سیمای اخلاق در آثار علامه آیة الله حسن زاده آملی

نویسنده : عباس عزیزی

مقدمه آیة الله حسن زاده آملی

بسم الله الرحمن الرحیم
الحمد لله رب العالمین
پنج اثر وزین و رصین به نامهای سیمای نماز و سیمای قرآن و داستانهای عارفانه و پندهای حکیمانه و سیمای اخلاق، که به همت والا و سعی قابل تقدیر روحانی فاضل بسیار گرانقدر جناب مستطاب آقای عباس عزیزی - ایده الله سبحانه بالقاءاته السبوحیة - از آثار قلمی مطبوع این داعی حسن حسن زاده آملی انتخاب شده اند، و با اسلوبی شیرین و دلنشین به رشته نوشته در آمده اند؛ امید است که مورد افاده و استفاده نفوس شیفته و شیقه به کمال قرار گیرند؛ و هم جناب عزیزی عزیز را اثری بایسته و شایسته: به یادگار، و هم مدیران محترم مؤسسه انتشارات صلاة قم را سبب وفور برکات، و هم این بنده را موجب مزید حسنات بوده باشند، قوله سبحانه
:انا لا نضیع أجرمن أحسن عملاً.
قم - حسن حسن زاده آملی:
28/ 11 / 1379 ه ش.

مقدمه مؤلف

اللهم!نور قلوبنا بالقرآن و زین اخلاقنا بالقرآن.
زندگی انسان بر دایره اخلاق می چرخد.
انسان در هر عصر و زمانی برای سعادت و آرامش روحی و روانی خود محتاج و نیازمند اخلاق است.
اخلاق چیزی نیست که انسان یک مرتبه بتواند آن را کسب کند؛ بلکه باید از دوران کودکی تمرین کرد که تمام اخلاقیات در وجود آدمی ملکه گردند.
یکی از برنامه های مهم پیامبران، رساندن مردم به فضایل اخلاقی و مکارم اخلاق بود.
رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: انی بعثت لاتمم مکارم الاخلاق.
من به رسالت مبعوث شدم تا اخلاق پسندیده را در بین مردم تکمیل نمایم.
اگر جامعه ای سالم می خواهیم باید فضایل اخلاقی را در افراد نفوذ دهیم.
جامعه بدون فضایل اخلاقی مرده است.
بیاییم تمرین کنیم تا اخلاق پسندیده را در خود شکوفا کنیم، که آن هم نیاز به مراقبت و مداومت دارد و از طرف دیگر مگذاریم رذایل اخلاقی در ما نفوذ کند که بیرون کردن آنها مشکل است. تخم حسادت و کبر و غرور و غیره اگر در انسان نفوذ کند و بزرگ شد، او را بیچاره می کند، و همین رذایل است که عبادات انسان را از بین می برد.
حضرت علی (علیه السلام) می فرماید: اخلاق پسندیده دلیل طینت پاک است.
حضرت علی (علیه السلام) می فرماید: بر شما لازم است که اخلاق خود را درست و پسندیده نمایید؛ زیرا آن باعث بالا رفتن شما خواهد بود و بپرهیزید از اخلاق ناپسند و پست؛ زیرا آن بزرگی شما را پایین می آورد و بنیاد و مجد و عظمتتان را به خرابی و نابودی می کشاند.
رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: خوی نیک گناهان را آب می کند، همچنان که خورشید یخ را و خوی بد عمل را تباه می سازد.
پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله فرمود: خوی نیک از سعادت انسان و بدخویی از شقاوت و بدبختی او است.
حضرت علی (علیه السلام) فرمود: حسن اخلاق سرآمد تمام نیکویی هاست.
و نیز فرمود: هیچ زندگی و عیشی گواراتر از حسن اخلاق نیست.
بیاییم با خواندن نکات اخلاقی استاد علامه آیة الله حسن زاده آملی خود را اصلاح کنیم؛ زیرا راههای رسیدن به فضایل اخلاقی و درمان رذایل اخلاقی در مطالب استاد نهفته است. به طور یقین اگر به این دستورات اخلاقی عمل نماییم، دنیا و آخرت خود را بیمه نموده ایم و از آنچه که خود استاد، دارای تواضع و فروتنی است، لاجرم آنچه از دلش برمی آید، بر دل می نشیند.
از خداوند سبحان می خواهیم به ما توفیق دهد تا بتوانیم خود را با اخلاق پسندیده زینت دهیم. انشاءالله.
حوزه علمیه قم
عباس عزیزی
بهمن 1379

فصل اول: صفات و وظایف سالک