راه سبز (احکام ویژه پسران)

نویسنده : ستاد اقامه نماز

3. احتیاط مستحب

حکم مساله ذکر شده ولی در کنار آن گفته شده:
(احتیاط آن است که) و یا گفته شده (احتیاط مستحب آن است که:)
در این جا بهتر است به احتیاط عمل کنیم و به ثواب بیشتری دست یابیم.
مثال: اگر مکلف نداند بدن یا لباسش نجس است و بعد از نماز بفهمد نجس بوده، نماز او صحیح است ولی احتیاط آن است که اگر وقت دارد نماز را دوباره بخواند.(24)
به طور خلاصه اگر:
الف: هم حکم بود و هم احتیاط، این احتیاط مستحب است.
ب: اگر از اول با لفظ احتیاط یا احتیاط واجب بیان شد و حکم، ذکر نشد این احتیاط واجب است.(25)
دستیابی به احکام
مرجع تقلید خود را شناخته و برگزیده ایم. از این به بعد باید بر اساس فتاوای ایشان عمل کنیم. برای اطلاع از فتاوای ایشان چند راه وجود دارد:
1. از خود ایشان می شنویم.
2. رساله معتبری را که با مهر و اجازه ایشان چاپ شده، تهیه و از آن استفاده می کنیم.
3. از یک یا دو تن عادل که فتوای ایشان را می دانند می پرسیم.
4. از شخص راستگو و مورد اعتمادمان می پرسیم. (26)
نگاهی به گذشته ها
بچه که بودیم می شنیدم: بچه، تکلیف ندارد، گناه ندارد ولی حالا نمی توانیم باور کنیم که بچه ها آزاد و رها باشند؛ یعنی اگر به اموال مردم هم دست درازی کنند و یا خسارتی وارد کنند باز هم اشکالی نداشته باشد؟
حق با شماست. خداوند از حقوق مردم نمی گذرد، حتی اگر کسی شهید هم بشود در برابر حقوق مردم باز خواست می شود. همان که بارها شنیده ایم: خدا از حق الناس نمی گذرد.
پس اگر قبل از بلوغ، اموال مردم را از بین برده و یا به آنها خسارتی وارد کرده ایم حالا که بالغ شده ایم نزد صاحبان آنها می رویم و آنها را راضی می کنیم و اگر صاحبان آنها زنده نیستند نزد وارثان و بازماندگان آنها می رویم.
و اگر صاحبان آنها را نمی شناسیم خسارت و غرامت آن را به عنوان رد مظالم از طرف صاحبان آنها به مجتهد می دهیم و یا خودمان با اجازه او به فقیر می دهیم.(27)
البته حق الناس فقط همین ها نیست خمس و زکات نیز حق الناس است.
بنابراین اگر پیش از بلوغ سرمایه ای داشته ایم و از آن منافعی بدست آورده ایم اکنون که بالغ شده ایم بنابر احتیاط واجب باید خمس آن را بپردازیم.(28)

5- همیشه پاک

الحمدلله الذی جعل الماء طهوراً و لم یجعله نجساً(29)
حضرت علی (علیه السلام) می فرماید: ستایش خدای را که آب را پاک و پاک کننده آفرید، نه نجس (و آلوده کننده).
غیر از این هر گونه که بود زیبا نبود؛
اگر همه زشت بودند و یا همه زیبا،
اگر همه استعدادها یکسان بودند،
اگر همه مردم خوب بودند و یا همه بد؛
و اگر جهان آمیزه ای از گوناگون ها نبود، هیچ چیز معنا نداشت.
پاکی و ناپاکی نیز در کنار هم معنا می دهند.
زندگی زیباست چون بعضی چیزها ناپاک و نجس اند و بیشتر چیزها پاک.
پاک ها اگر با نجس ها ارتباط برقرار کنند آلوده می شوند، آلوده ها قابل تطهیر و پاک سازی هستند. از اینها که بگذریم اخلاق پاک داریم و اخلاق ناپاک و آلوده، و همچنین عقاید پاک و عقاید ناپاک و آلوده، و از همه بالاتر جان های پاک و جان های ناپاک و آلوده.
کمال انسان در آن است که بکوشد آلوده نشود و اگر مبتلا به آلودگی شد، خود را پاک کند.
پاک ها و نجس ها
پاک و نجس غیر از تمیز و کثیف است. ممکن است چیزی از نگاه ما تمیز باشد ولی در واقع نجس باشد و یا چیزی از نگاه ما کثیف باشد ولی در واقع پاک باشد.

نجس ها

نجس ها عبارتند از:
1. ادرار و مدفوع انسان و حیوان حرام گوشتی که خون جهنده دارند یعنی اگر رگ آنها را ببریم خون بیرون می جهد مانند: گربه، موش و روباه.
2. منی، مردار و خون انسان و حیوان هایی که خون جهنده دارند مانند گوسفند و گربه.
3. سگ و خوکی که در خشکی زندگی می کنند.
4. شراب و هر مایع مست کننده دیگر.
5. آبجو غیر طبی.
6. عرق شتر نجاست خوار.
7. کافر.(30)
برخی نجاست های دیگر نیز هست که برای اطلاع بیشتر می توانید به رساله توضیح المسائل رجوع کنید.