فهرست کتاب


استعاذه (پناهندگی به خدا)

آیت الله دستغیب

جلسه اول: اهیمت استعاذه در قرآن و اخبار

و قل رب أعوذ بک من همزت الشیطین و أعوذ بک رب أن یحضرون(1).
از جمله چیزهایی که در قرآن مجید و اخبار اهل بیت (علیه السلام) عنایت زیادی به آن شده، موضوع استعاذه است؛ یعنی پناهنده شدن به خداوند از شر شیطان: اعوذ بالله من الشیطان الرجیم. و البته باید حال استعاذه؛ یعنی پناه بردن به حق پیدا شود تا استعاذه، حقیقی باشد.
برای اثبات اهمیتش در قرآن مجید می فرماید:
هنگامی که می خواهی قرآن بخوانی، نخست به خدا پناه ببر از شر شیطان رانده شده(2).
پس از تکبیرةالاحرام، در نماز هم امر شده که استعاذه کنند(3) لیکن در خصوص نماز باید آهسته خواند.
بعضی از مفسرین راز آهسته خواندنش را چنین گفته اند: مانند کسی که از دشمن سرسختی دارد فرار می کند، چطور خود را در حال فرار، پنهان می کند، اشاره به این است که تو در حال فرار از دشمن سرسخت خود هستی که در کمین و مراقب تو است.

استعاذه هنگام شروع هر عبادت

از جاهای مهم استعاذه، هنگام شروع عبادت است؛ هر عبادتی که انسان می خواهد انجام دهد باید ابتدا از شر شیطان به خدا پناه ببرد؛ زیرا که او در کمین هر فرد از افراد بشر است، نخست می کوشد نگذارد خیری از انسان سرزند و اگر زد، سعی او این است که آن را خراب کند و به آخر نرساند تا بهره نبرد، لااقل این که او را به عجب و ریا وادارد؛ مثلا می خواهی وضو بگیری، از شر شیطان به خدا پناه ببر سپس وضو بگیر. مکرر دیده اید که همین وضو ملعبه شیطان شده با وسوسه هایی که پیش می آورد، چگونه عبادت را بی مغز می کند.
غرض، استعاذه در امور عبادی است که برای بهره بردن از آن باید به خدا پناه برد.

استعاذه در مباحات

در امور مباح هم مانند خوردن و لباس پوشیدن، استعاذه رسیده است و دعاهای مخصوصی نیز وارد شده(4).
در پست ترین مکانها و شریف ترین مکانها نیز باید استعاذه کرد. در مسجد که می روی، بر در مسجد استعاذه کن که مبادا این دشمن سرسخت در این جا نیز تو را رها نکند و در مستراح نیز استعاذه رسیده است(5).