فهرست کتاب


خورشید مغرب غیبت، انتظار،تکلیف

محمد رضا حکیمی‏‏‏‏‏‏‏

1 - در کتابهای اهل سنت

در فصل چهارم، نگریستیم که مسئله موعود، از روزگاران بس قدیم، سده ها پیش ظهور اسلام، مطرح بوده است. و در کتابهای پیامبران، و نوشته ها و آثار گوناگون بر جای مانده از حکیمان و فرزانگان پیشین: به این امر، یعنی ظهور منجی بزرگ جهانی، در آخرالزمان، تصریح یا اشاره شده است. و این اعتقاد و فکر، چنانکه گفته اند:در اکثر دیانات قدیم وجود داشته است.
اکنون می خواهیم ببینیم این مسئله، در اسلام، چگونه است؟ آیا تنها اهل یک مذهب، از مذاهب اسلامی، سخنان و مدرکهای درباره مهدی در دست دارند، یا نه، چنین نیست که مدارک وجود و ظهور مهدی، منحصر به ماخذها و کتابهای یک مکتب اسلامی باشد، بلکه روایات و مدارک اسلامی، درباره مهدی در نزد همه مسلمانان وجود دارد، آنهم نه یک روایت و دو روایت، بلکه روایات و اقوال بسیار، و همه مستند و معتبر.

2 - انواع کتابها

واقع این است که مدارک و روایات موجود، درباره مهدی، و مسئله مهدی، و ظهور مهدی، منحصر به اهل یک مذهب از مذاهب اسلامی یعنی شیعه نیست، بلکه کتابها و مدارک همه مذاهب اسلامی دیگر: حنفی، شافعی، مالکی، و... نیز سرشار است روایات نبوی که درباره مهدی و ظهور او رسیده است. و نه تنها یکدسته عالمان مذاهب سنت، یعنی مثلاً محدثان، به ذکر احادیث و مطالب مربوط به مهدی پرداخته اند، بلکه عالمان گوناگون اهل سنت: مفسران، محدثان، مورخان، نسابگان، مناقبت نویسان، زیستنامه نگاران، ادیبان، لغویان، مجموعه پردازان، اهل کشف و عرفان، شاعران و منقبت سرایان، حتی نویسندگان کتب جغرافیا و بلدان، و مولفان دایره المعارفها، همه و همه، در کتابهای گوناگون خویش، به ذکر احادیث و مطالب مربوط به مهدی پرداخته اند، و سخنانی مهم درباره این موضوع گفته اند.
در یک آمار اجمالی، می توان از انواع کتابهای اهل سنت، که در آنها، درباره موضوع مهدی و ظهور او، احادیث و مطالب و سخنان و اشاراتی آمده است، به اینگونه یاد کرد:
1 - کتابهای حدیث.
2 - کتابهای شروح حدیث.
3 - کتابهای تفسیر.
4 - کتابهای تاریخ.
5 - کتابهای مناقب و فضائل.
6 - کتابهای زیستنامه.
7 - کتابهای کلام و اعتقادات.
8 - کتابهای لغت و و ادبیات.
9- کتابهای تصوف و عرفان.
10- کتابهای جغرافیا و بلدان.
11- دیوانهای شاعران.
12- مجموعه ها و دایرة المعارفها.

3 - شماری از کتابها

با وجود کتابهایی که در این 50 سال اخیر، به وسیله عالمان و فاضلان خود ما، درباره مهدی و مهدویت نوشته شده است، و در این کتابها مدارک بیشماری از اهل سنت معرفی گشته است، و در این کتابها مدارک فراوانی آمده، و از آنها احادیث بسیاری نقل شده است، نیازی نیست که ما به نام بردن کتابهای برادران اهل سنت بپردازیم. لیکن برای اینکه در چاپهای گذشته خورشید مغرب، شماری از این کتابها را نام برده ام (و گاه کتابی است که نام آن را در کتب مورد اشاره ندیده ام)، اینک شماری از کتابهای اهل سنت را، که در آنها احادیث مربوط به مهدی علیه السلام نقل شده است، و سخن درباره مهدی علیه السلام رفته، و قطعی بودن امر مهدی یاد گشته است می آورم:
1 - الرساله محمد بن ادریس شافعی در گذشته 204 ه.ق(96)
2 - مسند احمد حنبل شیبانی در گذشته 241 ه.ق
3 - صحیح محمد بن اسماعیل بخاری در گذشته 256 ه.ق
4 - صحیح مسلم بن حجاج نیشابوری در گذشته 261 ه.ق
5 - سنن ابن ماجه قزوینی در گذشته 273 ه.ق
6 - سنن ابوداود سجستانی در گذشته 275 ه.ق
7 - جامع ابوعیسی ترمذی در گذشته 279 ه.ق
8 - حدیث الولایه محمد بن جریر طبری در گذشته 310 ه.ق
9 - مستردک الصحیحین حاکم نیشابوری در گذشته 405 ه.ق
10 - شعب الایمان ابوبکر بیهقی در گذشته 458 ه.ق
11 - الاستیعاب ابن عبدلبر قرطبی در گذشته 463 ه.ق
12 - تاریخ بغداد ابوبکر خطیب بغدادی در گذشته 463 ه.ق
13 - مصابیح السنه ابو محمد فراء بغوی در گذشته 516 ه.ق
14 - کشف الاسرار رشید الدین میبدی بعد از 520 ه.ق
15 - تاریخ موالید الائمه ابو محمد ابن الخشاب در گذشته 567 ه.ق
16 - مفاتیح الغیب فخر الدین رازی در گذشته 606 ه.ق
17 - جامع الاصول مجد الدین ابن اثیر در گذشته 606 ه.ق
18 - معجم البلدان یاقوت حموی در گذشته 626 ه.ق
19 - فتوحات مکیه محیی الدین ابن عربی در گذشته 638 ه.ق
20 - عنقاء المغرب محیی الدین ابن عربی در گذشته 638 ه.ق
21 - مطالب السوول ابن طلحه شافعی در گذشته 652 ه.ق
22 - تذکره خواص الامه سبط ابن الحوزی در گذشته 654 ه.ق
23 - شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید مدائنی در گذشته 655 ه.ق
24 - فرائد السمطین شیخ الاسلام حمویئی در گذشته 722 ه.ق
25 - شرح الدائره صلاح الدین صفدی در گذشته 764 ه.ق
26 - فصل الخطاب خواجه پارسای بخاری در گذشته 822 ه.ق
27 - الفصول المهمه ابن صباغ مالکی در گذشته 855 ه.ق
28 - جواهر العقدین نور الدین سمهودی در گذشته 911 ه.ق
29 - الجامع الصغیر جلال الدین سیوطی در گذشته 911 ه.ق
30 - الیواقیت و الجواهر عبد الوهاب شعرانی در گذشته 973 ه.ق
31 - الصواعق المحرقه ابن حجر هیتمی در گذشته 974 ه.ق
32 - روضه الاحباب جمال الدین شیرازی در گذشته 1000 ه.ق
33 - کنوز الحقائق زین الدین مناوی در گذشته 1031 ه.ق
34 - السیره الحلبیه نور الدین علی حلبی در گذشته 1044 ه.ق
35 - لوامع الانوار البهیه شیخ محمد سفارینی در گذشته 1188 ه.ق
36 - اسعاف الراغبین ابوالعرفان صبان در گذشته 1206 ه.ق
37 - ینابیع الموده خواجه کلان قندوزی در گذشته 1293 ه.ق
38 - الفتوحات الاسلامیه احند زینی دحلان در گذشته 1304 ه.ق
39 - المنار شیخ محمد عبده در گذشته 1323 ه.ق
40 - مذاهب الاسلامیین دکتر عبدالرحمن بدوی معاصر