ایمان

نویسنده : آیت الله دستغیب

مراتب صبر نسبت به اشخاص

عرض کردم صبر نسبت به اشخاص مراتب دارد. هرکس در عمرش یک جوری از صبر برایش پیش می آید؛ مثلا کسی جوان است، دیگری پیر است. البته آن که جوان است، صبر او سخت تر است در برابر گناه. نسبت به پیر در برابر گناه اقتضا ندارد. وقتی که اقتضا نباشد، صبری نمی خواهد. جوان است که صبرش خیلی قیمت دارد، چه در برابر طاعت و چه در برابر گناه. بلی صبر بر اخلاص، پیر و جوان ندارد آن هم خیلی سخت است.

سختی صبر بر اخلاص

صبر بر اخلاص را طوری بیان کنم که همه متوجه شوند؛ یعنی آدمی هر کار خیری که می کند، تنها برای خدا باشد. چیز دیگری در کار نباشد. البته خیلی سخت است؛ مثلا فرض کنید شخصی در راه خیری، می خواهد پولی بدهد، غیر از خدا چیزی منظورش نباشد. واقعا مشکل است. به قدری نفس پست و رذل است می گوید برای دیگران بگو تا تو را بزرگ شمارند. نفسش می گوید بگو تا اقلا به تو بگویند بارک الله. به یک بارک الله ساخته است. انسان وقتی با خدا جل جلاله بخواهد معامله کند باید غیر از خدا هیچ فردی با خبر نشود. ابتدائا و استدامة. البته این اخلاص، در نهایت سختی است:
و ما یلقاها الا الذین صبروا...(53).

اخلاص امام زین العابدین (علیه السلام)

مانند آقا زین العابدین(علیه السلام) شبها که می شد نقاب به صورتش می انداخت طعام و کیسه پول را به دوش می گرفت و در خانه ها در می زد. خانه سادات و بستگان. اینها همه نمی دانستند که این آقا کیست بلکه ناسزا به زین العابدین می گفتند که آقا باز شما به فکر ما هستی ولی پسر عموی ما علی بن الحسین هیچ فکر ما نیست. با آقا گله از زین العابدین می کردند. شبی که امام زین العابدین از دار دنیا رفت، دیدند آن آقای هر شبی نیامد، آن وقت فهمیدند که آن آقا خودش زین العابدین (علیه السلام) بوده است. این است نمونه صبر بر اخلاص که هیچ کس نفهمد جز خدا. البته خیلی تحمل لازم دارد که آدمی لجام نفسش را بگیرد و گاه می شود اولش اخلاص است امام بعد نفسش تاب نمی آورد، می گوید بگو ما چنین کردیم و چنان کردیم. نفس نمی گذاردش، تا خرابش نکند ولش نمی کند. مرد می خواهد صبر کند و آن را در حساب خدا بگذارد. اگر توی حساب خدا هست چرا توی حساب مردم می آوری؟

خوشتر آن باشد که سر دلبران - گفته آید در حدیث دیگران(54)