فهرست کتاب


بامداد بشریت

محمد جواد مروجی طبسی

39-حضرت خضر (علیه السلام) کیست و نقش او در دوران غیبت چیست؟

حضرت خضر (علیه السلام ) چند هزار سال عمر کرده است. آن حضرت در سفری دریای، همراه حضرت موسی (علیه السلام ) بود. او از بهترین یاران ذوالقرنین بود. خداوند به او عمر طولانی داد تا برهانی قوی بر طولانی بودن عمر امام زمان (علیه السلام ) باشد و او را زنده نگه داشت تا مونس تنهایی امام زمان (علیه السلام ) در زمان غیبت باشد.
در روایات، ویژگی های حضرت خضر (علیه السلام ) بیان شده است که تاکنون برخی از آن ها را ذکر می کنیم:
1 - وی از جمله کسانی است که به چشمه آب حیات دست پیدا کرد و مقداری از آن را نوشید.(289)
2 - خضر (علیه السلام ) اکنون زنده است و تا نفع صور، زنده خواهد بود. امام رضا (علیه السلام ) فرمود: خضر (علیه السلام ) از آب حیات نوشید. پس او زنده است، تا نفخ صور دمیده شود.(290)
3 - خداوند قدرت نیرومندی به خضر عطا کرد. طریحی می نویسد: خداوند به خضر قدرت بسیار بالایی عطا کرد.(291) او فرمانده پیش قراولان لشکر ذولقرنین بود.(292)
4 - امام صادق (علیه السلام ) فرمود: خصر بر هیچ تخته خشکیده ای نمی نشست مگر آن که سر سبز می گشت و به همین جهت خضر نامیده شد.(293)
5 - قرآن هر چند آشکارا نام او را نبرده است، اما از او به عنوان عالم یاد کرده است. در سوره کهف، در جریان ملاقات موسی با حضرت خضر چنین آمده است: فوجدا عبدا من عبادا آتینا رحمه من عندنا و علمناه من لدنا علما(294) ؛ (در آن جا) بنده ای از بندگان ما را یافتند که رحمت (و موهبت عظیمی) از سوی خود به او داده و علم فراوانی از نزد خود به او آموخته بودیم.
6 - هر کجا نامش برده شود فورا حاضر می گردد. امام رضا می فرماید: هر کجا از او یاد شود، همان جا حاضر می شود. پس هر یک از شما به یاد او افتاد، بر او سلام کند.(295)
7 - همه ساله در مراسم حج حضور دارد. امام رضا (علیه السلام ) می فرماید: و انه لیحضر الموسم کل سنه فیقضی جمع المناسک و یقف بعرفه فیومن علی دعاء المومنین؛ حضرت خضر (علیه السلام ) همه ساله در مراسم حج حضور می یابد و تمام مناسک حج را نیز انجام می دهد و در عرفات در کنار سایر حجاج خانه خدا می ایستد و به دعای مومنان آمین می گوید.(296)
حضرت خضر (علیه السلام ) در ایام حضور معصومین، نقش بسیار مهمی را ایفا می کرد؛ گرچه بیش تر کارها و برنامه هایش را کسی جز معصومین نمی داند. او در زمان غیبت بقیه الله عظم، کارهای زیادی را انجام می دهد که از آن بی اطلاع هستیم.
امام رضا (علیه السلام ) در باره او فرمود: خضر (علیه السلام ) آن اسلامی که به سایر معصومان (علیه السلام ) داشته است، بدون تردید همان را نسبت به امام زمان (عج) هر روز ادامه می دهد.(297)
همچنین آن کارهایی که سایر معصومین (علیه السلام )،از جمله امام صادق (علیه السلام ) به عهده خضر واگذار کرده بودند، یقینا در زمان غیبت امام زمان (علیه السلام ) به او واگذار خواهد شد؛ از قبیل رسیدن به فریاد در ماندگان در بیابان ها و کمک به گمشدگان .
از همه مهم تر آن است که خداوند به وسیله خضر (علیه السلام )، امام زمان (علیه السلام ) را در ایام غیبت از تنهایی بیرون می آورد. امام رضا (علیه السلام ) می فرماید: و سیونس الله به وحشه قائمنا و یصل به وحدته ، و در آینده، خداوند به وسیله او وحشت قائم ما را در ایام غیبتش به انس مبدل خواهد کرد و یار آن حضرت در تنهایی خواهد بود.(298)
خداوند عمر طولانی به حضرت خضر (علیه السلام ) عنایت فرمود تا بهترین دلیل بر طولانی بودن عمر حضرت مهدی (علیه السلام ) باشد و بدین وسیله بهانه را از دست دشمنان بگیرد.
امام صادق (علیه السلام ) در این جهت می فرماید: عبد صالح یعنی خضر (علیه السلام ) به درستی که خداوند هرگز عمر او را طولانی ننمود، تا این نبوتی برایش مقدر کرده باشد و نه به جهت کتابی که بر او نازل شود و نه به جهت شریعتی که با آن شریعت پیامبر را نسخ کرده باشد و نه برای امامتی که بندگان را به پیروی از او ملزم کند و نه برای طاعتی که خداوند برای او فرض کرده باشد، بلکه چون خداوند می دانست که تقدیری در عمر حضرت قائم در ایام غیبت خواهد داشت و بسیاری از مردم این امر را انکار خواهند کرد، خواست تا عمر حضرت قائم را به درازی عمر عبد صالح (خضر) طولانی نماید؛ بدین جهت او را زنده نگه داشت، تا دلیلی برای استدلال طول عمر حضرت قائم (علیه السلام ) و ابطال حجت منکرین باشد.(299)

40-آیا تعداد یاران امام زمان (علیه السلام) مشخص است؟

یاران امام عصر (علیه السلام ) به چند گروه تقسیم می شوند:
1. یارانی که حضرت مهدی (عج) نهضت خود را با آنان آغاز می کند.
2. یارانی که به برکت مقدم بقیه الله (علیه السلام ) از قبرها برمی خیزند.
3. یارانی که همراه عیسی (علیه السلام ) از آسمان فرود می آیند.
گروه اول 313 هستند. در روایات، محل سکونت این افراد و تعداد افرادی که از هر منطقه به یاری امام زمان (علیه السلام ) می آیند، مشخص شده است.
امام صادق (علیه السلام ) به تقاضای ابو بصیر، محل سکونت یاران امام مهدی (علیه السلام ) و تعداد آن ها از هر منطقه بدین شرح بیان فرمود:
1. اسوان: 1 نفر
2. اصحاب کهف: 7 نفر
3. اصطخر: 2 نفر
4. اهواز: 2 نفر
5. باغه: 1 نفر
6. بافاد: 1 نفر
7. بدا: 1نفر
8. بدو: 1نفر
9. برید: 2 نفر
10. بصره: 3 نفر
11. بلیس: 1 نفر
12. بیرم: 1 نفر
13. بیروت: 9 نفر
14. جابروان: 3 نفر
15. جبل غرو: 8 نفر
16. جرجان: 12 نفر
17. جوقان: 1نفر
18. حار: 1نفر
19. حران: 1نفر
20. حلب: 3نفر
21. حلوان: 2 نفر
22. حیوان: 1نفر
23. خلاط: 1نفر
24. خیبر: 1 نفر
25. دبیله: 1نفر
26. دیماط: 1نفر
27. دیلم: 4 نفر
28. رافقه: 2 نفر
29. رقه: 3 نفر
30. ری: 7 نفر
31. ری: 1نفر
32. سجستان: 3نفر
33. سلیمه: 5 نفر
34. سمند: 4 نفر
35 .سنجار: 4 نفر
36. سیمسیاط: 1نفر
37. شیراز (سیراف) 1 نفر
38. صامغان: 2 نفر
39. صنعاء: 2 نفر
40. صیدائیل: 1نفر
41. طاز بند شرقی: 1نفر
42. طالقان: 24 نفر
43. طالقان : 9 نفر
44. طبرستان : 1 نفر
45. طبریه : 1نفر
46. طرابلس: 2 نفر
47. طوس: 5 نفر
48. طهر: 1 نفر
49. عبثه: 1 نفر
50. عکبرا: 1 نفر
51. فرغانه: 1 نفر
52. فسطاط: 4 نفر
53. قابس: 1نفر
54. قارب: 1 نفر
55. قرمس: 2 نفر
56. قریات: 2 نفر
57. قزوین: 2 نفر
58. قلزم: 2نفر
59. قم: 18 نفر
60. قیروان: 2 نفر
61 کوثا: 1نفر
62. کور کرمان: 3 نفر
63. کوفه: 14 نفر
64. مداین: 8 نفر
65. مدینه: 2 نفر
66. مرو رود: 2نفر
67. مرو: 12 نفر
68. مولیان: 2 نفر
69. نسوی: 1 نفر
70. نصیین: 1 نفر
71. نیشابور: 18 نفر
72. وادی القری: 1 نفر
73. و شیخ: 4 نفر
74. هرات: 12 نفر
75. همدان: 4 نفر
76. پناهندگان به روم: 11 نفر
77. شخص مفقود در سلاهط: 1 نفر
78. المتخلی بصیقیلیه: 1 نفر
79. فراری از قبیله خود: 1نفر
80. فراریان به سروانیه از شعب: 2 نفر
81. گردشگر به دنبال حق از یخشب: 1نفر
82. مسافران عانه به انطاکیه: 2 تاجر و 1 غلام
83. المحتج بکتاب الله علی الناصب از سرخس: 1 نفر
84. وارد شوندگان به سراندیب: 2 نفر(300)
در این جا لازم است که به چند نکته اشاره شود.
1. در برخی روایات، نام این شهرها نیز آمده است: صاغان، قرغانه، شام، ترمذ، موعود، ترقعه، دمشق، فلسطین، بعلبک، نوغان، حائر، نور، قالیقا بروجرد، رها، مراغه، فالس، قبه، تربده، خبوان، طهی، ارم و سردانه. (301)
2. در برخی از احادیث به نام یاران امام مهدی (علیه السلام ) نیز اشاره شده است.(302)
3. تعداد یاران آن حضرت در برخی روایات، با تعدادی که ذکر شد، تفاوت دارد؛ مثلا در روایات دیگر آمده است که از ری یک نفر به کمک امام عصر (عج) می آید و در روایت دیگر، این تعداد 7 نفر ذکر شده است.(303)
4. در برخی روایات، نام برخی از شهرها تکرار شده است؛ همانند شهر ری و طالقان.(304)
5. در برخی روایات، به نام های متشابه برخی شهرها پرداخته است که ممکن است یک شهر باشند؛ همانند قرغانه و فرغانه (305) و صامغان (306) و صاغان.(307)
6. در برخی روایات، تعداد افرادی که ذکر شده اند، کم تر از 313 تن است.
7. شهرهایی که ذکر شده اند، محل سکونت یاران مهدی در زمان ظهور آن حضرت می باشد. بنابر این، ممکن است آنان اهل شهرهای یاد شده نباشند و فقط در زمان ظهور حضرت مهدی (عج) ساکن آن شهر باشند.
8. امام صادق (علیه السلام ) به ابوبصیر فرمود: همه یاران حضرت مهدی جزو نجباء، قضاوت دین وا حکام هستند.
9. نام بسیاری از شهرهای ایران در بین نام ها وجود دارد که در حدود 30 شهر می باشد.
10. با مقایسه بین شهرهای یاد شده و تعداد افرادی که از آن مناطق به یاری امام زمان (علیه السلام ) می آیند، معلوم می شود که بیش ترین یاران آن حضرت را ایرانیان تشکیل می دهند.

آیا یاران امام زمان عج فقط 313 نفرند؟

یاران آن حضرت بیش تر از 313 نفرند. در سخنان معصومین (علیه السلام )، تعداد یاران آن حضرت 5000، 10000، 12000، 15000 نفر نیز آمده است.(308) علاوه بر آن ها 800 مرد و 400 زن همراه حضرت عیسی از آسمان می آیند.(309) و پیوستن هفتاد هزار صدیق که زنده می شوند و در کوفه به امام عصر (عج) می پیوندند، بهترین دلیل بر آن است که یاران حضرت مهدی بیش از 313 تن اند.
در توجیه این عدد که در اخبار آمده، دو احتمال داده شده است:
1. علامه مجلسی می گوید: یاران حضرت مهدی (عج) هنگام ظهور 313 نفرند. بنابراین، منافاتی ندارد که افراد دیگری بعد از ظهور آن حضرت به وی بپیوندند. (310)
2. ممکن است این عده جزو فرماندهان ارشد سپاه و کارگزاران عالی رتبه حکومت مهدی (علیه السلام ) باشند.
امام صادق (علیه السلام ) به مفضل بن فرمود: گویا می بینیم قائم را بر منبر کوفه و 313 نفر یار همراهانش برگردش حلقه زده اند؛ همان هایی که صاحبان پرچم ها می باشند؛ آنان که حاکمان خدا در روی کره زمین بر بندگانش خواهند بود.(311)