فهرست کتاب


خورشید مغرب غیبت، انتظار،تکلیف

محمد رضا حکیمی‏‏‏‏‏‏‏

آیه چهارم: وعدالله الذین امنوا منکم و عملوا الصالحات، لیستخلفنهم فی الارض، کما استخلف الذین من قبلهم، ولیمکنن لهم دینهم، الذی ارتضی لهم، ولیبد لنهم من بعد خوفهم امناً...(191)

- خداوند، آنان را که گرویدند از شما و نیکیها کردند، وعده داد که بیقین ایشان را خلیفه کند در زمین - چنانکه آنان که پیش بودند خلیفه ساخت - و دینشان را باز بگستراند، آن دین که بپسندید برای آنان، و هم آنان را از پس بیمی که دارند، بی بیمی دهد و ایمنی....
شیخ طبرسی می گوید:
از امامان اهل بیت روایت شده است که این آیه، درباره مهدی آل محمد (صل علی علیه و آله و سلم) است. شیخ ابوالنضر عیاشی، با اسناد خود، حضرت امام زین العابدین علیه السلام روایت کرده است که این آیه را خواند و فرمود: اینان به خدا سوگند شیعه ما هستند. خدا این کار را در حق آنان به دست مردی ما خواهد کرد. و این مرد مهدی این امت است. و همان کسی است که پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم فرموده است: اگر از عمر دنیا جز یک روز باقی نماند، خدا همان یک روز را چنان دراز کند تا مردی از خاندان من حاکم جهان گردد. اسم آن مرد اسم من (محمد) است . او زمین را از عدل و قسط لبریز سازد، همانگونه که ظلم و جور لبریز شده باشد، و چنین مطلبی، درباره این آیه، اما. از محمد باقر علیه السلام و امام جعفر صادق علیه السلام نیز روایت شده است.
امین الاسلام، شیخ ابوعلی طبرسی، سپس سخن خویش را، درباره این آیه، به اینگونه به پایان می برد:
چون گسترش دین، در سراسر زمین، و جهانگیر شدن آیین، گذشته تاکنون پدیدار نگشته است، پس بیقین این امر در آینده خواهد بود . چه این جهانگیری دین و آیین، وعده ای خدایی است - طبق آیه - و وعده خدایی خلف بردار نیست و خلف نخواهد گشت.(192)

آیه پنجم: هو الذی ارسل رسوله بالهدی و دین الحق، لیظهره علی الدین کله، ولو کره المشرکون(193)

- او آن خداست که رسول خویش را بفرستاد، به و دین راست، تا آن دین را پیروز گرداند بر همه دینهای دیگر، هر چند بر مشرکان دشوار آید.
رشید الدین میبدی، در تفسیر کشف الاسرار، در شرح این آیه گوید:
رسول، در این آیه، محمد است، و هدی و هدایت، قرآن و ایمان است . و دین حق، اسلام است . خدا این دین را بر دیگران ادیان برتری دهد، چنانکه دینی نماند مگر اینکه اسلام بر آن غالب آید . و این امر، بعد از این خواهد شد، و هنوز نشده است . و قیامت نخواهد آمد مگر اینکه این کار بشود . ابوسعید (خذری) روایت کرده است که پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم بلایی یاد فرمود که به این امت رسد، تا بدانجا که بسیاری ظلم و ستم، کس برای خویش پناهی نیابد . چون چنین شود، خداوند مردی از خاندان مرا برانگیزد، و به دست او زمین را از عدل و قسط بیا کند، آنسان که ستم آکنده باشد . همه ساکنان آسمان، و همه ساکنان زمین، از او خرسند باشند. در روزگار او، قطره بارانی در آسمان نباشد، مگر اینکه بر زمین فرود بارد، و گیاهی در زمین نباشد، مگر اینکه بروید. چنان روزگاری خوش و بابرکت پدید آید، که کسان آرزو کنند کاش مردگانشان زنده شوند، و به این جهان بازگردند...(194)

آیه ششم: ...لهم فی الدنیا خزی، ولهم فی الاخره عذاب عظیم(195)

- برای ایشان است، در این جهان، خواری، و در آن جهان، عذابی بزرگ.
رشید الدین میبدی، در شرح این قسمت از آیه، گوید:
ترسایان راست در این جهان رسوایی و خواری و ننگ، اگر ذمی بود گزیت، و اگر حربی بود قتل، و در آن جهان عذاب مهین جاودان در آتش . مقاتل و کلبی گفتند: لهم فی الدنیا خزی فتح قسطنطنیه و عموریه و رومیه است، حصارها و نشستگاه ایشان، که در آن استیصال ایشان است و تبتر نظام دولت ایشان. مصطفی علیه السلام گفت: الملحمه العظمی فتح قسطنطنیه، و خروج الدجال، فی سبعه اشهر (یعنی: واقعه و کشتار بزرگ، فتح قسطنطنیه است و خروج دجال که خلال هفت ماه پدید آید). سدی گفت: خزی ایشان در دنیا آن است که مهدی بیرون آید، و قسطنطنیه بگشاید، و جای ایشان خراب کند، و قومی را بکشد، و قومی را به بردگی ببرد . و مهدی آن است که مصطفی علیه السلام گفت: لولم یبق من الدنیا الا یوم، لطول الله ذلک الیوم، حتی یبعث فیه رجلا منی ...(196). (اگر عمر جهان باقی نماند مگر یک روز، خداوند همان روز را چنان دراز کند، تا مردی از خاندان من، برانگیزد ...)