فهرست کتاب


خورشید مغرب غیبت، انتظار،تکلیف

محمد رضا حکیمی‏‏‏‏‏‏‏

3 - بعد تعقید مکتبی

یکی از ابعاد مهم، در فلسفه عالی تشیع، تقید دقیق به مکتب و خط مکتب است. در صخره استوار اعتقادات شیعی، صخره خون بنیاد صلابت شعار، هیچ خراشی و رگه ای غیر اصیل پذیرفته نیست. تولی و تبری همین است. متابعت عاشقانه از حق و رهبر حق، و مخالفت خصمانه با ناحق.
این تعقید مکتبی، و صلابت اعتقادی، و حماسه داری دینی، و سازش - ناشناسی خطی، از ویژگیهای رهروان راه راه سرخ تشیع پایدار علوی است:
و مالی الا آل احمد شیعة
و مالی الا مشعب الحق مشعب(407)
- من پیرو آل محمدم، نه کسی دیگر، و راهسپر راه بر حق حقم، نه راهی دیگر...
این است شعار شیعه، در طول تاریخ، در آوردگاهها و میدانها، در تبعیدها و زندانها، در خونها و حماسه ها، در آتشها و شعله ها، در فریادها و خروشها...و چنین خواهد بود، تا آن هنگام، که این فریاد، در جام زرین خورشید بریزد، و جهانگیر گردد...
منم بنده اهل بیت نبی - ستاینده خاک پاک نبی
بر این زادم و هم بر این بگذرم - چنان دان که خاک پی حیدرم .(408)
انسانیت، و رعایت ارزش انسان، تنها و تنها در تعالیم علی و آل علی جلوه گر است، و انسان آگاه از این تعالیم، فدایی این راه است، و دشمن هر راه دیگر. دوستی علی و آل علی، دوستی انسان و انسانیت است، و دشمنی با علی و آل علی، دشمنی با انسان و انسانیت.
و انسان منتظر مهدی آل محمد صلی الله علیه و آله چنین است، در خط آنان است، و جدا و بدور، و بلکه خصم هر راه دیگر، و هر خط دیگر. این است که پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله می فرماید:
خوشا به حال منتظرانی که به حضور قائم برسند، آنان که پیش از قیام او نیز پیرو اویند، با دوست او عاشقانه دوستند و موافق، و با دشمن او خصمانه دشمنند و مخالف.(409)

4 - بعد امر به معروف و نهی از منکر

یکی از تکالیف عمده دینی، امر به معروف و نهی از منکر است. با این دو عمل است که احکام و فرایض الاهی برقرار می ماند، و جامعه دینی از انحراف می رهد. همچنین می دانیم که رضا و خوشنودی مهدی (علیه السلام)، در آن است که معروف عملی می شود، و منکر ترک گردد. بنابر این، انسان منتظر، نمی تواند در این باره بی تفاوت باشد.
بزرگترین امر کننده به معروف، و نهی کننده از منکر، در روزگار ظهور، خود مهدی علیه السلام است. پس چگونه ممکن است که جامعه منتظر، خشنودی مهدی را نخواهند، و در این بعد، به مهدی اقتدا نکند، و به او تشبیه نجوید؟ در حدیثی که کمی پیشتر نقل شد، پیامبر اکرم قید فرمود که حال آن کسان خوش است که در غیاب مهدی نیز به او اقتدا کنند طوبی لمن ادرک قائم اهل بیتی، و هو مقتد به، قبل قیامه.... و شاخص مهم این اقتدا، امر به معروف و نهی از منکر کردن، و خروش داری برای اقامه احکام خدایی است. این امر باید مشخصه عمده انتظار باشد و سیمای آشکار جامعه منتظر....

5 - بعد اخلاق اسلامی

معلوم است که این بعد نیز، باید در جامعه منتظر حضور محسوس داشته باشد. جامعه منتظر، باید جامعه اسلامی باشد. و بزرگتریم وجه تمایز جامعه اسلامی، از دیگر جامعه ها، همان اخلاق نورانی اسلام است. انسان منتظر باید دارای اخلاق اسلامی باشد، و جامعه منتظر باید مظهر اخلاق اسلامی باشد. امام جعفر صادق علیه السلام، در حدیثی که بخشی از آن ذکر شد، می فرماید:
هر کس خوش دارد، در شمار اصحاب قائم باشد، در عصر انتظار، مظهر اخلاق نیک اسلامی باشد. چنین کسی اگر پیش از قیام قائم در گذرد، پاداش او مانند کسانی باشد که قائم را درک کنند و به حضور او برسند. پس در دینداری و تخلق به اخلاق اسلامی بکوشید و در حال انتظار ظهور حق بر سر برید. این کردار پاک و افکار تابناک(410) گوارا باد بر شما، ای گروهی که رحمت خدا شامل حال شماست!(411)
و اینکه اینهمه تاکید شده است که شیعه باید زین امامان خود باشد نه شین آنان، رعایت آن، در عصر انتظار، به صورتی موکدتر لازم است. شیعه باید با رفتار انسانی، و اخلاق محمدی، و صفات علوی، و فضائل جعفری، همواره مایه زینت و افتخار و آبروی ائمه طاهرین باشد، نه مایه ننگ آنان. باید طوری باشد که ائمه بتوانند به شیعیان خود افتخار کنند. و این رعایت، در دوران غیبت امام - به احترام امام - واجب تر است.