوست.

15 - حضور شیعه در صحنه

نباید مایه تعجب شود اگر ببینیم که شیعه، در روزگار ظهور، حضور فعالتری دارد، و در صحنه های مبارزات بزرگ، نقشی عمیق تر و جدی تر ایفا می کند. شیعه ای که به اصل وصایت الاهی - که در همه پیامبران بوده است - اعتقاد دارد؛ شیعه ای که از زمان حیات پیامبر و پس از پیامبر، بنابر آیات قرآن و دستورات موکد پیامبر صلی الله علیه و آله، دنبال علی بوده است و سپس در خط امامت حرکت کرده است؛ شیعه ای که دست از محمد و آل محمد صلی الله علیه و آله بر نداشته است؛ شیعه ای که همه جا محرومیت دیده و بلا کشیده و زندان رفته و شکنجه شده و شهید داده است؛ شیعه ای که در طول قرنها و سده ها همواره در برابر ستمکاران ایستاده و سازش نکرده است؛ شیعه ای که سینه اش در سقیفه بنی ساعده خرد شده و در ریگزار داغ ربذه به جان آمده و در نبرد جمل و صفین و نهروان حضور یافته و خون داغش در مرج عذرا بر زمین ریخته و از ساباط مداین گذشته و در صحرایی تفتیده طف عاشورا حاضر بوده و شب یازدهم عاشورا را گذرانده است؛ شیعه ای که در کناسه کوفه به دار آویخته شده و سپس پیکرش سوخته و خاکسترش بر باد داده شده است؛ شیعه ای که قتلها و زندانهای امویان را تحمل کرده است؛ شیعه ای که در کنار جسر بغداد پیکر مسموم پیشوای زندانی خود را نگریسته است؛ شیعه ای که زندانهای عباسیان را آکنده داشته است؛ شیعه ای که همه سرزمین های اسلام - از مکه تا بلخ - همه جا را با خون خود رنگین ساخته است و همیشه فریاد او دعوت به حکومت معصوم و مدعای او مبارزه با ظلم و بیدادگری بوده است؛ شیعه ای که بیش از هزار سال است که از جان و دل و با خون و قیام، مهدی آل محمد صلی الله علیه و آله را طلب کرده است؛ این شیعه اگر در صحنه های انقلاب بزرگ، حضوری فعال داشته باشد، جای هیچ تعجبی نیست. و این شیعه - پس از اینهمه فداکاری و پایداری - اگر حاکم و وارث سراسر زمین بشود، نیز، جای بی توقعی دیگران نخواهد بود، شیعه ای که پیرو متعهد خون آشنایی خط نبوت است، از آدم تا خاتم، و خط وصایت، از علی تا مهدی....
هنگامی که قائم قیام کند، خداوند شیعیان را، از همه شهرها، نزد او گرد می آورد.(441) هنگامی که قائم قیام کند، خداوند هر عیب و نقصی را از شیعیان برطرف می کند، و دلهای آنان را چنان پاره های پولاد می گرداند. قدرت هر مرد از آنان را، به اندازه قدرت چهل مرد قرار می دهد. و آنگاه آنان حاکمان و فرمانروایان زمین خواهند بود، و سران بزرگوار جهان.(442)
و این بیانات، همه، می تواند تاکید بر این امر باشد که شیعه باید همواره حضور اعتقادی و اجتماعی خویش را، و تشکیلات سیاسی و نظامی - یعنی در واقع، حضور شیعی خویش را - در صحنه تاریخ نگاه دارد، تا سر انجام به هنگام ظهور، در محل خود و در جریان اصلی و بحق خود، قرار گیرد.

16 - حضور ایرانیان در صحنه

در برخی از احادیث اشاره شده است به حضور فعال عجم(443) در جامعه مهدی. البته مقصود از عجم ملتهای غیر عرب است، ولیکن، به احتمال قوی، بیشترین مصداق آن در هنگام ظهور، ایرانیان خواهند بود، بویژه که مرکز ثقل تشیع نیز در ایران است، این سرزمین قهرمان و مقدس. به هر حال شرق شرق کشورهای اسلامی، و خراسان سرزمین خورشید طالع، و طالقان، و قم و ری، و مکه مکرمه و مدینه منوره، و نجف اشرف، و کوفه، در جریان ظهور حق مطلق، نقشهایی عمده دارند، چنانکه قسطنطنیه استانبول فعلی نیز، یکی از مراکز مهم فتحهای اولیه مهدی و یاران اوست!...از شهرها و سرزمینهای دیگری نیز، در مبارزات و فتوحات اولیه سپاهیان مهدی آل محمد صلی الله علیه و آله، نام برده شده است، شهرها و سرزمینهای که محل درگیریهای بزرگ و حوادث گران است، از جمله: انطاکیه(444)، دمشق، فلسطین، اردن، حمص، و حلب. و سپس که در این مراکز، و پاره ای جاهای دیگر - از جمله سرزمین چین - مبارزات و درگیریهای اتفاق افتاد، و فتحهای نمایان و پیروزیهای بزرگ، نصیب مهدی و یاران او شد، آثار نصر و غلبه این قیام معلوم می شود، و اندک اندک، سراسر جهان، از وقوع حادثه کبری، و قیامت صغری، آگاه می گردند، آنگاه مقدمات فتح همه جهان فراهم می گردد، و انقلاب به همه جا راه می گشاید، و در مدتی کوتاه، از جایی که خورشید طلوع می کند تا آنجا که غروب می کند، همه جا را، فرا می گیرد.