سیمای متهجدین

نویسنده : سید حسن موسوی

حضرت فاطمه (علیه السلام) و حضرت زینب (علیه السلام)

در مورد شب زنده داری بهترین همسران عالم نیز وارد شده که در بین راه مکه و مدینه هنگام هجرت که هنوز فاطمه زهرا(علیه السلام) به ازدواج علی (علیه السلام) در نیامده بود در بین راه شبها پیوسته ایشان به شب زنده داری و عبادت می پرداختند که آیه الذین یذکرون الله قیاما و قعوداتا من ذکر و انثی نازل شد.از ابن عباس در مورد این آیه شریفه که می فرماید:کانوا قلیلا من اللیل مایهجعون و بالاسحار هم یستغفرون آورده اند که گفت: اینان عبارتنداز امیرالمومنان (علیه السلام)، فاطمه (علیه السلام) دخت گرامی پیامبر صلی الله علیه و اله) دو فرزند ارجمندش، حسن و حسین (علیه السلام).
امام حسن مجتبی (علیه السلام) نیز در وصف عبادت مادرش می فرماید:در دوران کودکی، شبی بیدار ماندم و به انتظاره مادرم زهرا(علیه السلام) در حالی که مشغول نماز شب بود، گذراندم.پس از آن که نمازش به پایان رسید متوجه شدیم که در دعاهایش یک یک مسلمین را نام می برد و آنها را دعا می کند.خواستم بدانم که درباره خودش جگونه دعا می کند؛ ولی با کمال تعجب دیدم که برا خود دعانکرد.از او سوال کردم: چرا برای همه دعا کردی، اما برای خدمت دعا نکردی؟ فرمود:یا بنی الجار ثم الدارپسرم اول همسایه بعد خودت(265)
و در کتاب زینت الکبریدر وصف این بانوی مکرمه آمده که وی در عبادت و پرستش دومی مادرش زهرا (علیه السلام) بود و او همه شبها نماز شب به جا می آورد و به خواندن قرآن می پرداخت.برخی از فضلا و دانایان گفته اند: زینب (علیه السلام) در همه عمر زندگانیش شب بیداری و خواندن نماز شب را برای خدای بزرگ ترک ننموده و وانگذشت حتی شب یازدهم محرم...(266)
و از حضرت زین العابدین (علیه السلام) روایت شده که آن حضرت فرمود:عمه ام زینب با آن اندوهها و آزارها که به او رسیده، در راه ما به سوی شام، نافله های شب را ترک ننموده و وانگذشتنیز نقل شده که امام حسین (علیه السلام) چون خواهرش زینب (علیه السلام) را در آخرین بدرودش وداع نموده، به او فرمود: ای خواهر مرا در نافله شب فراموش ننمای .
هم چنین در کتاب مثیزان علامه شیخ جواهری قدس سرهاست: فاطمه دختران امام حسین (علیه السلام) فرمود:عمه ام زینب در شب یعنی شب دهم محرم همه شب را در محراب و جایگاه نماز خواندنش بپا ایستاده، استغاثه نمود و از پروردگارش کمک و یاری می خواست. پس بر اثر آه و ناله او چشمی از ما نخفت و صدای گریه ما آرام نگرفت.(267)

حسین بن زیدبن علی (علیه السلام)

گویند فرزند علی بن الحسین (علیه السلام) بنام زیدبن علی که به خونخواهی امام حسین (علیه السلام) قیام کرد چند فرزند داشت به نامهای یحیی، حسین، عیسی و محمد.روزی که زیدبن علی کشته حسین هفت سال بود که حضرت امام صادق (علیه السلام) او را تربیت و پرورش نموده، علم به او آموخت.او را بر اثر بسیار گریستنش از خوف خدای تعالی در نماز شب،ذوالدمعهو ذوالعبرهیعنیصاحب اشکمب نامیدند.او در پایان زندگی نابینا شد و او را مکفوفیعنیکورگفتند و در سال یک صدوسی پنج یایک صد و چهل از دنیا رفت.(268)

ملا محمد اشرفی (ره)

مرحوم ملا محمد اشرفی از نیمه شب تا صبح مشغول تضرع و زاری و مناجات با حضرت باری(جل و علی) بود.آن قدر بر سر وسینه می زد که هنگامی که صبح می شد در نهایت ضعف و نقاهت بود به گونه ای که هر کس او را می دید چنین می پنداشت که تازه از بستر بیماری برخاسته است.(269)