فهرست کتاب


خورشید مغرب غیبت، انتظار،تکلیف

محمد رضا حکیمی‏‏‏‏‏‏‏

4 - انتظار، نام قائم و قیام

چگونه کسانی به خود اجازه می دهند، که پاره ای از تعالیم والای تشیع مقاوم و خونین نگاره را، نامتعهدانه تفسیر کنند، و از تشعشع الاهی این مکتب خون و قیام بکاهند. آنان که مرد میدان حماسه ها و مبارزات نیستند، خوب است بگویند: ما اهل این اقدام نیستیم، نه که بگویند: اینها تکلیف نیست. کجا و کی تکلیف مسلمان قعود و ذلت بوده است! کجا تکلیف مسلمان بوده است که بنشیند تا همه چیزش بر باد رود، حتی دین و ناموسش؟ کجا تکلیف مسلمان بوده است که زیر سلطه کافران و از خدا بیخبران در آید، با اینکه قرآن کریم فریاد می زند:
و لن یجعل الله للکافرین علی المومنین سبیلا.(396)
- خداوند هرگز نخواسته است که کافران بر مومنان سلطه داشته باشد.
ملتی که منتظر پیشوایی است که بیاید و ستمگران را بر اندازد، و از جمله القاب این پیشوا، قائم است، و انسان منتظر هر گاه این نام را می شنود، قیام می کند، اینگونه ملتی و امتی را چگونه برخی به قعود و ذلت پذیری سوق داده بودند؟
و اکنون نیز چگونه برخی می خواهند - دوباره - به قعود و ذلت پذیری سوق دهند، چگونه؟!...
درباره قیام، به هنگام ذکر نام قائم، مطلبی ذکر کرده اند، از جمله اینکه این احترام موجب توجه خاص آن امام به قیام کننده می شود. لیکن حکمت اجتماعی و اقدامی آن نیز باید مورد غفلت قرار گیرد. آمادگی افراد، در هر آن، برای قیام و مبارزه و جهاد، در راه تحکیم عدالت جهانی، و حفظ حقوق انسانها واجد اهمیتی بسزاست. شیعه منتظر - بلکه هر مسلمان - در عصر غیبت، باید همواره دارای چنین هدفی باشد، و در راه تحقق آن، به وسائل گوناگون بکوشد، و تا آنجا این آمادگی را داشته باشد و ابراز دارد، که هر گاه نام پیشوایی قیام قائم، ذکر می شود به پا خیزد، و آمادگی همه جانبه خویش را نشان دهد، و این آمادگی را، همیشه، به خود و دیگران تلقین و در خود و دیگران تحکیم کند. در اینجا خوب است به سخنان آیت الله سید محمد طالقانی - رحمه الله علیه - توجه کنیم:
این دستور قیام، شاید برای احترام نباشد، والا باید برای خدا و رسول و اولیای مکرم دیگر هم به قیام احترام کرد، بلکه دستور آمادگی و فراهم کردن مقدمات نهضت جهانی، و در صف ایستادن، برای پشتیبانی این حقیقت است.
کوچکترین اثر بدبینی، بی رغبتی به خدمات اجتماعی، و دلسردی از اقدام به کارهای عام المنفعه و نیکوست. پس توجه دادن مردم به آینده درخشان، و دولت حق، و نوید دادن به اجرای کامل عدالت اجتماعی، و تاسیس حکومت اسلامی، و ظهور یک شخصیت خدا ساخته و بارز، که موسس و سرپرست آن حکومت و دولت است، از تعالیم موسسین ادیان است، و در مکتب تشیع، که مکتب حق اسلام و حافظ اصلی معنویات آن است، جزء عقیده قرار شده، و درباره خصوصیات چنین دولتی توضیحات بیشتری داده اند، و پیروان خود را به انتظار چنین روزی ترغیب نموده، و حتی انتظار ظهور را از عبادات دانسته اند، تا مسلمانان حق پرست، در اثر ظلم و تعدی زمامداران خود پرست، و تسلط دولتهای باطل، و تحولات اجتماعی بزرگ، و حکومت دولت ماده پرست، اعم از شرقی و غربی، خود را نبازد، و دل قوی دارند، و جمعیت را آماده کنند.
و همین عقیده است که هنوز مسلمانان را امیدوار و فعال نگاه داشته است. اینهمه فشار و مصیبت، از آغاز حکومت دودمان دنائت و رذالت اموی، تا جنگهای صلیبی، و حمله مغول، و اختناق و تعدیهای دولتهای استعماری، بر سر هر ملتی وارد می آمد خاکسترش هم به باد فنا رفته بود. لیکن دینی که پیشوایان حق آن دستور می دهند که چون اسم صریح قائم، موسس دولت حقه اسلام، برده می شود، به پا بایستد، و آمادگی خود را برای انجام تمام دستورات اعلام کنید، و خود را همیشه نیرومند و مقتدر نشان دهید، هیچ وقت نخواهد مرد....(397)

5 - انتظار، ابعاد مکتب (1)

در این انتظار عظیم و شکوهمند، ابعاد استوار مکتب نیز حضور دارد، هم ابعاد عقیدتی و هم ابعاد عملی. در اینجا به ابعاد عقیدتی اشاره می کنم، و در بخش آینده، به ابعاد عملی.

1 - بعد توحید

یکی از ابعاد مهم انتظار، که پیوسته مورد توجه باشد، بعد توحیدی آن است. انتظار، در ماهیت خود، انسان منتظر را متوجه مبدا عالم، و خدای جهان، و سرچشمه همه هستها و هستیها می کند. انسان منتظر، همواره چشم به راه فرجی است که به قدرت مطلقه الاهی تحقق خواهد یافت. منتظران، چشم به راه مهدی هستند. مهدی کیست؟ بنده خدا و خلیفه خدا، و ولی خدا در زمین، که به قدرت خدا زنده است، و مشغول عبادت خدا، و غرق در خدا، و واسطه گرداندن اوضاع جهان است، و روزی به امر خدا، برای استقرار بخشیدن به دین خدا، و نجات جامعه بشری، ظاهر خواهد شد.
ملاحظه می کنید که توجه در این امر، همواره، به خدای متعال است. و این بعد توحیدی انتظار، و توجه به خدا و طلب فرج از درگاه خدا، از مهمترین اصول این اعتقاد و باور است. منتظران باید، همیشه، متوجه درگاه کبریای الاهی باشند، و روی دل به سوی خدا کنند، و از پیشگاه لایزال، طلب گشایش و فرج نمایند. این تعلیم را پیشوایان یاد کرده اند. پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله می فرماید:
افضل اعمال امتی، انتظار الفرج من الله - عزوجل.(398)
- بهترین اعمال امت من، انتظار رسیدن فرج است از نزد خدای عزیز جلیل.
علی ((علیه السلام )) می فرماید:
افضل عبادة المومن، انتظار فرج الله(399)
- بهترین عبادات مومن، چشم به راه فرج خدایی داشتن است.