فهرست کتاب


خورشید مغرب غیبت، انتظار،تکلیف

محمد رضا حکیمی‏‏‏‏‏‏‏

1 - عثمان بن سعید

نخستین نایب خاص مهدی علیه السلام، عثمان بن سعید اسدی عمروی(74) بود، در گذشته - ظاهراً - بعد 260 هجری قمری، به خاک سپرده در بغداد.
عثمان بن سعید، یاران و اصحاب و شاگردان مورد وثوق امام دهم و امام یازدهم بود، و خود در زیر سایه امامت تربیت یافته بود. در دوره آن دو امام نیز، وکیل امور ایشان بود. هم امام علی هادی علیه السلام، و هم امام حسن عسکری علیه السلام، او را تمجید و توثیق فرموده بودند، و اطمینان خود را نسبت به او ابراز داشته بودند. پس درگذشت امام یازدهم، و پیش آمدن امر غیبت، عثمان بن سعید، سوی حضرت مهدی علیه السلام، به نیابت خاص منصوب گشت، و واسطه میان امام و شیعیان شد.

2 - محمد بن عثمان

دومین سفیر و نایب، محمد بن عثمان بن سعید عمروی بود، در گذشته سال 305 هجری قمری، به خاک سپرده در بغداد.
وی فرزند سفیر اول، عثمان بن سعید بود. او جانب امام یازدهم نیز تمجید و توثیق شده بود. عثمان بن سعید، به هنگام مرگ خود، امر نیابت را، به فرمان امام غایب، به فرزند خویش محمد سپرد، و او واسطه میان امام و شیعیان گردید. مدت نیابت محمد عثمان و سفارت او، بیش کم، 40 سال به طول انجامید.

3 - حسین بن روح نوبختی

سومین سفیر، شیخ ابوالقاسم حسین بن روح نوبختی بود، در گذشته سال 326 هجری قمری.
وی، از شیوخ مورد اعتماد محمد بن عثمان بود. یکی دیگر بزرگانی که مورد اعتماد محمد بن عثمان بود و نزدیکان و اصحاب او بود، جعفر بن احمد بود. این بزرگان، همه، اهل معرفت و ایمان و قبول و تسلیم بودند، دیانت آنان چنان کامل بود، که همیشه و در همه امور، تسلیم نظر امام خود بودند. نوشته اند که برخی چنین تصور می کردند که نیابت امام دوازدهم، پس از محمد بن عثمان، به جعفر بن احمد خواهد رسید. چون هنگام در گذشت محمد بن عثمان فرا رسید، جعفر بن احمد در بالای سر محمد بن عثمان نشسته بود: و شیخ ابوالقاسم حسین بن روح در پایین پای او. محمد بن عثمان، در آن حال، رو کرد به جعفر بن احمد و گفت: من مامور شدم که ابوالقاسم بن روح را وصی گردانم، و امور را به او واگذارم. چون جعفر بن احمد این سخن را شنید، جای خود برخاست، و دست حسین بن روح را گرفت، و او را در بالای سر محمد بن عثمان نشانید، و خود در پایین پای وی نشست. همچنین آوردند که محمد بن عثمان، هنگامی بزرگان و مشایخ شیعه را گرد آورد و گفت: هر گاه برای من حادثه ای پیش آید و مرگم فرا رسد، وکالت (و نیابت امام دوازدهم) با ابوالقاسم روح خواهد بود. من مامور شدم که او را به جای خود معرفی کنم.