فهرست کتاب


خورشید مغرب غیبت، انتظار،تکلیف

محمد رضا حکیمی‏‏‏‏‏‏‏

8 - بعد سازماندهی

بعد هشتم، از ابعاد مقاومت، بعد سازماندهی و ایجاد تشکیلات است. بخوبی معلوم است که هر گونه فعالیت، و تبلیغات اعتقادی، و حضور سیاسی، معلوم است که هرگونه فعالیت اجتماعی، وقتی سودمند است که از یک سازماندهی اصولی، و یک تشکیلات منسجم و نیرومند برخوردار باشد. بدون داشتن تشکیلات و سازماندهی، نیروها هدر می رود، و مجاهدتها به نتایج عمده خود نمی رسد، و موضعگیریها پایدار نمی ماند، و باروها حراست نمی شود، و موقعیتها محفوظ نمی ماند. اگر این ایمان عمیق و این ایثار عجیب، که در مردم متدین وجود دارد، در جریان یک سازماندهی نیرومند و تشکیلات قوی مورد استفاده قرار گیرد، و آگاهانه و بدرستی جهت داده شود، آیا چه نتایجی از آن، در راه اصلاح اجتماعات و اشاعه خیر و فضیلت، توان گرفت؟
باری، جامعه دینی باید به حضور تشکیلاتی معتقد گردد. متدینین باید از شعبه شعبه بودن، و هر دسته ای جدا به کاری دست زدن تو نیروها را تلف کردن، دست بردارند، دارای روحیه تشکیلاتی گردند، و قویترین تشکیلات را، در درون خود پدید آوردند. نظام اجتماعی اسلام، بر اساس عمیق ترین روابط تشکیلاتی استوار شده است، حتی احکام فقهی اسلام، همواره، بر نظام تشکیلاتی و عملکردهای اجتماعی مبتنی است. من امیدوارم متدینین از غفلتهای گذشته به خود آیند، و به ایجاد تشکیلات قوی و روابط تشکیلاتی درست روی آورند، که این وظیفه است. و این بعدی است از ابعاد مقاومت تکلیفی.

9 - بعد هنری

بعد نهم، از ابعاد مقاومت، بعد هنری و مظاهر القایی و تبلیغی است. در اینجا می خواهم بر این بعد بسیار تاکید کنم. حوزه های مذهبی و دیانتی نباید از آثار عظیم و قدرتهای شگرف هنر و قدرت القای هنری غفلت ورزند. بعد هنری، در ابعاد مقاومت، بعدی بسیار موثر است. این بعد همواره باید زنده و فعال باشد. توجه به مسائل هنری و ذوقی باید امری جدی و تکلیفی تلقی شود. پایه تبلیغات صحیح نیز بر دوش همین بعد قرار دارد. قرآن کریم خود، سرشار است از ابعاد هنری و اصول زیبایی. پیامبر اکرم و ائمه طاهرین، همواره به این مسائل توجه داشته اند، و به این مسائل توجه داده اند. آنان شعر متعهد را یعنی شعری که در صراط مقاومت حرکت کند، پیوسته بزرگ داشته اند و تشویق کرده اند، حتی در ایام حج، در منی و عرفات، خواندن و شنیدن اینگونه شعر را تأیید و ترویج نموده اند. پیشوایان دین، در عرضه های مذهبی، به جمال و زیبایی، و بعد ذوقی و هنری، توجه بسیار نشان داده اند. باید متدینین ما، از این امر غفلت نکنند. و باید کار گزاران جامعه اسلامی، به تأمین همه جانبه، و توسعه اصولی مبانی هنری، و مظاهر تبلیغی و القایی، و علوم و فنون لازم در این باره، توجه خاص داشته باشند. این نیز یکی از ابعاد مقاومت تکلیفی است.

10 - بعد زمانگرایی مثبت

دهمین بعد، از ابعاد مقاومت - که در اینجا یاد شد - بعد زمانگرایی مثبت است. خواص زمانی، در مقیاس اجتماعات بشری، یک حقیقت متغیر است که در هر عصری و نسلی ویژگیهای دارد، و اموری نوین را آشکار می سازد. چیزهای نوینی که در هر عصر نو پیدا می شود، چنین نیست که همه محکوم و مردود باشد. اگر چیزها و آیینهای نو، بخواهند سنتهای درست و اصالتهای راستین را بفراموشانند بیقین باید خود آنها به دست فراموشی سپرده شوند، اما چیزها و آیینها و روشهای نو، همیشه، اینگونه نیستند. چه بسیاری از امکانات نو، و مسائل نو، و روشهای نو، که به هدفهای مقدس و مقاومتهای خدایی کمک می رسانند. این است که در ابعاد مقاومت تکلیفی، باید همواره، به زمان و ماهیت نو شونده زمان، و اهمیتهای آن توجه کنیم. در روایت دینی و تعالیم پیشوایان رسیده است که فرزندان خود را به آیین نو، نوهایی است که با ماهیت زمان همراه است، و معارض با اصول نیست. اینگونه نوها را باید شناخت و باید مورد توجه قرار داد. بنابراین، باید زمانگرا بود، و به زمان حاضر و خواص آن اهمیت داد، اما به صورت مثبت و در راه پایدار ماندن اصول.
من در یاد کردن این 10 بعد، از حد اختصار نگذشتیم. برای روشن کردن هر یک از آنها، و نشان دادن رابطه آنها با تکلیف دینی، بر پایه قرآن و سنت، و آوردن آیات و احادیث لازم - که در اینجا برای رعایت اختصار ترک شد - رساله ای جدا باید نوشت. امید است همین اشارات، سودمند بیفتد، و از برکات خلیفه خدا در زمین، حضرت ولی عصر - عجل الله تعالی فرجه الشریف - که این رساله، به نام فرخنده آن پیشوای ربانی، و مصلح بزرگ جهانی، زیور گرفته است، اثرهای خوب ببخشد.