نمازهای مستحبی

نویسنده : عباس عزیزی

مقدمه

نماز یکی از بهترین عوامل سیر و سلوک معنوی و تقرب الی الله است. خداوند سبحان، که به آفرینش انسان و طریق تکامل او از هر فرد دیگری آگاه تر می باشد، نماز را تشریح نمود و به وسیله پیامبر(صلی الله علیه و آله)در اختیار انسانها قرار داد، تا برای سعادت و استکمال خویش را از آن بهره گیرد.
نماز به طور کلی به دو دسته تقسیم می شود:
1-نماز واجب.
2-نماز مستحب
نمازهای واجب نیز دو گونه اند: یا به طور منظم در هر شبانه روز بر فرد بالغ و عاقل واجب می باشند، مثل نمازهای روزانه؛ و با در شرایط ویژه و زمانهای خاصی واجب می شوند، مثل نماز آیات و...
انسانی که طالب سعادت و کمال است در مرتبه اول باید فرایض و واجبات را به همان کیفیت مشروع انجام دهد و اگر با اخلاص و حضور قلب آنها را انجام دهد بهترین وسیله برای قرب و نزدیکی به خداوند می باشد. البته اگر واجبات را آدمی ترک کند با انجام دادن مستحبات به جایی نمی رسد و اصلا قرب الی الله پیدا نمی کند.
اما بعد از انجام فرایض، می تواند به وسیله نوافل و مستحبات نزدیکی و قرب بیشتری یافته و به مقامات عالی نایل آید.
نمازهای مستحب زیاد هستند و به طور کلی به دو دسته تقسیم می شوند:
1-نوافل یومیه، که 34رکعت هستند.
2-سایر نمازهای مستحب.
در کتب حدیث برای خواندن نوافل یومیه تاکید شده و ثواب ها و آثاری مقر گشته است و به عنوان تتمیم کننده نمازهای واجب معرفی شده اند. اما غیر از نوافل یومیه نمازهای دیگری در اوقات و شرایط و مکان ها و شرایط و مکانهای مخصوص تشریع و ثوابهایی برای آنها بیان شده است. شما می توانید انواع نمازهای مستحب و ثوابها و فواید آنها را، که در این کتاب جمع آوری شده و در سیر و سلوک الی الله و استکمال نفس تاثیر بسزایی دارد، ملاحظه نموده و از آنها استفاده کنید.
نماز در هر زمان و هر مکان و هر حالی مستحب است. سالک می تواند از آن استفاده کند و راه بهره گیری از این وسیله همیشه باز است و در هر حال می توان از این فیض بزرگ برخوردار شد و با خداوند سبحان ارتباط برقرار ساخت.
امام موسی بن جعفر (علیه السلام) می فرماید: انجام نمازهای مستحبی مومنان را به خداوند نزدیک می نماید.
امام حضرت صادق (علیه السلام) می فرماید: گاهی نصف یا ثلث با ربع یا خمس نماز بنده بالا می رود (قبول می شود). آن مقدار از نماز بالا می رود که با حضور قلب خوانده شود و به همین دلیل به خواندن نمازهای مستحبی مامور شده ام تا به وسیله آنها نقصان نمازهای واجب را جبران کنیم.
در حدیث است که نمازهای نافله به منزله هدیه است و در هر صورت پذیرفته می شود. در حدیثی دیگر آمده نماز نافله جبران کننده نواقصی است که در نمازهای واجب است. با همه تاکید و تشویقی که درباره انجام نمازهای مستحبی است، ادای آنها باید از روی علاقه و عشق و امید به رفع مشکلات و رفع بیماریها باشد و انسان بر خودش آنها را تحمیل نکند. سعی کنید که ابتدا آمادگی روحی و علاقه و کشش قلبی بیابد، آنگاه به انجام آن بپردازد.
امام رضا (علیه السلام) می فرمایند: دلها گاهی اقبال و آمادگی دارند و گاهی نه؛ عبادت را وقتی که در دلها آماده است انجام دهید
در بین نوافل، نماز شب از فضیلت زیادی برخودار است و در قرآن و احادیث درباره آن تاکید و سفارش بسیار شده است
پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله)فرودند: دو رکعت نماز در وسط شب از دنیا و مافیها نزد من محبوبتر است. و نیز فرمودند: برای رفع حاجتها و بیماری ها و مشکلات با انجام نماز آنها را بر طرف کنید. نمازهای مستحبی زیاد است، در این کتاب اکثر نمازهای مستحبی از منابع معتبر با ثوابها و فواید آنها ذکر شده و فهرست کامل آن در فهرست اول کتاب آمده است.
از خداوند می خواهیم که توفیق بدهد برای به دست آوردن کمال و وارستگی بیشتر، نماز واجب را همراه با مستحبات. نمازهای مستحبی را با عشق و علاقه انجام دهیم.
در اینجا لازم است از زحمات شبانه روزی و خالصانه مسئولین طرح اقامه نماز، که مسئولیت خطیری به عهده آنها است و تلاش می کنند روح نماز را در همه جا گسترش دهند، تشکر نمایم.
عباس عزیزی
حوزه علمیه قم
10 محرم الحرام 1415

اهمیت نماز از دیدگاه امام خمینی (ره)

نماز خوب، فحشا و منکرات را از یک اتمی بیرون می کند.
بروید سراغ نماز، احیا کنید این سنت سیاسی اسلام را.
نماز پشتوانه ملت است.
نماز یک کارخانه انسان سازی است.
نماز بالاترین ذکر خداست.
به نماز و مساجد اهمیت دهید که پرونده دادگستری مال بی نمازهاست و نماز خوانهای (واقعی) در دادگستری پرونده ندارند.
اینهایی که به مراکز فساد کشیده شدند بی نمازها هستند.
شیطان از مساجد و نمازها می ترسد، آنها می خواهند از نماز جلوگیری کنند و بعد از خالی کردن سنگرها حمله کنند.
نماز مهمترین اعمال دینی است که اگر قبول درگاه خداوند عالم شود، عبادتهای دیگر هم قبول می شود، و اگر پذیرفته نشود اعمال دیگر هم قبول نمی شود.
همان طور که اگر انسان شبانه روزی پنج نوبت در نهر آبی شستشو کند، چرک در بدنش نمی ماند، نمازهای پنج گانه هم انسان را از گناهان پاک می کند.
سزاوار است که انسان نماز را در اول وقت بخواند.
کسی که نماز را پست و سبک شمارد، کسی است که نماز را نمی خواند.
نگویید که ما انقلاب کردیم، حالا باید هی فریاد بزنیم! خیر، نماز بخوانید، از همه فریادها بالاتر است.
خدای تعالی دوست دارد که در وقت ذکر او، بنده منقطع به سوی او باشد، و متضرع و خالص باشد.
سزاوار است کارهای که ثواب نماز را کم می کند بجا نیاورد و کارهایی که ثواب نماز را زیاد می کند بجا آورید.
نماز جمعه در راس همه امور است.
یکی از برکات این نهضت و انقلاب همین اقامه نماز جمعه هاست.
نماز جمعه که نمایشی از قدرت سیاسی و اجتماعی اسلام است، باید هر چه شکوهمندتر و پرمحتواتر اقامه شود.
نمازهای جمعه را باشکوه بجا بیاورید، و نمازهای غیر جمعه را هم؛ که شیطانها از نماز می ترسند، از مسجد می ترسند.
از نماز جمعه و جماعت، که بیانگر سیاسی نماز است، هرگز غفلت نکنید.
این نماز جمعه از بزرگترین عنایات حق تعالی بر جمهوری اسلامی ایران است.

اهمیت نمازهای مستحبی از دیدگاه معصومین (ع )

قال موسی بن جعفر (علیه السلام)
صلوه النوافل قربان الی الله لکل مومن:
انجام نمازهای مستحبی هر مومنی را به خداوند نزدیک می نماید.
(تحف العقول،ص 297)
قال صادق (علیه السلام):
ان لیرفع له صلاته نصفها و ثلثها و ربعها و خمسها فما یرفع له الا ما اقبل علیها بقلبه و انما امروا بالنوافل لیتم لهم ما نقصوا من الفریضه:
نمازی که بنده به جا می آورد گاهی نصف و گاهی یک سوم و گاهی یک چهارم و گاهی شک پنجم آن بالا برده می شود، پس بالا برده نمی شود مگر آن نمازی که با توجه به قلبی انجام گیرد مردم مامور به انجام نمازهای مستحب شده اند تا نقص نماز واجب آنها توسط مستحبات جبران شود.
قال صادق (علیه السلام)
اذا اردت حاجه فصل رکعتین وصل علی محمد و ال محمد وسل تعطه:
هنگام حاجت، دو رکعت نماز بخوان و درود بر پیغمبر و آل او بفرست، حاجتت را بخواه که برآورد
(نقل از جعل حدیث،ص 11)
قال رسول الله (صل الله علیه و آله):