فهرست کتاب


بامداد بشریت

محمد جواد مروجی طبسی

2- بتریه

بتریه شاخه ای از زیدیه و منسوب به مغیره بن سعد هستند.
برخی گفته اند که بتریه یاران کثیر النوا، حسن بن ابی صالح سالم بن ابی حفصصه، حکم بن عیینه، سلمه بن کهیل و ابو المقدام ثابت بن حداد هستند که مردم را به محبت و ولایت علی دعوت کردند، اما محبت او را با محبت ابوبکر و عمر مخلوط کردند. آنان محبت ابوبکر و عمر را قبول دارند، ولی نسبت به عثمان، طلحه، زبیر و عایشه بغض ورزیدند و نظرشان بر این بود که باید در کنار فرزندان علی (علیه السلام )، علیه دشمنان قیام کرد.(315)
حسن بن سلیمان می گوید: امام صادق فرمود: آنان 4000 نفر هستند.(316) مرحوم مفید در باره تعداد آنان نوشته است: بضعه عشر آلاف انفس.(317) مراد ایشان از این عبارت چند ده هزار نفر می باشد. ابن رستم طبری تعداد آن ها را 16000 نفر می داند.(318)
امام محمد باقر (علیه السلام ) فرمود: وقتی که امام زمان (عج) ظهور می کند و به سوی کوفه می رود. عده ای که به آن ها بتریه گفته می شود، در حالی که اسلحه بر دوش دارند، در مقابل امام قرار می گیرند و می گویند: برگرد به همان جایی که آمده ای! ما نیازی به بنی فاطمه نداریم. (319)
امام صادق (علیه السلام ) فرمود: چهار هزار از حاملان قرآن و پشمینه پوشان معروف به زیدیه، از بیعت با آن حضرت خود داری می کنند و می گویند آمدن امام حسین (علیه السلام ) در این زمان، سحری عظیم است. پس هر دو سپاه در مقابل یک دیگر قرار می گیرند، امام زمان (علیه السلام ) آن ها را موعظه می کند و سه روز به آنان مهلت می دهد. پس از پایان گرفتن مهلت امام زمان (علیه السلام ) دستور جنگ با آنان را صادر می کند.(320)
امام محمد باقر (علیه السلام ) نیز فرمود: هنگامی که حضرت مهدی (عج) به کوفه می رود، 16000 نفر از بتریه که خود را قاریان قرآن و فقهای دین می دانند ولی نفاق و دو رویی سر تا پای آن ها را فرا گرفته است؛ در حالی که اسلحه بر دوششان است، نزد آن حضرت می آیند و می گویند: ای فرزند فاطمه! برگرد که هیچ نیازی به تو نداریم. این جاست که حضرت مهدی (علیه السلام ) شمشیر خواهد کشید و در روز دوشنبه، از بعد ظهور تا شب همه آن ها را در پشت شهر نجف به قتل خواهد رساند.(321)

3- مرجئه

سومین گروهی که از دشمنان امام زمان هستند و حضرت مهدی هنگام ظهور با آنان جنگ می کند و همه آن ها را به قتل خواهد رساند، کج اندیشان مرجئه هستند که بر اثر عقاید انحرافی خود، فرسیگ ها از اسلام فاصله می گیرند و عظیم ترین گناهان را بی پروا انجام می دهند.
علامه طریحی در باره این گروه می نویسد: مرجئه گروهی از مسلمانان هستند و عقیده دارند هرگز گناه ضرری به ایمان نمی زند. همچنین ابن قتیه می گوید: مرجئه کسانی هستند که قاتل به ایمانی قولی و زبانی، بدون عمل هستند.
برخی نیز گفته اند که مرجئان همان جبریه هستند که می گویند: هیچ گاه بنده از خود اختیاری ندارد.(322)
بشیر می گوید: در سفری که به مدینه داشتم؛ همین که به در خانه امام باقر (علیه السلام ) رسیدم، قاطر زین شده ای بر در خانه آن حضرت یافتم. بدین جهت برای ملاقات با آن حضرت در پشت در خانه نشسته، منتظر بیرون آمدن وی شدم. همین که امام (علیه السلام ) بیرون آمد، سلام کردم. آن حضرت از قاطر پیاده شد، به سوی من آمد و فرمود: اهل کجا هستی؟ عرض کردم:
اهل عراق.
فرمود: کدام شهر؟
عرض کردم: کوفه
فرمود: چه کسی در این سفر تو را همراهی می کرد؟
گفتم: گروهی از محدثه.
فرمود: محدثه کیانند؟
عرض کردم: مرجئه.
فرمود: وای بر آن ها! اگر فردا قائم ما قیام کند، به چه کسی پناه خواهند برد؟
عرض کردم: آنان می گویند: در آن روز همه مشمول عدل و قرار می گیریم و با شما برابر هستیم.
فرمود: هر که توبه کند، خداوند توبه اش را می پذیرد و هر که نفاقی در درون داشته باشد او را از رحمت خود دور خواهد کرد و هر که ایده باطلش را در آن روز اظهار کند، خداوند خونش را خواهد ریخت.
سپس فرمود: قسم به آن که جانم در قبضه اوست، امام زمان (علیه السلام ) آن ها را خواهد کشت؛ همان گونه که قصاب، گوسفند خود را می کشد.
عرض کردم: آنان می گویند: وقتی که امور بر حضرت مهدی سامان گرفت، وی قطره خونی را نخواهد ریخت.
امام باقر (علیه السلام ) فرمود: قسم به آن که جانم در دست اوست! چنین چیزی نخواهد بود: تا ما و شما خون و عرق را از پیشانی مان پاک گردانیم و سپس به پیشانی خود اشاره نمود.(323)
امام زمان (علیه السلام ) با اهالی بنو کلاب (324)، ارمینیه (325)، کوفه (326)، عرب (327)، مکه، مدینه، بصره دمیسان، کرد، اعراب، شام، بنی امیه، بنو ضیه، غنی، باهله، ازد و ری جنگ خواهد کرد.(328)

43 - آیا امام عصر (علیه السلام ) کشته می شوند؟

بنابر برخی روایات، امام عصر (علیه السلام ) فوت می کند و بنابر برخی دیگر، آن حضرت شهید می شود.
از امام جعفر صادق (علیه السلام ) سوال شد: آیا رجعت حق است؟
آن حضرت فرمود: آری.
سوال شد: اولین کسی که رجعت خواهد کرد کیست؟
فرمود: امام حسین (علیه السلام )، پس از حضرت قائم (علیه السلام ) همراه یاران خود را و 70 پیامبر بر خواهد گشت. آن گاه حضرت قائم (علیه السلام ) انگشتر خود را به امام حسین (علیه السلام ) او را غسل می دهد و کفن و دفن می کند.(329)
علامه مجلسی می گوید: اگر کسی بگوید: امام حسین را چه کسی غسل خواهد داد، جواب می گوییم که چون امام حسین (علیه السلام ) در این دنیا شهید شده است، احتیاج به غسل ندارد یا امامان (علیه السلام ) بعد از آن حضرت که به دنیا باز می گرداند، ایشان را غسل می دهند و بر او نماز می گذارند.(330)
امام حسین (علیه السلام )، امام صادق (علیه السلام ) و امام رضا (علیه السلام ) نقل شده، آنان فرموده اند: ما بنا الا مسموم او مقتول (331) ؛ ما کشته یا مسموم از دنیا خواهیم رفت؛ بنابر این امام عصر (علیه السلام ) نیز به شهادت خواهد رسید.
ولی در کتاب های معتبر، بحثی از چگونگی شهادت حضرت مهدی (علیه السلام ) به میان نیامده است، اما شیخ احمد احسابی در ذیل حدیث مومن با یابکم مصدق برجعتکم نوشته است: در روایت منتخب البصائر، در باره حضرت مهدی (علیه السلام ) آمده است: پس او کشته می شود و زنی از طایفه تمیم به نام سعیده که محاسنی همانند مردان دارد، وقتی کا آن حضرت از برخی کوچه ها عبور می کند، آن زن از روی بام خانه خود، سنگی به سر آن حضرت می زند.(332)


...................) Anotates (.................
1) سوره انبیاء، آیه 105
2) المیزان فی تفسیر القرآن، ج 14، ص 337
3) همان، ص 329.
4) خورشید مغرب، ص 66.
5) همان، ص 66 و 67.
6) جهت اطلاع بیش تر، ر.ک: خورشید مغرب، ص 71 - 74.
7) نگارنده تمام این روایات را در معجم احادیث الامام المهدی، ص 5 با همکاری گروهی از نویسندگان گرد آورده است.
8) سوره قصص، آیه 5.
9) دلائل الامامه، ص 237.
10) سوره انبیا، آیه 105.
11) تاویل الایات، ج 1، ص 332 و معجم احادیث الامام المهدی، ج 5، ص 262.
12) سوره نمل، آیه 62.
13) تفسیر عیاشی، ج 2، ص 56.
14) نورمهدی، ص 37.
15) معجم احادیث الامام المهدی، ج 1 - 5.
16) سنن ترمذی، ج 2، ص 505.
17) سنن ابن ابو داود، ج 2، ص 367.
18) الصواعق المحرقه، ص 163.
19) اسعاف الراغبین، ص 145.
20) کنز العمال، ج 14، ص 264.
21) مشارق الانوار، ص 112.
22) عقد الدرر الراغبین، ص 145.
23) اسعاف، 145.
24) عقیده اهل السنه و الاثر، ص 18
25) الصواعق المحرقه، ص 163.
26) مشارق الانوار، ص 112.
27) التاج الجامع للاصول، ج 5، ص 343.
28) التاج الجامع للاصول، ج 5، ص 343.
29) همان، ج، ص 2266.
30) المستدرک علی الصحیحین، ج 4، ص 557.
31) همان، ج، ص 558.
32) همان، ص 463.
33) همان، ص 463.
34) منهاج السنه، ج 4، ص 211.
35) تاریخ البخاری، ج 1، ص 317.
36) تاریخ البخاری، ج 3، ص 346.
37) کفایه الاثر، ص 149.
38) همان، ص 223.
39) معجم احادیث الامام المهدی، ج 148.
40) مصباح الزائر، ص 312.
41) اصول کافی، ج 2، ص 18.
42) مناقب آل ابی طالب، ج 1، ص 301.
43) محاسن برقی، ص 155، الثقات ابن حبان، ج 7، ص 49.
44) کمال الدین، ج 2، ص 412.
45) الفصول المهمه، ص 274.
46) همان، ص 272.
47) البیان فی اخبار صاحب الزمان، ص 521.
48) تذکره الخواص، ص 325.
49) الشیعه و الرجعه، ج 1، ص 122.
50) شرخ نهج البلاغه، ج 2، ص 179.
51) بحار الانوار، ج 51، ص 17.
52) کمال الدین، ج،2، ص 384 و با خورشید سامرا، ص 288.
53) با خورشید سامرا، ص 290.
54) تبصره الولی فی من رای القائم المهدی. ص 93.
55) کتاب الغیبه، ص 217.
56) کتاب الغیبه، ص 134 و کفایه الاثر، ص 289.
57) کمال الدین، ج 1، ص 43.
58) حق الیقین، ص 320.
59) همان، ص 321؛ با تلخیص و تصرف .
60) کتاب الغیبه، ص 106.
61) حق الیقین، ص 325 و منتهی الامال، ج 2، ص 508.
62) منتهی الامال، ج 2، ص 508.
63) بحارالانوار، ج 13، ص 142.
64) سال 1422 ه. ق.
65) پاسخ ما، ج 1، ص 17.
66) همان، ص 20.
67) سوره حجر، آیه 38.
68) سوره عنکبوت، آیه 14.
69) سوره صافات، آیه 144.
70) بحارالانوار، ج 51، ص 236.
71) همان، ص 240.
72) 3 و 4 و 5 و 6. همان.
73) -
74) همان، ص 240.
75) همان، ص 240.
76) همان، ص 252.
77) همان، ص 288.
78) همان، ص 225.
79) الشیعه والرجعه، ج 1، ص 295 و فردوس الاخبار دیلمی، ج 3، ص 86.
80) الشیعه و الرجعه، ج 1، ص 293.
81) همان، ص 289.
82) همان، ص 288.
83) همان، ص 288.
84) همان، ص 300.
85) الشیعه و الرجعه، ج 1، ص 330.
86) همان، ص 329.
87) همان، ص 337.
88) همان، ص 334.
89) همان، ص 339.
90) بحار الانوار، ج 52، ص 91.
91) سوره انشقاق، آیه 19.
92) بحار الانوار، ج 52، ص 90.
93) معجم احادیث الامام المهدی، ج 5، ص 64.
94) کتاب الغیبه، ص 26.
95) بحار الانوار، ج 52، ص 90.
96) کمالدین، ج 2، ص 480 و بحار الانوار، ج 52، ص 91.
97) غیبه نعمانی، ص 176.
98) کتاب الغیبه، ص 202.
99) همان، ص 106.
100) علل الشرایع، ج 1، ص 141.
101) بحار الانوار، ج 52، ص 122.
102) الشیعه و الرجعه، ج 1، ص 432.
103) همان،
104) جزوه درسهای استاد مکارم شیرازی پیرامون انگیزه پیدایش مذهب، ص 47 .
105) سوره ولعصر، آیه 3.
106) بشاره الاسلام، ص 28.
107) الزام الناصب، ص 288.
108) بشاره الاسلام، ص 28.
109) بحار الانوار، ج 52، ص 193.
110) اعلام الوری، ص 424.
111) نامش عثمان و فرزند عنبسه است، بحار الانوار، ج 52، ص 205.
112) عقد الدرر، ص 72.
113) همان، ص 90.
114) بحار الانوار، ج 52، ص 192.
115) معجم احاریث الامام المهدی، ج 3، ص 253.
116) بحار الانوار، ج 52، ص 238.
117) کتاب الغیبه، ص 286 و بحار الانوار، ج 52، ص 210.
118) همان، ص 206.
119) غیبه نعمانی، ص 257.
120) غیبه نعمانی، ص 267؛ بحار الانوار، ج 52، ص 240، و عقد الدرر، ص 87.
121) غیبه نعمانی، ص 267؛ بحار الانوار، ج 52، ص 240 و عقد الدرر، ص 87.
122) عقد الدرر، ص 86. این شهرها عبارتند از: دمشق، فلسطین، اردن و حلب.
123) بحار الانوار، ج 52، ص 192.
124) تفسیر العیاشی، ج 2، ص 52 و بحار الانوار، ج 52، ص 341.
125) بحار الانوار، ج 52، ص 240.
126) سفینه البحار، ج 2، ص 639.
127) بحار الانوار، ج 60، ص 213.
128) الملاحم و الفتن، ابن طاووس، ص 84.
129) سنن ابن ماجه، ج 2، ص 24؛ التذکر فی احوال الموتی والاخره، ص 53 و فرائد السمطین، ج 2، ص 1 91.
130) نام دیگر قدس است (عصرالظهور، ص 228).
131) سنن ترمذی، ج 4، ص 531.
132) دلائل الامامه، ص 314 .
133) یبابیع الموده، ص 314.
134) بحار الانوار، ج 52، ص 207.

135) همان، ج 60، ص 216.
136) سفینه البحار، ج 2، ص 165.
137) النجم الثاقب، ص 444.
138) دعبل گفت: خروج امام لا محاله خارج - یقوم علی اسم الله و البرکات
یمیز فینما کل حق و باطل - و یخزی علی النعماء و النعمات
مناقب آل ابی طالب، ج 4، ص 339.
139) منتخب الاثر، ص 505.
140) مناقب آل ابی طالب، ج 4، ص 329.
141) منتخب الاثر، ص 505.
142) همان.
143) بحار الانوار،ج 51، ص 33.
144) همان، ص 31.
145) همان، ص 32.
146) همان.
147) همان، ص 33.
148) بحار الانوار، ج 51، ص 32.
149) همان.
150) کمال الدین، ص 353.
151) اکمال الدین، ج 1، ص 423.
152) دلائل الامامه، ص 237.
153) کمال الدین، ج 2، ص 409 .
154) همان، ج 2، ص 482.
155) مستدرک االوسائل، ج 12، ص 284.
156) کفایه الاثر، ص 153؛ کمال الدین، ج 1، ص 252؛ عیون اخبار الرضا، ج 1، ص 58 و اثبات الهداه، ص 651.
157) کفایه الاثر، ص 187.
158) سوره اسراء آیه 33.
159) تفسیر عیاشی، ج 2، ص 290.
160) الکافی، ج 8، ص 255؛ تاویل الایات، ج 1، ص 280 و کامل الزیارات، ص 63.
161) کامل الزیارت، ص 63؛ بحار الانوار، ج 45، ص 298 و معجم احادیث الامام المهدی، ج 5، ص 229.
162) سوره انعام، آیه 164.
163) بحار الانوار، ج 52، ص 313 و عیون اخبار الرضا، ج 2، ص 347.
164) کفایه الاثر، ص 265.
165) همان، ص 278.
166) کفایه الاثر، ص 173، 334، 338.
167) کفایه الاثر، ص 263.
168) همان، ص 279.
169) علل الشرایع، ص 160 و معجم احادیث الامام المهدی، ص 310.
170) مجعم احادیث الامام المهدی، ج 5، ص 222.
171) کفایه الاثر، ص 76.
172) همان،، ص 145.
173) بصائر الدرجات، ص 114.
174) مستدرک حاکم، ج، ص 588.
175) الشیعه و الرجعه، ج 1، ص 295.
176) بحار الانوار، ج 51، ص 217.
177) با خورشید سامرا، ص 284، به نقل از غیبه طوسی، ص 141.
178) بحار الانوار، ج 51، ص 217 و ص 224.
179) همان، ص 224.
180) کمال الدین، ج 1، ص 321 و بحار الانوار، ج 51، ص 217.
181) بحار الانوار، ج 51، ص 218.
182) همان.
183) منتخب الاثر، ص 221.
184) بحار الانوار، ج 51، ص 218.
185) کمال الدین، ج 2، ص 350 و بحار الانوار، ج 51، ص 224.
186) همان.
187) بحار الانوار، ج 51، ص 218.
188) عقد الدرر، ص 277.
189) غیبه نعمانی، ص 243.
190) همان، ص 242.
191) معجم احادیث الامام المهدی، ج 3، ص 386.
192) همان، ص 201.
193) بصائر الدرجات، ص 183.
194) همان، ص 188.
195) الشیعه و الرجعه، ج 1، ص 164.
196) همان، ص 163.
197) بصائر الدرجات، ص 175.
198) همان، ص 135.
199) همان
200) الشیعه و الرجعه، ج 1، ص 419.
201) بصائر الدرجات، ص 142.
202) همان، ص 147.
203) همان، ص 151.
204) معجم الامام المهدی، ج 3، ص 388.
205) بصائر الدرجات، ص 151.
206) سوره توبه، آیه 33.
207) سوره انبیاء، آیه 105.
208) تفسیر فمی، ج 2، ص 77.
209) سوره آل عمران، آیه 82.
210) تفسیر عیاشی، ج 1، ص 183، بحار الانوار، ج 52، ص 340.
211) بحار الانوار، ج 52، ص 291.
212) خصال صدوق، ج 2، ص 394 و بحار الانوار، ج 52، ص 279.
213) کمال الدین، ج 2، ص 653؛ تهذیب الاحکام، ج 4،، ص 333 و بحار الانوار، ج 52، ص 285 .
214) کتاب الغیبه، ص 453.
215) امام صادق فرمود: و یقوم یوم عاشوراء و هوالیوم الذی قتل فیه الحسین بن علی - لکانی فی یوم السبت، العاشر من المحرم. (ارشاد مفید، ص 341؛ بحار الانوار، ج 52، ص 290 و اعلام الوری، ص ص 431)
216) فتوحات مکیه، ج 3، ص 31.
217) ینابیع الموده، ص 331 و بحار الانوار، ج 52، ص 291.
218) الشیعه و الرجعه، ج 1، ص 224.
219) همان.
220) همان.
221) غیبه نعمانی، ص 331.
222) غایه المرام، ص 698.
223) همان، ص 181.
224) بحار الانوار، ج 52، ص 291.
225) الشیعه و الرجعه، ج 1، ص 224 و ارشاد مفید، ص 345.
226) بحار الانوار، ج 52، ص 386.
227) ارشاد مفید، ص 345.
228) بشاره الاسلام، ص 167.
229) اثبات الهداء، ج 3، ص 415.
230) کتاب الغیبه، ص 165.
231) بحار الانوار، ج 52، ص 155.
232) همان، ص 153.
233) همان، ص 158.
234) تفسیر عیاشی، ج، 2، ص 56 .
235) بحار الانوار، ج 52، ص 153.
236) همان.
237) با خورشید سامرا، ص 82.
238) در بحار الانوار، ج 52، ص 160.
239) جزیره خضراء افسانه یا واقعیت، ص 47 (به نقل از ناجی نجار).
240) جهت کسب اطلاعات بیش تر می توانید به کتاب جزیره خضراء افسانه یا واقعیت؟ تحقیق و ترجمه ابوالفضل طریقه دار مراجعه نمایید.
241) بحار الانوار، ج 52، ص 154.
242) کافی، ج 1، ص 337 و ص 339 و غیبه نعمانی، ص 204.
243) بحار الانوار، ج 52، ص 317.
244) الکافی، ج 8، ص 287.
245) نور مهدی، ص 72.
246) بحار الانوار، ج 52، از ص 313 تا 360.
247) بحار الانوار، ج 52، ص 366.
248) سوره بقره، آیه 243.
249) سوره بقره، آیه 259.
250) همان، آیه 260.
251) سوره نمل، آیه 83.
252) مجمع البیان، ج 7، ص 367.
253) الشیعه و الرجعه، ج 2، ص 248.
254) همان، ص 258.
255) اوائل المقالات، ص 89.
256) الذریعه الی تصانیف الشیعه، ج 1، ص 90.
257) شاید منظور امام، شهر نجف اشرف می باشد.
258) ارشاد مفید، ص 365.
259) دلائل الامامه، ص 248.
260) رجال کشی، ص 402.
261) مختصر بصائر الدرجات، ص 48.
262) دلائل الامامه، ص 260.
263) بحار الانوار، ج 53، ص 95.
264) معجم احادیث الامام المهدی، ج 5، ص 122.
265) دلائل الامامه، ص 237.
266) تفسیر عیاشی، ج 2، ص 112 و بحار الانوار، ج 53، ص 29.
267) دلائل الامامه، ص 237.
268) سوره غافر، آیه 51.
269) معجم الامام المهدی، ج 5، ص 384.
270) همان، ج 4، ص 89.
271) الشیعه والرجعه، ج 2، ص 92.
272) فردوس الاخبار، ج 5، ص 515.
273) معجم احادیث الامام المهدی، ج 1،ص 528.
274) همان، ج 1، ص 530.
275) همان، ص 531.
276) مجمع البحرین، ص 316.
277) کافی، ج 1، ص 316.
278) الخرائج و الجرائح، ج 2، ص 849.
279) امام باقر (علیه السلام) فرمود: ان قائمنا اذا قام دعا الناس الی امر جدید کما دعا الیه رسول الله. غیبه نعمانی، ص 321.
280) همان.
281) اعلام الوری، ص 431.
282) بحار الانوار، ج 52، ص 386.
283) همان، ص 385.
284) ارشاد مفید، ص 341.
285) همان.
286) سوره توبه، آیه 33.
287) بحار الانوار، ج 50، ص 340.
288) دادگستر جهان، ص 393.
289) مجمع البحرین، ص 236.
290) سفینه البحار، ج 1، ص 389. هم چنین حلبی اضافه می کند: علما در نقل خود اجماع کردند که تاکنون رنده است. تقریب المعارف، ص 207.
291) مجمع البحرین، ص 236.
292) اثبات الوصیه، ص 29 و قصص الانبیا، ابن کثیر، ج 2، ص 140.
293) تفسیر المیزان، ج 16، ص 352.
294) سوره کهف، آیه 65.
295) کمال الدین، ج 2، ص 390.
296) همان، ص 391، جهت کسب اطلاعات بیش تر، ر.ک: کمال الدین، ج 2، ص 390؛ اثبات الهداه، ج 3، ص 480؛ مناقب آل ابی طالب، ج 2، ص 244 و بحار الانوار، ج 46، ص 38.
297) مجمع احادیث الامام المهدی، ج 4، ص 167 و حلیه الابرار، ج 2، ص 683.

298) همان
299) اعلام الوری، ص 406.
300) دلائل الامامه، ص 307.
301) بشاره الاسلام، ص 209
302) الزام الناصب، ص 200.
303) دلائل الامامه، ص 307.
304) همان.
305) بشاره السلام، ص 209.
306) دلائل الامامه، 307.
307) بشاره الاسلام، ص 209.
308) غیبه نعمانی، ص 307؛ بحار الانوار، ج 52، ص 323 و جوانان یاوران مهدی (علیه السلام )، ص 16.
309) معجم احادیث الامام المهدی، ج 1، ص 534 و زنان در حکومت امام زمان (علیه السلام )، ص 20.
310) حق الیقین، ص 352.
311) بحار الانوار، ج 52، ص 326.
312) شاخه ای از طوایف زیدیه هستند و به مغبره بن سعد که ابتر لقب گرفته بود، نیست داده می شوند. حسن بن سلیمان تعداد این گروه را 4000 نفر می داند. مختصر بصائر الدرجات، ص 190.
313) دلائل الامامه، ص 242.
314) بحار الانوار، ج 52، ص 363.
315) مجمع البحرین، ص 230.
316) مختصر بصائر الدرجات، ص 190.
317) ارشاد مفید، ص 343 و بحار الانوار،ج 52، ص 338.
318) دلائل الامامه، ص 242.
319) ارشاد مفید، ص 342 و بحار الانوار، ج 52، ص 338.
320) مختصر بصائر الدرجات، ص 190.
321) دلائل الامامه، ص 242.
322) مختصر بصائر الدرجات، ص 190.
323) بحار الانوار، ج 52، ص 356؛ کافی، ج 8، ص 81 و غیبه نعمانی، ص، 283.
324) الشیعه و الرجعه، ج 1، ص 160.
325) همان، ص 162.
326) بحار الانوار، ج 1، ص 378.
327) همان، ص 355.
328) همان، ص 363.
329) حق الیقین، ص 352 و منتخب بصائر الدرجات، ص 48.
330) حق الیقین، ص 351.
331) سوره کهف، آیه 65.
332) شرح الزیاره، ج 3، ص 53.