سیمای متهجدین

نویسنده : سید حسن موسوی

مقدمه

بسم الله الرحمن الرحیم
و من اللیل فتهجد به نافله لک
عبادت و اظهار بندگی صورتهای متنوعی در میان آحاد بشری به خود گرفته است. اما آنچه بوسیله انبیا به بشر آموزش داده شده، توانسته مفاهیمی عالی و والا را در شکل و ظاهر پسندیده به نمایش بگذارد که هم جان آدمیان را صفا و طراوت ببخشد و هم عقل آنان را غنا و جلا بدهد.
نماز اسلامی، زیباترین صورت را در محراب برای جلوه گری انسان عبادتگر فراهم می کند و او را با ترنم کلمات و اذکار نماز در فضای بیکران لطف ربوبی به پرواز در می آورد.
عبادت و بندگی که امر فطری و درونی انسان است، هرگز ضمیر و سرشت انسان از آن احساس بی نیازی نکرده و نخواهد کرد، بنابراین در تمام لحظات زندگی، انسان نیازمند تکیه گاهی مستحکم و پیوندی عمیق با قدرتی لایزال است که در میان امواج زندگی در تکانهای شدید بتواند به او تکیه زند و خود را از گرداب برهاند.نماز، چنین حکمی را دارد و به همین خاطر از آن در تعابیر دینی به عماد و عمود یاد شده است، همچنانکه قرآن به استعانت از نماز در سختی ها اشاره می کند.
در نگاه دیگر نماز، ذکر است؛ غفلت زدا و هشدار دهنده و یاد آور عهد است. عهدالستی با خداوند متعال که او پروردگار ماست. هشدار دهنده حضور دشمنی قوی که شیطان است و به عزت خداوندی قسم خورده است تا انسان را نفریبد، از پا ننشیند و در این میدان مبارزه طولانی تاریخی، حربه های او تنها بر عباد مخلص خداوند کار ساز نبوده است؛ زیرا که در این کارزار آنان زره نماز را به تن کرده اند و به یاد خداوندی به آرامش و اطمینانی دست یافته اند که در میدان مبارزه دلهایشان نلرزید و پاهایشان نلغزد.
تهجد شبانه، یاد آوری نام خداوند و بریدن از دیگران و پیوستن به او است؛ و در این پیوستن خداوند یگانه، آن پروردگار مشرق و مغرب وکیل و حامی ذاکر شبانگاهی خویش است.
سیمای متهجدین تلاشی است در شناساندن و به تصویر کشیدن سیمای نورانی بندگانی که در سجاد عبادت همچون ستارگانی بر اهل آسمان می درخشد و آنها را نظاره گر زمینیان می سازند.
امید است خوانندگان محترم با بهره گیری از آنچه در این دفتر آمده است، بتوانند با معرفت و شناختی بیشتر در کوی بندگی و دلداری گام بردارند.
دکتر محمدیان معاون تحقیق و تالیف

پیشگفتار

شب خیز که عاشقان به شب راز کنند - گرد در و بام دوست پرواز کنند
هر جا که دری است به شب می بندند - الا در دوست را که سب باز کنند
انسان در دوران زندگی پر شر و شور خود دستخوش جریانات و القائات فکری گوناگونی قرار می گیرد و به تناسب استعدادهای درونی و محیط و زمینه فکری واکنشهای مختلفی نشان می دهد و در مسیری که نشأت گرفته از جهان بینی اوست قرار می گیرد.آنچه که در طول تاریخ بشر همواره دستگیر او در تمام پستی و بلندیهای زندگی وی بوده، میزان و نوع رابطه وی با خالق بی همتاست. این خداشناسی است که به بشر یاد می دهد چگونه حرکت کند و کدام مسیر، او را به سر منزل سعادت و خوشبختی و کمال واقعی خود می رساند. انسان همواره طالب کمال است و تاریخ نشان داده هرگز انسانهایی که از مسیر حقیقت دور افتاده اند نتوانسته اند به آن کمال مطلوب دست یابند. لذا مذاهب و عقاید گوناگونی تشکیل یافته که اساس اکثریت قریب به اتفاق آنها اقناع حس پرستش بوده است. بشر غرق شده در هوی هوس می خواسته لجامی از حقیقت بر هوس باطل خود بزند.
کسانی که در مسیر خداشناسی زحمات طاقت فرسایی را تحمل شده اند و به لب توحید و مغز آن دست یافته اند درکی ماورای دیگر انسانها نسبت به طبیعت و جهان اطراف خود و عقایدی کاملا متفاوت از اهل باطل و عصیان داشته اند
یکی از بزرگان می گوید:اگر انسان تسلیم خدا شود، رای و سلیقه خود را کنار بگذارد و خود را به تمام معنا به خدا واگذار نماید، خداوند او را برای خود تربیت می کند.کسی که برای خدا تربیت شده با کسی که صبح تا به شب مشغول امور دینی است و با خدا و خداپرستان کاری ندارد تفاوت بسیار دارد.
و باز می گوید:اگر چشم برای خدا کار کند، می شودعین الله و اگر گوش برای خدا کار کند، می شود یدالله تا می رسد به قلب انسان که جای خداست که فرموده اند:قلب المومن عرش الرحمن قلب مومن، عرش خداوند رحمان است.
کارها را بایستی برای او بکنی، آن هم با محبت او؛ ینی او را دوست داشته باشی و اعمالت را به دوستی او انجام دهی. داشتن محبت به خدا، و انجام عمل برای خدا سر همه ترقیات معنوی بشر است و این در سایه مخالفت با نفس است؛ بنابراین تمام ترقیات بشر در مخالفت با نفس است، تا با نفس کشتی نگیری و زمینش نزنی، ترقی نمی کند.
و از جمله روشهای نیل به آن کان عظمت و سرچشمه زلال معرفت، تهجد و شب زنده داری است. پروردگار عظیم الشان را سپاس می گویم که بر این بنده کمترین منت نهاد تا به قلم قاصر و بیان الکن خویش مجموعه ای ناقابل را به دوستاران حق و حقیقت و متهجدین شب زنده دار تقدیم دارم؛ تا بلکه با دعای خیر خود من حقیر عاصی را نیز دستی گیرند و از ظلمات معاصی نجات بخشند.
خدای تعالی را شاکرم که اجلم را تا تکمیل نهایی این مجموعه به تأخیر انداخت و با الطاف بیکران خویش بنده نوازی نمود. و اینک این هدیه ناقابل در مقابل شما عزیزان صاحب بصیرت قرار دارد.امیدوارم بزرگان و سروران معزز به دیده اغماض نگریسته، اشکالات این مجموعه را به این حقیر گوشزد نمایند تا در نوبت های چاپ بعدی رفع شده و در اختیار عزیزان قرار گیرد.ان شاالله تبارک و تعالی
السلام علیکم و رحمه الله و برکاته
سید حسن موسوی

فصل اول - فضیلت تجهد