فهرست کتاب


بامداد بشریت

محمد جواد مروجی طبسی

پاسخ

این عقیده اختصاص به مسلمانان ندارند، بلکه تمام ادیان و کتابهای الهی - و برخی آیین ها - مژده اند که منجی جهان در فرجام تاریخ خواهد رسید و جهان را پر از عدل و داد خواهد ساخت.
در قرآن آمده است: ولقد کتبنا فی الزبور من بعد الذکر ان الارض یرثها عبادی الصالحون(1) ؛ در زبور، بعد از ذکر نوشتیم: بندگان شایسته ام وارث حکومت زمین خواهند شد.
مفسران قرآن در تفسیر واژه ذکر اختلاف نظر دارند؛ برخی گفته اند: به تمام کتابهای آسمانی که از سوی خداوند بر پیامبران نازل گشته است، ذکر گفته می شود.(2)
برخی دیگر گفته اند: مراد از ذکر، تورات است.(3)
بنابراین، کتابهای آسمانی پژمرده داده اند که سرانجام، صالحان به فرمانراویی جهان خواهند رسید.
استاد حکیمی می نویسند: از روزگاران کهن، داستان ظهور مصلح در آخر الزمان اصلی اساسی بوده است. پیشینیان بشر پیوسته آن ها به یادها می آوردند. اکنون نیز پس از گذاشتن قرن ها در خلال یادگاری های انسان های قدیم، آثاری هست که ما را به گفته بالا رهنمون می کند.(4)
یکی از دانشمندان معاصر می نویسد:
اصولا فتوریسم، یعنی اعتقاد به دوره آخر الزمان و انتظار ظهور منجی، عقیده ای است که در کیش های آسمانی یهودیت، زردشتی و مسیحیت در سه مذهب عمده آن: کاتولیک، پروتستان، و ارتدوکس، و مدعیان نبوت، عموما و دین مقدس اسلام خصوصا به مثابه یک اصل مسلم قبول شده است و درباره آن در مباحث تئولوژیک مذاهب آسمانی، رشته تئولوژی بیبلکان، کاملا شرح و بسط داده است شده است(5).
حکیمی می نویسد: در کتابها و آثار زردشت و زردشتی درباره آخرالزمان و ظهور موعود مطالب بسیاری آمده؛ از جمله در این کتابها: کتاب اوستا، کتاب زند، کتاب جاماسب نامه، کتاب داتستان دینیک، کتاب زراتشت نامه.
و نیز در کتاب های تحریف شده یهودیت و عهد عتیق همانند: کتاب دانیال پیامبر، کتاب حجی پیامبر، کتاب صفنیای پیامبر، هم چنین کتابهای مسیحیت همانند: انجیل متی، انجیل لوقا، انجیل مرقس، انجیل برنابا و مکاشفات یوحنا، ضمن توجه به تحریف شدن آن ها، از منجی موعود سخن به میان آمده است.(6)
بدون تردید، اگر این کتابها تحریف نشده بود، مطالب روشن تر و بیش تری درباره مصلح جهانی در آن ها دیده می شد؛ این در حالی است که اگر در کتابهای آسمانی گذشته، هیچ نام و نشانی از موعود نبود، باز هم می گفتیم خداوند در تمام کتاب ها از مهدی موعود سخن گفته است، زیرا در قرآن مجید تصریح کرده که در کتاب های آسمانی از منجی بشر سخن گفته است.

2 - آیا مهدویت در قرآن کریم مطرح شده است؟

پاسخ

1. قرآن، منبع اصلی همه معارف و قوانین اسلامی است و در حقیقت، به منزله قانون اساسی همه قوانین اسلامی است. همان گونه که در قانون اساسی هر کشور، اصول و اهداف و مسئولیت های ارگان ها و نهادها به صورت کلی و بدون شرح و توضیح کامل، ثبت شده و شرح و تبین آن به عهده قانون های عادی است، در قرآن نیز برخی از معارف اسلامی به صورت کلی و مجمل بیان شده و تفسیر و توضیح آن به عهده پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله نهاده شده است. در مورد مهدویت نیز چنین است.
ریشه اصلی این تفکر، قرآن است که در چند آیه، نابودی ستم را پیش بینی کرده و پیروزی پارسایان، صالحان و مستضعفان را نوید داده و فرجام کار را از آن پرهیز کاران دانسته و بشارت داده که در پایان جهان نیکوکاران حاکم جهان خواهند شد. در تفسیر این آیات، روایات فراوانی از پیامبر صلی الله علیه و آله و ائمه علیه السلام نقل شده است که بنابر آن ها، حکومت امام مهدی علیه السلام در آخرالزمان همان حکومت مستضعفان و صالحان است که در قرآن بشارت به آن داده شده است.
خداوند در 265 آیه که در 80 سوره آمده است، به صورت کلی، درباره مهدویت سخن گفته است. بیش از 500 روایت از پیامبر صلی الله علیه و آله و ائمه علیه السلام در تفسیر این آیات (7) نقل شده است. از باب نمونه به چند آیه و روایات بسنده می کنیم:
الف. و نرید ان نمن علی الذین استضعفوا فی الارض و نجعلهم ائمه و نجعلهم الوارثین(8)؛ ما می خواهیم بر مستضعفان زمین منت نهیم و آنان را پیشوایان و وارثان روی زمین قرار دهیم.
سلمان فارسی می گوید: پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله فرمود: خداوند هیچ پیامبر و رسولی را نفرستاد، مگر آن که برای او 12 نقیب قرار داد.
پیامبر صلی الله علیه و آله نام 11 امام را شمرد و فرمود: سپس فرزندش، محمد بن الحسن المهدی علیه السلام است که به امر پروردگار قیام می کند.(9)
ب. و لقد کتبنا فی الزبور من بعد الذکر ان الارض یرثها عبادی الصالحون(10) ؛ در زبور بعد از ذکر (تورات) نوشتیم: بندگان شایسته ام وارث - حکومت - زمین خواهند شد.
در تفسیر این آیه، محمد بن عبدالله بن حسن از امام باقر علیه السلام نقل کرده است که آن حضرت فرمود: مراد از آیه، حضرت قائم آل محمد علیه السلام و یارانش می باشند(11).
ج. ...امن یجیب المضطر اذا دعاه و یکشف السوء و یجعلکم خلفاء الارض...(12) ؛... و یا کسی که دعای مضطر را اجابت می کند و گرفتاری را بر طرف می سازد و شما را خلفای زمین قرار می دهد...
امام باقر علیه السلام در تفسیر این آیه، ضمن حدیث مفصلی، سخنرانی امام عصر (عج) را در موقع ظهور در مکه بیان می فرماید: اولین کسی که با او بیعت می کند، جبرئیل است و سپس بیش از 300 نفر با او بیعت خواهند نمود.(13)
2. این پرسش اختصاص بهمهدویت ندارد بلکه درباره خصوصیات و جزئیات بیش تر احکام اسلامی همانند نماز، روزه و زکات نیز مطرح است، چون در هیچ جای قرآن از شمار رکعات نمازهای پنج گانه یا شرایط وجوب زکات و روزه، سخن به میان نیامده است.