فهرست کتاب


بامداد بشریت

محمد جواد مروجی طبسی

پاسخ

همان گونه که در مقدمه گذشت، اعتقاد به ظهور مصلح جهانی، اعتقادی است قرآنی و بدین جهت، همه مسلمانان، اعم از شیعه و سنی، معتقدند که منجی جهان در فرجام تاریخ، ظهور خواهد کرد اعتقاد به ظهور مصلح گیتی جزو اندیشه های اساسی مسلمانان به شمار می رود.
شیعیان بنابر روایات بسیاری که از پیامبر صلی الله علیه و آله و امامان علیه السلام نقل شده است، مهدی علیه السلام را دوازدهمین پیشوای خود می دانند. آن ها معتقدند که از سلاله پاک فاطمه زهرا علیها السلام و نهمین فرزند امام حسین علیه السلام است. به جهت این باور عمیق است که شیعه در راه حفظ و بزرگداشت این اصل تلاش های فراوانی کرده است.
دانشمندان شیعه در طول تاریخ، به مرزبانی این باور پاک برخاستند و از جنبه های گوناگون علمی، روایی، تفسیری و کلامی، به تحلیل آن پرداختند و کتاب های بسیار ارزشمندی نوشتند. این تلاش ها پیش از آن که امام مهدی علیه السلام متولد شود، آغاز شد و تاکنون ادامه دارد.
فرهیختگان سنی نیز از دیرباز، توجه خاصی به این مسئله داشته اند و در کتابهای خود فصلی را به آن اختصاص داده و روایات نبوی را همراه اسناد و مدارک آن، ذکر کرده اند.
اهل تسنن حدود400 روایت از پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله در باره مهدی موعود (عج) نقل کرده اند. روایاتی که شیعه و سنی از پیامبر صلی الله علیه و آله و سایر معصومین علیه السلام نقل کرده اند حدود 6000 حدیث است.(14)
نام های تعدادی از کتاب های علمای سنی که بخشی از مباحث خود را به مهدویت اختصاص داده اند چنین است: مسند احمد، ج سوم ص 36؛ مسند ابویعلی، ج 2 ص 274؛ سنن ترمذی، ج 4، ص 505؛ سنن ابو داود، ج 4، ص 107 و سنن ابن ماجه، ج 2، ص 1368.
نیز حاکم نیشابوری در المستدرک علی الصحیحین، ج 4، ص 557؛ ابن الصباغ مالکی در الفصول المهمه، ص 273؛ قندوزی حنفی در ینابیع الموده، ص 241؛ شبلنجی در نورالابصار، ص 186؛ ابن الصبان مصری در اسعاف الراغبین، ص 140؛ نگری در دستور العلماء، ج 3، ص 291؛ ابن خلکان در تاریخ خود، ج 2، ص 451؛ ابن الاثیر در نهایه، ج 1، ص 174؛ محمد بن طلحه در مطالب السوال، در باب 12؛ سبط ابن الجوزی در تذکره الخواص، ص 378؛ سید احمد زینی دحلال در فتوحات، ص 322؛ ابن حجر هیثمی در الصواعق المحرقه، ص 205 و طبری در ذخائر العقبی، ص 136 و صدها تن از نویسندگان اهل سنت به ویژگی های حضرت مهدی علیه السلام و چگونگی ظهور آن حضرت پرداخته اند.(15)
برخی از علمای اهل تسنن کتاب های مستقلی در باره حصرت مهدی علیه السلام نوشته اند که به نام برخی از کتاب ها بسنده می کنیم:
1. البرهان، نوشته علامه متقی هندی؛
2. تحدیق النظر، نوشته محمد بن عبد العزیز؛
3. تلخیص البیان، نوشته ابن کمال باشا؛
4. العرف الوردی، نوشته جلال الدین سیوطی؛
5. العطر الوردی، نوشته محمد بن محمد حسینی؛
6. عقد الدرر، نوشته یوسف یحیی شافعی؛
7. علامات المهدی، نوشته جلال الدین سیوطی؛
8. فرائد فوائد الفکر، نوشته مرعی بن یوسف حنبلی؛
9. القول المختصر، نوشته شهاب الدین حلوانی؛
10. القول المختصر، نوشته احمد بن علی هیثمی؛
11. المشرب الوردی، نوشته ملاسطان حنفی؛
12. مناقب المهدی، نوشته ابونعیم اصفهانی؛
13. نعت المهدی، نوشته ابونعیم اصفهانی؛
14. البیان، نوشته محمد بن یوسف گنجی شافعی؛
بدین سان، روشن شد که باور داشت قیام مردی از سلاله فاطمه علیه السلام در آخر الزمان و نابودی ستم به دست توانای او، تنها خاص شیعه نیست، بلکه باوری است عمومی که همه مسلمانان به آن اعتراف دارند، حتی یک باور و اعتقاد جهانی و عمومی است که در میان همه مذاهب و مکتب های جهان بوده و تاکنون نیز باقی است. همه مکتب های بشری، ظهور مصلح بزرگ در آخر الزمان را به پیروان خود بشارت داده اند، حتی مکتب های الحادی رسیدن به جامعه بی طبقه که در آن آثاری از نابرابری اجتماعی و جود نداشته باشد، را نوید داده اند.
با این همه، اصالت و والایی این اندیشه، آن گونه که در اسلام، به ویژه در مذهب شیعه، شرح و تبیین شده و فلسفه آن بیان گشته، در هیچ مکتبی انجام نشده است .

آیا نامی از امام مهدی (عج) در صحاح سته آمده است

پاسخ

الف) در تمام صحاح سته، به جز صحیح بخاری، نام امام مهدی علیه السلام وجود داشت. نام حصرت مهدی (عج) و سخنان پیامبر صلی الله علیه و آله درباره آن حضرت در کتابهای صحیح ترمذی (16)، سنن ابن ماجه و سنن ابو داود(17) که الان در دسترس است، موجود است می باشد. ولی در کتاب های صحیح مسلم و سنن نسائی حذف گردیده است.
شاهد بر این که این احادیث قبلا در صحیح مسلم بوده، آن است که ابن حجر عسقلانی در الصواعق المحرقه،(18) ابن الصبان در اسعاف الراغبین،(19) متقی هندی در کنز العمال (20) و حمزاوی در مشارق الانوار،(21) حدیث المهدی حق و هو من ولد فاطمه علیه السلام را از کتاب صحیح مسلم نقل کرده اند، اما چنین حدیثی در نسخه فعلی صحیح مسلم که در دسترس همگان است، موجود نمی باشد.
و شاهد بر این که سخنان پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله درباره حضرت مهدی (عج) در سنن نسائی هم وجود داشت، این که سلمی در عقد الدرر، (22) حدیث المهدی منی را از کتاب سنن نسائی نقل کرده است و ابن الصبان،(23) عبدالمحسن عباد، (24) ابن جر عسقلانی، (25) حمزاوی (26) و شیخ منصور علی ناصف، (27) حدیث النهدی حق و هو من ولد فاطمه علیها السلام را از نسائی نقل کرده اند.
حال، خود قضاوت کنید: یا این چند نفر، به دروغ مطلبی را از صحیح مسلم و سنن نسائی نقل کرده اند و با این دو کتاب دستخوش حذف گردیده است.
ب) در نسخه های فعلی صحیح مسلم، گرچه نامی از امام مهدی علیه السلام برده نشده است، اما دو حدیث در مورد آمدن خلیفه ای در آخر الزمان (28) و نزول حضرت عیسی علیه السلام از آسمان (29) و نماز خواندنش پشت سر آن خلیفه، ذکر شده است، که باید پرسید: این خلیفه کیست که پیامبر اوالعزم پشت سر او نماز می خواند؟ آیا او غیر از مهدی (عج) است؟!
ج) اشکال عمده ای که بر بخاری و مسلم وارد است این است که آن ها مبنایی را که برای نقل روایت از یک راوی پذیرفته اند و بنابر آن مبنا به نقل حدیث راویان در کتاب های خود پرداخته اند، در همه جا رعایت نکرده اند و بسیاری از روایات را که نقل آن ها سازگار با آن مبنا بود، نیاورده اند.
حاجم نیشابوری (متوفیا: 405 ه.ق) در کتاب خود، احادیثی که مبنای بخاری و مسلم برای نقل حدیث، در آن ها وجود داشت، اما آنان آن احادیث را ذکر نکرده بودند، گرد آورده و در پایان هر حدیث، این اصطلاح را به کار برده است: هذا حدیث صحیح علی شرط الشیخین و لم یخرجاه؛ این حدیث بر مبنای خویش (بخاری و مسلم) صحیح است، ولی آنان این احادیث را نقل نکرده اند.
از جمله احادیثی که بر مبنای بخاری و مسلم در حدیث، صحیح بود و باید آنان بر مبنای خویش در نقل می کردند، مربوط به امام مهدی (عج) می باشد که از باب نمونه به پنج روایت اشاره می نماییم:
1. المهدی منا رجل اهل البیت
2. نحن ولد عبد المطلب... و المهدی.(30)
3. المهدی منی اجلی الجبهه اقنی الانف.(31)
4.... ثم یخرج رجل من عترتی.(32)
5. اذا اذا ریتم الرایات السود فان فیها خلیفه الله المهدی.(33)
د) بنابر نظر اهل سنت: صحیح ترمذی، سنن ابن ماجه و سنن ابو داود از صحاح سته اند. حال که احادیث مهدی (عج) در این کتابها آمده است. بنابراین، احادیث حضرت مهدی (عج) در بقیه صحاح موجود باشد. مگر احادیث دیگر در همه کتابهای صحاح موجود است. ابن تیمیه که گستاخی های فراوانی نسبت به شیعه نموده است، درباره احادیث حضرت مهدی (عج) می نویسد: ان الاحادیث التی یحتج بها علی خروج المهدی احادیث صحیحه رواه ابو داود و الترمذی و احمد و غیر هم من حدیث ابن مسعود و غیره(34) ، روایاتی که بر خروج امام مهدی (عج) استدلال می شود احادیثی هستند صحیح که ابو داود و ترمذی و احمد و غیر آن ها از طریق ابن مسعود و دیگران، آن ها را نقل کرده اند.
بخاری گر چه در صحیح خود، احادیث مهدی را نیاورده، اما در تاریخ خود در چند مورد نام امام مهدی (عج) را ذکر کرده است. او در تاریخ خودت این حدیث را از پیامبر صلی الله علیه و آله نقل کرده است: المهدی منا اهل البیت(35) وی در همان کتاب به حدیث المهدی حق من ولد فاطمه اشاره می کند(36).