فهرست کتاب


دیدار با ابرار سید بحرالعلوم دریای بی ساحل

نورالدین علی لو

اقامت در نجف

سید بزرگوار بحر العلوم در سال 1069 ه ق. به نجف اشرف و حوزه بزرگ دانشهای اسلامی مشرف شد و مدت زمانی را به فراگیری علوم پرداخت، سپس به کربلا بازگشت و در خلال این سالها پیش آقا میرزا ابولقاسم مدرس، درس حکمت و فلسفه آموخت، و آن حکیم نیز در نزد وی درس اصول و فقه را فرا گرفت و در آخر سال 1069 ه ق بار دیگر به نجف اشرف رفت و آن شهر به عنوان وطن همیشگی خود برگزید و بعد از تحصیلات و سعی و کوشش فراوان، عالمی فقیه و دانشوری اصولی و فرزانه بزرگ گردید(27).
دانش و تقوای بحر العلوم در روزگار استادان او (یعنی وحید بهبهانی و شیخ یوسف بحرانی) که مردم آنها را مرجع و پناه خود می دانستند و با وجود آنها که اساس و پایه های محافل علمی زمان خود بودند، زبانزد همه اقشار بود، و تمامی مردم به بلندی مقام او اعتراف می کردند و محفل درس و بحث وی همیشه از وجود شاگردان علاقه مند پر بود و آنان مانند پروانه بر دور او حلقه می زدند.
وحید بهبهانی، در اواخر عمر مردم را در مسائل و فتواهای احتیاطی به سوی سید راهنمایی می کرد(28) و او را مجتهدی جامع الشرائط می دانست

سفر به خراسان

هدایت و مرجعیت امت در سن سی سالگی به عهده سید گذاشته شد و همزمان (در ماه ذی القعده 1186 ه ق) از سوی بعضی از علمای اعلام و بزرگوار ایران و مراجع عظام آن وقت به ایران دعوت شد. سید در آن سال به قصد زیارت مرقد مطهر امام رضا (علیه السلام) و برای دیدار با علمای بزرگ ایران از نجف اشرف خارج شد و در وقت حرکت همه طبقات مردم برای بدرقه وی به کوچه و خیابان ریختند و با اشکهای حسرتبار خود، سید را از دروازه شهر بدرقه نمودند و او راهی مشهد مقدس شد و در راه سفر به خراسان توقف کوتاهی در کرمانشاه نمود در مسیر راه فضلای زیادی از محضر او بهره مند شدند. چون به آستان مقدس امام هشتم (علیه السلام) نزدیک شد، اهالی خراسان و علمای شهر استقبال پر شکوهی از وی به عمل آوردند و قدمش را مبارک شمردند و بعد از ورود به مشهد با تمامی طبقات علمی، دینی، سیاسی و اقشار مختلف مردم دیدار کرد. مدت اقامت وی را در خراسان، بعضی 6سال و بعضی 7سال ذکر کرده اند(29).

لقب بحر العلوم

سید در مدت اقامت خود در مشهد مقدس، علاوه بر دیدارهای علمی با مردم و مباحثات با علمای شهر، لحظه ای از عمر مبارک خود را بیهوده نگذرانید بلکه در آن سفر نیز به درس استاد شهید میرزا مهدی اصفهانی خراسانی در فلسفه، عقائد و کلام قدم گذارده و از آن مرد بزرگ بهره های فراوان برد، لقب بحر العلوم از زبان این استاد برای اولین بار به سید مهدی طباطبائی گفته شد. علت مقلب شدن سید بحر العلوم چنین بود(30):
او از هوش و ذکاوت فوق العاده ای برخوردار بود، استاد که از هوش و استعداد او شگفت زده شده بود، در حین درس خطاب به شاگرد خود گفت: (انما انت بحر العلوم) یعنی تو دریای علوم هستی، از آن لحظه سید به این لقب معروف شد و سید در همه جا با این لقب شناخته می شود
یکی از دانشمندان بزرگ (صاحب روضات،) گفته است که برای افتخار سید این بس که کسی نه قبل از او و نه بعد از او به این لقب ملقب نگشته(31) است