فهرست کتاب


خورشید مغرب غیبت، انتظار،تکلیف

محمد رضا حکیمی‏‏‏‏‏‏‏

6 - تکلیف در عصر غیبت

در 10 فصل گذشته این کتاب، درباره غیبت امام نت و مسائل غیبت بحث کردیم. از آغاز این فصل نیز به تفسیر هدایت پرداختیم، و دیدیم که هدایت، اجرای تربیت است و سیاست، به تعبیر دیگر: عملی شدن احکام قرآن است به تبیین امام معصوم و حاکمیت و نظارت او. در اینجاست که با پرسشی بسیار مهم و بنیادی روبرو می شویم، پرسشی که باید به آن پاسخ دهیم، پاسخی قابل قبول، و مطابق با دین و خرد، و مناسب با بشریت و تاریخ.
قرآن، تعلیمنامه هدایت انسان است، و آیین نامه تربیت و سیاست. و امام، مربی افراد است و مدیر اجتماع. و هدف، از حرکت دینی، تأمین سعادت انسان است. معلوم است که این هدف، تنها و تنها، با حضور تربیت دینی در افراد، و حضور سیاست دینی در اجتماع، تحقق خواهد یافت. همچنین معلوم است که بقای دین در آینده، منوط است به فعالیت داشتن آن در حال حاضر.
بر این اساس، این سوال پیش می آید که آیا در عصر غیبت کار چگونه است و تکلیف چیست؟ آیا تحقق یافتن دین به چه صورت است؟ آیا بقای آن چگونه است؟ آیا هدف عظیم اسلام چگونه تحقق خواهد پذیرفت؟ کتاب تربیت و سیاست، یعنی: قرآن، برجاست، اما شارح کتاب و معلم تربیت. مجری سیاست، یعنی: امام غایب است. پس تکلیف چیست؟

7 - پنج پرسش و پاسخ

پرسشی که در بخش پیش یاد شد: آیا در عصر غیبت تکلیف چیست؟، در مرحله تحلیل، به صورت پنج پرسش پوسته در می آید. اینک به ذکر این پرسشها و پاسخ آنها می پردازیم:

پرسش نخست: آیا در عصر غیبت تکلیف باقی است؟

توضیح: آیا با وجود غیبت امام، باید افراد بر طبق موازین دینی تربیت شوند، و باید جامعه بر طبق سیاست دینی و اسلامی اداره شود، و این سیاست در جامعه حکم باشد؟ نه، در عصر غیبت تکلیفی بر کسی نیست: هرچه شد شد، و هرگونه بود بود، دین و دینداری بر جای ماند ماند، و نماند نماند؟ به سخن دیگر: آیا در عصر غیبت، تکلیف از کردن مردم ساقط است، و دینداری، و حفظ دین و انتقال آن به نسلهای بعد، وظیفه نیست، و تربیت و سیاست دینی الغا شده است: نه افراد لازم است بر اساس دین تربیت شوند، نه جامعه لازم است بر اساس دین اداره شود. لازم نیست احکام قرآن عملی گردد. این کتاب باید به صورت یک شی ء مقدس در آید، و در رفعها و طاقها و روی میزهای زیبا و در جلدها و قابهای قشنگ جای داده شود؟ آیا این است؟ یا نه، بلکه در عصر غیبت نیز، باید تربیت دینی در سطح فرد، و سیاست دینی در سطح اجتماع، عملی گردد، هم فرد بر مبنای دین تربیت یابد و هم جمع بر مبنای دین اداره شود. باید احکام قرآن مورد عمل قرار گیرد، و هدایت قرآنی فعلیت یابد، و قرآن کتاب شناخت و عمل باشد، کدام است؟