فهرست کتاب


دیدار با ابرار سید بحرالعلوم دریای بی ساحل

نورالدین علی لو

شعر بحرالعلوم

شعر و ادبیات بحرالعلوم در سطح بالایی قرار داشت، و شعرهای او در فقه و اصول و رجال نمونه ای از آثار گرانبهای اوست که از آن دریای بی ساحل به یادگار مانده است همچنین به نظم در آوردن اصحاب اجماع، که زینت بخش کتب رجالی شیعه است و سروده های دیگر ما به خاطر تبرک و تیمن سروده این عالم عارف را در رثای سالار شهیدان بطور خلاصه اشاره می کنیم:

الله اکبر ماذا الحادث الجلل - و قد تزلزل سهل الارض و الجبل!؟
ما هذه الزفرات الصاعدات اسی - کانها من لهیب القلب تشتعل!؟

ترجمه: این چه حادثه های بزرگی است، که از بزرگی آنها کوه و بیابان متزلزل شده است این ناله ها از چه بلند است. گویا ناله ها از سوز قلب ها زبانه می کشند.

ما للعیون منها الدمع جاریة - منها تخد خدود اوهی تنهمل!؟

چیست چشم ها را که چشمه های اشک از آن جاری است، و جویباری از آنها بر روی رخسار می دود؟
کان نفخة صور الحشر قد فجئت فالناس سکری و لا سکرو لا ثمل!؟
گویا صور اسرافیل دمیده شده و قیامت برپاست و مردم مست اند در صورتی که بهوشند و مست نیستند این اشعار با دوازده بند جانسوز و زیبای شاعر فارسی زبان محتشم کاشانی قابل مقایسه است.

باز این چه شورش است که در خلق عالم است - باز این چه نوحه و چه عزا و چه ماتم است

و از جمله اشعار او پاسخی است که به شعرهای ملا محمد مهدی نراقی صاحب کتاب جامع السعادات داده است. نراقی از ایران اشعاری برای سید بحرالعلوم به نجف اشرف فرستاد.
اشعار مرحوم نراقی چنین است:
الا قل لسکان دار الحبیب هنیئا لکم فی الجنان الخلود
هان، به ساکنان خانه دوست بگو- بهشت جاودان گوارایتان باد.
افیضوا علینا من الماء فیه بضا فنحن عطاش و انتم ورود
به کام ما هم آب زلال برسانید، که ما تشنه ایم و شما سیراب.
جواب بحرالعلوم چنین بود:
الا قل لمولی یری من بعید دیار الحبیب بعین الشهود(70)
هان بگو به مولایی که از راه دور با دیده شهود، محبوب و دیار دوست را می بیند.
لک الفضل من شاهد غائب علی شاهد غائب بالصدود
فتحن علی الماء نشکو الظماء و فزتم علی بعدکم بالورود(71)
برتری تر است که غایب هستی ولی حضور داری، برتری داری بر حاضری که از دیدار محروم است.

آثار اجتماعی

از مسئولیت های سنگین و خطیر، عهده داری مرجعیت جامعه اسلامی است مخصوصا کسی که هم عهده دار امور عامه مردم و هم اداره حوزه آن جامعه باشد، او با این همه مسئولیت هایی سنگین که به عهده داشت باز از خود آثار علمی و اجتماعی و معنوی گرانبهایی به یادگار گذاشته است، که ما مختصری از آن را بطور نمونه یاد آوری کردیم. و هم اکنون به آثار اجتماعی و معنوی او می پردازیم:
1-بالا آوردن ارتفاع مسجد کوفه که به دستور سید به انجام رسید.
در مورد علت این اقدام بعضی چنین بیان کرده اند: این کار برای این بود که خون هایی که در جنگ ها ریخته می شد به آن مسجد کشیده نشود و در صورت خون آلوده شدن مسجد آسان و راحت پاک و تطهیر شود(72).
2-مشخص کردن مقام و جایگاه حضرت حجة بن الحسن ارواحنا له الفدا در مسجد سهله، و بنا گذاری قبه ای از کاشی های خوب و عالی ازرقی در این جایگاه مقدس که تعیین این مکان بعد از تشرف به محضر مقام قدسی ولایت بود(73).
3-بنا کردن گلدسته در صحن شریف علوی در طرف جنوبی آن، و تعمیر دیوارهای صحن ها و حجره ها که در حال خرابی بود نقل شده در این رابطه نامه ای به سلطان ایران (فتحعلی شاه قاجار) نوشت و مخارج آنها را به او بیان فرمود، سلطان فورا امتثال امر کرد و مخارج مورد نیاز تعمیرات را فرستاد(74).
4-تعمیراتی در مسجد شیخ طوسی در نجف اشرف در سال (1198ه ق) به ترغیب و راهنمایی این سید بزرگوار صورت گرفت.
5-کتابخانه خطی (مکتبة بحرالعلوم) این کتابخانه شامل کتابهای نفیس خطی، با کاغذهای اعلا و مزین شده به طلا و جواهر که در زمان ایشان هیچکدام چاپ نشده بود که بعد از فوت ایشان به اولاد او منتقل شد(75)
6-مشخص کردن جایگاه مسجد رأس الحسین (علیه السلام) در نجف اشرف به امر بحرالعلوم. نقل شده که سید به خواص و دوستان صمیمی خود می فرمود: که اینجا موضع سر امام حسین (علیه السلام) است.
7- تعیین جایگاه قبر مختار ثقفی که الان معروف به قبر مسلم می باشد.
8-تعیین جایگاه مرقد حضرت هود و صالح علیهما السلام در نجف اشرف در جهت شمالی از شهر نجف که از قبرهای معروف و مشهور و زیارتگاه عاشقان و دوستداران مکتب وحی الهی است(76).
جای آن در عصر سید علامت گذاری شد و بنای آنها از گچ و سنگهای معمولی بود تا توفیق شامل حال یک ایرانی گردید و آن مکانهای عطر آگین را با سنگ های گران قیمت بازسازی کرد. جایی که سید تعیین کرد دهها متر با جای اولی آنها فاصله دارد و این مکان نورانی در وادی السلام می باشد(77)
9-اضافه کردن مقداری از اراضی به مسافت حرم مطهر که فعلا به آن صورت است، و ایجاد تأسیساتی در اطراف حرم مطهر که مورد نیاز زوار بود تشخیص آثار فرسوده و قبور پنهان اولیاء و نوادگان ائمه علیهم السلام، و سعی در تعیین دقیق جهت قبله از کارهای این علامه زمان و یگانه دوران بود.

کرامات بحرالعلوم

آنان که خاک را به نظر کیمیا کنند - آیا شود که گوشه چشمی به ما کنند

جا دارد کسی که با امام عصر (علیه السلام) ملاقات کرده نگاهش کیمیا باشد و از او کراماتی سر بزند، و جا دارد اهل تسنن درباره او بگویند:
لو کان حقا ما یقول الشیعه الامامیه فی مهدویه ولد امام العسگری (علیه السلام) لکان هذا السید المهدی، هو ذلک الامام القمقام
اگر آنچه که شیعه امامیه در مورد مهدویت فرزند امام عسگری (علیه السلام) می گویند حق است که این سید همان مهدوی باشد(78).
در این فصل چند نمونه از کرامات او را از نظر خوانندگان عزیز می گذرانیم تا عظمت و بزرگی بحرالعلوم بیشتر برای دوستداران اهل بیت (علیه السلام) روشن گردد.