فهرست کتاب


خورشید مغرب غیبت، انتظار،تکلیف

محمد رضا حکیمی‏‏‏‏‏‏‏

فصل پنجم: در کتابهای مسلمین (1)

1 - در کتابهای اهل سنت

در فصل چهارم، نگریستیم که مسئله موعود، از روزگاران بس قدیم، سده ها پیش ظهور اسلام، مطرح بوده است. و در کتابهای پیامبران، و نوشته ها و آثار گوناگون بر جای مانده از حکیمان و فرزانگان پیشین: به این امر، یعنی ظهور منجی بزرگ جهانی، در آخرالزمان، تصریح یا اشاره شده است. و این اعتقاد و فکر، چنانکه گفته اند:در اکثر دیانات قدیم وجود داشته است.
اکنون می خواهیم ببینیم این مسئله، در اسلام، چگونه است؟ آیا تنها اهل یک مذهب، از مذاهب اسلامی، سخنان و مدرکهای درباره مهدی در دست دارند، یا نه، چنین نیست که مدارک وجود و ظهور مهدی، منحصر به ماخذها و کتابهای یک مکتب اسلامی باشد، بلکه روایات و مدارک اسلامی، درباره مهدی در نزد همه مسلمانان وجود دارد، آنهم نه یک روایت و دو روایت، بلکه روایات و اقوال بسیار، و همه مستند و معتبر.

2 - انواع کتابها

واقع این است که مدارک و روایات موجود، درباره مهدی، و مسئله مهدی، و ظهور مهدی، منحصر به اهل یک مذهب از مذاهب اسلامی یعنی شیعه نیست، بلکه کتابها و مدارک همه مذاهب اسلامی دیگر: حنفی، شافعی، مالکی، و... نیز سرشار است روایات نبوی که درباره مهدی و ظهور او رسیده است. و نه تنها یکدسته عالمان مذاهب سنت، یعنی مثلاً محدثان، به ذکر احادیث و مطالب مربوط به مهدی پرداخته اند، بلکه عالمان گوناگون اهل سنت: مفسران، محدثان، مورخان، نسابگان، مناقبت نویسان، زیستنامه نگاران، ادیبان، لغویان، مجموعه پردازان، اهل کشف و عرفان، شاعران و منقبت سرایان، حتی نویسندگان کتب جغرافیا و بلدان، و مولفان دایره المعارفها، همه و همه، در کتابهای گوناگون خویش، به ذکر احادیث و مطالب مربوط به مهدی پرداخته اند، و سخنانی مهم درباره این موضوع گفته اند.
در یک آمار اجمالی، می توان از انواع کتابهای اهل سنت، که در آنها، درباره موضوع مهدی و ظهور او، احادیث و مطالب و سخنان و اشاراتی آمده است، به اینگونه یاد کرد:
1 - کتابهای حدیث.
2 - کتابهای شروح حدیث.
3 - کتابهای تفسیر.
4 - کتابهای تاریخ.
5 - کتابهای مناقب و فضائل.
6 - کتابهای زیستنامه.
7 - کتابهای کلام و اعتقادات.
8 - کتابهای لغت و و ادبیات.
9- کتابهای تصوف و عرفان.
10- کتابهای جغرافیا و بلدان.
11- دیوانهای شاعران.
12- مجموعه ها و دایرة المعارفها.