فهرست کتاب


خورشید مغرب غیبت، انتظار،تکلیف

محمد رضا حکیمی‏‏‏‏‏‏‏

1 - مهدی در قرآن

آشکار شد که موضوع مهدی، انتظار، و ظهور، سراسر کتابهای و مدارک مذاهب اسلامی را فرا گرفته است. پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم، خود آن را تعلیم داده است. علی ابن ابیطالب علیه السلام و دیگر امامان، همواره، درباره آن سخن گفته اند، و درباره خصوصیات موعود و ظهور، و انتظار منتظران، دقایقی بسیار مطرح ساخته اند. علما و بزرگان فرق اسلام، در سرتاسر تاریخ اسلام، و در سرتاسر جهان اسلام، در این باره فصلها نوشته اند و کتابها نگاشته اند.
با این حساب، آیا شدنی است که موضوعی اینچنین، در کتاب الاهی ریشه هایی نداشته باشد؟! موضوعی به این مهمی، که خود پیامبر تعلیم داده، و آنهمه درباره آن سخن گفته است، و سپس علی و دیگر امامان، آنهمه در آن باره بیانها و سخنها رسیده است، بیقین ریشه هایی قرآنی دارد، و آیاتی چند، و مربوط به آن، فرود آمده است...
در قرآن کریم، درباره مسائل آینده دوران، و حوادث آخرالزمان، و استیلای خوبی و خوبان بر جهان، و حکومت یافتن صالحان - گاه باشاره، و گاه بتصریح - سخن گفته شده است. اینگونه آیات را مفسران اسلامی، طبق مدارک حدیثی و تفسیری، مربوط به مهدی و ظهور آخرالزمان دانسته اند. آیات دیگری، در قرآن کریم هست، که به جنبه حضور ولایتی مهدی علیه السلام، اشاره - بلکه در این باره صراحت - دارد: که در فصل بعد، یاد می کنیم. اینک 10 آیه، از آیاتی که راجع به مهدی است، و آخرالزمان، و ظهور طلعت رشیده، و دولت کریمه:

آیه اول: و لقد کتبنا فی الزبور، من بعد الذکر، ان الارض یرثها عبادی الصالحون(185)

- مادر زبور داود، از پس ذکر (تورات)، نوشته ایم که سرانجام، زمین را بندگان شایسته ما میراث برند و صاحب شوند.
امام محمد باقر علیه السلام فرمودند:
این بندگان شایسته که وارثان زمین شوند،اصحاب مهدی هستند، در آخرالزمان.
شیخ طبرسی، پس از نقل این حدیث، می گوید:
حدیثی که شیعه و سنی، از پیامبر روایت کرده اند، بر گفته امام باقر دلالت دارد. حدیث این است اگر عمر دنیا باقی نماند مگر یک روز خداوند همان یک روز را آن قدر دراز کند تا مردی صالح، از اهل بیت من برانگیزد و او جهان را همانگونه که از جور لبریز ستم لبریز شده باشد، از داد و دادگری لبریز سازد. و امام ابوبکر احمد بن حسین بیهقی در کتاب البعث والنشور، اخبار بسیاری در این باره آورده است و آن اخبار را، نواسه او، ابوالحسن عبیدالله بن محمد بن احمد، در سال 518، برای ما روایت کرد.(186)
در تفسیر علی بن ابراهیم، درباره این آیه، آمده است:
مادر زبور، پس از ذکر نوشتیم...همه کتابهای آسمانی ذکر نامیده می شود. ان الارض یرثها عبادی الصالحون، یعنی قائم و اصحاب او. (این مطلب در زبور آمده است زیرا که) در زبور وقایع و کشتارهای عظیم آمده است، و هم حمد خداوند و تمجید ذات او، و هم دعا و نیایش.(187)

آیه دوم: و نرید ان نمن علی الذین استضعفوا فی الارض: و نجعلهم ائمه، و نجعلهم الوارثین(188)

- ما می خواهیم تا به مستضعفان زمین نیکی کنیم، یعنی: آنان را پیشوایان سازیم و میراث بران زمین.
این آیه نیز طبق پاره ای سخنان امام علی بن ابیطالب علیه السلام در نهج البلاغه و روایاتی دیگر امامان به گونه ای ناظر به مستضعفان محروم و پیروان راه حق است که سرانجام، جهان آن شایستگان ایشان خواهد شد. و این امر، در زمان ظهور حجت بالغه است؛ چنانکه شیخ بزرگوار ابو جعفر صدوق، در امالی روایت کرده است که علی علیه السلام فرمود: این آیه مربوط به ماست.(189)