فهرست کتاب


پیامبری و جهاد

استاد جلال الدین فارسی

انفاق بهترین نعمت ها

انصاری که نخلستان دارند شاخه های خوشه خرمای نارس و رسیده را آورده بر طنابی می آویزند که به دو ستون در مسجد آویخته است تا مهاجران فقیر از آن بخورند. بعضی رفته شاخه هایی را می کنند و می آورند که خوشه های خرمای خشکیده و دور ریختنی دارد، شاخه هایی که برای تأمین رشد شاخه های دیگر باید کنده و به دور افکنده شود. پس درباره آنان چنین می آید:
... و لا تیمموا الخبیث منه تنفقون.
یعنی خوشه های خرمای دور ریختنی را که اگر به شما اهدا کنند حاضر نمی شوید آن را بپذیرید! (72)هان ای کسانی که ایمان آوردند، از پاکیزه های آنچه بدست آورده اید و از آنچه برایتان از زمین بیرون آوردیم انفاق کنید و ناپاکهایش را در نظر مگیرید برای انفاق که خودتان هم آن را از فروشنده نمی ستانید مگر از بدیش چشم بپوشید، و بدانید که خدا بی نیازی ستوده است. شیطان شما را از بینوایی می ترساند و شما را به فحشاءمی خواند حال آنکه خدا به شما از خویش آمرزشی و فزونیی وعده می دهد و خدا فراخی دهنده ای داناست. حکمت را بهر کس که خواهد می دهد و هر کس که حکمت در یابد بیقین خیری سرشار دریافت کرده باشد. و جز خردمندان پند نگیرند. هر انفاقی که بکنید و هر نذری که بکنید خدا آن را می داند و ستمکاران هیچ یاورانی ندارند. اگر صدقه را آشکاردهیدچه خوبست آن و اگر پنهانش کنید و به فقیران بدهید آن برای شما بهتر است و گناهانتان را از شما میزداید، و خدا بدانچه می کنید آگاه است. هدایت آنان بر عهده تو نیست، بلکه خداست که هر کس را بخواهد هدایت کند، و آنچه از مال انفاق می کنید بنفع خودتان است و جز برای خشنودی خدا انفاق نمی کنید، و آنچه از مال انفاق می کنید بتمامی به شما بر می گردد و شما هیچ ستم وکاستی نمی بینید. برای فقیرانی است که در راه خدا محصور شده اند بطوری که نمی توانند سفر کنند، بیخبر آنان را بسبب وارستگی توانگر پندارد، از چهره شان بشناسیشان، با اصرار از مردم در خواستی نکنند، و آنچه از مال انفاق کنید بیگمان خدا بدان داناست. (73)

انفاق

پنهان و آشکار و شبانه روزی

علی ابن ابیطالب که چهار درهم بیش ندارد درهمی را در شب به نیازمندی می بخشد و درهمی دیگر را در روز، و درهم سوم را در پنهان و درهم چهارم را آشکارا. رسول خدا از وی می پرسد: چرا چنین کردی؟ عرض می کند: به این انگیزه که خداوند آنچه را به بنده وعده فرموده است مرحمت فرماید. رسول خدا می فرماید: بدان که آن موعود از آن توست پس خدای تعالی این آیت را فرو می فرستد:
الذین ینفقون اموالهم باللیل و النهار سراًو علانیه فلهم اجرهم عند ربهم و لا خوف علیهم و لا هم یحزنون. (74)
کسانی که اموالشان را درشب و روز و در نهان و در آشکار انفاق می کنند پاداششان را نزد پروردگارشان دارند و نه بیمی برایشان هست و نه آنان اندوه خورند. کسانی که ربامی خورند از گور بپا نخیزند مگر چنان که کسی شیطان با دست مالیدن او را دیوانه کرده باشد، آن بدین سبب است که آنان گفتند که داد و ستد هم مثل ربا خواری است حال آنکه خدا داد و ستد را حلال کرده و ربا خواری را حرام کرده است. پس کسی که موعظه ای از پروردگارش به وی رسید و دست باز کشید آنچه در گذشته گرفته مال اوست و کارش با خداست، و کسانی که باز گردند به رباخواری آنان همدم آتشند، آنان در آن ماندگارند. خدا ربا را به نابودی میبرد و صدقه ها را رشد می دهد، و خدا هیچ بسیار نا سپاس گنهورزی را دوست نمی دارد. براستی، کسانی که ایمان آوردند و کارهای شایسته کردند و نه بیمی برایشان هست و نه آنان اندوه خورند. (75)