فهرست کتاب


خورشید مغرب غیبت، انتظار،تکلیف

محمد رضا حکیمی‏‏‏‏‏‏‏

آیه نهم: یوم یاتی بعض آیات ربک، لاینفع نفساً ایمانها، لم تکن آمنت من قبل...(204)

- روزی که پاره ای آیات پروردگار تو پدیدار گردد، آن روز هیچ کس را- اگر پیش ایمان نیاورده باشد - ایمان و باور سودی نخواهد بخشید.
سید هاشم بحرانی، صاحب تفسیر، می گوید:
شیخ صدوق، از امام جعفر صادق علیه السلام روایت کرده است که فرمود: آیات، در این آیه، ائمه هستند. و آن آیت مورد انتظار قائم علیه السلام است. روزی که قائم با شمشیر قیام کند، ایمان آوردن آن کسان، که پیش به او ایمان نداشته اند، آنان را سودی نخواهد داشت، اگر چه آنان، به امامان پیش او ایمان داشته باشند(205).
همچنین می گوید:
ابو بصیر، امام جعفر صادق علیه السلام روایت کرده است که فرمود:
مقصود این آیه (یعنی: یوم یاتی بعض آیات ربک...روزی که پاره ای آیات پروردگار تو پدیدار گردد...)، خروج قائم آل محمد صلی الله علیه و آله و سلم است. ای ابابصیر! خوشا به حال شیعیان قائم، که در زمان غیبت در انتظار او به سر می برند، و هنگامی که ظاهر شود، فرمانبردار اویند. آنانند اولیای خدا، که نه چیزی ترسی دارند، و نه به دل اندوهی.(206)

آیه دهم: فیها یفرق کل امر حکیم(207)

- در شب قدر، همه امور را، بر طبق حکمت، به جای خویش مقرر دارند.
مقصود از این آیت فرخنده، تقدیر امور است در شب قدر، در هر سال. و این امر در ارتباط مستقیم با حضرت ولی عصر علیه السلام، و حضور ولایتی او، در امت، و در مجاری تقدیر، و در جهان کائنات. در فصل بعد، در این باره، سخن خواهیم گفت.

2 - شماری از تفاسیر

این ده آیه که یاد شد، و پاره ای دیگر از آیات قرآن کریم، به مهدی موعود: و مسائل و رخدادهای آخرالزمان، و وقایع مقارن ظهور، و پس از ظهور، تفسیر شده است. و در شرح و تفسیر آنها، به احادیث نبوی، و سخنان امام علی بن ابیطالب علیه السلام، و دیگر ائمه طاهرین، و سایر علما و محدثان و بزرگان اسلام، استناد گشته است. شاید کتاب تفسیری، از تفاسیر عالمان شیعه یافت نشود، که در آن، به مناسبت آیات یاد شده، سخنی از مهدی علیه السلام و مسائل آن امام، به میان نیامده باشد. من در اینجا به یاد کردم نام این تفاسیر نیازی نمی بینم. البته برای آگاهی بیشتر، در زمینه آیات قرآنی مربوط به موضوع، می توانید به کتاب: المحجه، فیما نزل فی القائم الحجه، مراجعه کنید. این کتاب، تالیف عالم بزرگ، سید هاشم بحرانی است(208)، مولف تفسیر عظیم البرهان.(209)
در تفسیرهای معتبر اهل سنت نیز، برخی از آیات مذکور، و پاره ای آیات دیگر، به حضرت مهدی علیه السلام و ظهور او تفسیر شده است. و اینک، نام شماری تفاسیر عالمان اهل سنت، که در آنها آیاتی چند، به حضرت مهدی علیه السلام و حوادث ظهور تفسیر گشته، و ذکر آن امام بزرگ، در آنها آمده است:
1 - تفسیر غرائب القرآن نظام نیشابوری.
2 - تفسیر الکشف والبیان ابواسحاق ثعلبی.
3 - تفسیر کشاف جار الله زمخشری.
4 - تفسیر کشف الاسرار رشید الدین میبدی.
5 - تفسیر مفاتیح الغیب فخر رازی.
6 - تفسیر الدر المنثور جلال الدین سیوطی.
7 - تفسیر المنار شیخ محمد عبده مصری.
8 - تفسیر روح البیان اسماعیل حقی.
9 - تفسیر روح المعانی شهاب الدین آلوسی بغدادی.
10 - تفسیر الجواهر طنطاوی مصری.