فهرست کتاب


مهدی (عج) معجزه جاودان

محمد حسین طسوجی

وظیفه مسلمانان در زمان غیبت چیست؟

شرط تحقق یافتن یک فعل در هر کاری بستگی به عوامل دارد از جمله 1- رفع مانع نمودن در تحقق آن فعل 2- ایجاد مقتضای آن (یعنی پذیرفتن و مورد قبول قرار گرفتن). مثلاً: اگر بخواهیم چوبی را آتش بزنیم الف) باید خشک باشد ب)آتشی وجود داشته باشد که بتواند آن چوب را آتش بزند.
و آن کسی که تا چهل صبح دعای عهد را می خواند، و توقع دارد که بعد از وفاتش در ظهور مهدی (عج)دوباره زنده شود همین شرایط را دارد:
1- حقیقت بگوید که طالب امام زمان است.
2- از طرف حضرت هم مورد تایید قرار گیرد.
و همان طور که قبلاً هم ذکر شد، وظیفه اصلی مسلمانان رفع موانع در ظهور آن حضرت است و مسلمانان وظیفه دارند در نمازها و دعاهای خود سلامتی حضرت را بخواهند و برای تعجیل در ظهورش دعا کنند و در راه حق و راهی که مورد تایید آن حضرت است قدم بردارند و هر عملی را که انجام می دهند باید توجه داشته باشند که اگر حضرت حضور داشتند آیا آن عمل را تایید می کردند یا خیر؟ و اگر جواب آری بود آن را انجام دهند. و اگر مردم دعای بر ظهور حضرت کنند دعایشان موجب گشایش کارهای خود آنان می شود، اعمال خیرشان مضاعف می شود، گناهانشان پاک می شود و موجب برآورده شدن حوائجشان می گردد و هر کس دعا برای سلامتی آن حضرت نماید حق تعالی خود آن شخص را سلامت می دارد.
از جمله وظیفه های منتظرین حضرت اظهار شوق و ذوق به دیدن چهره نورانی آن حضرت است- بیان کردن فضائل و کرامات حضرت برای دیگران، از فراق و دوری حضرت و مظلومیتش گفتن- صدقه دادن و قربانی کردن برای سلامیت ولی عصر (عج) و از مال خود به نام حضرت به مومنین هدیه دادن، اعمال خیری را که انجام می دهیم پیش کش حضرت کنیم، و همچنین زیارت های معصومین و نمازهای مستحبی خود را از طرف حضرت و برای ایشان انجام دهیم با شنیدن اسم حضرت (یا قائم آل محمد) بلند شویم و احترام بگذاریم از حق تعالی درخواست کنیم که ما را از یاران وفادارش قرار دهد- به نیابت آن حضرت حج و طواف نماییم و با صدای بلند برایش دعا کنیم- و در وقت دعا کردن خدا را به آبرویش قسم دهیم- در وقت دعا کردن اول برای حضرت و فرجش دعا کنیم- و از خدا بخواهیم که، خداوند!با طولانی شدن غیبتش قلوب ما را تاریک نگردان و ما را از مسیر حق منحرف نفرما- در کارهای دشوار و سخت کار را به حضرت واگذار و توسل به حضرت پیدا کنیم- از سرزنش و آزار دشمن نترسیم و صبر را پیشه کار خود نمائیم- و زمان و وقتی را برای ظهور حضرت تعیین نکنیم- خود را همواره برای خدمت به حضرت مهدی (عج) آماده نگه داریم- محل نشستن خود را ورودی درب منزل قرار دهیم که به خلق خدا و مردم خدمت بهتری شود- جواب مخالفین و منکرین حضرت مهدی (عج) را با دلایل محکم بدهیم- روزهای جمعه خود و فرزندانمان را مهمان حضرت مهدی (عج) بدانیم. و نماز امام زمان را فراموش نکنیم اگر چه در منزل باشد.

فضیلت انتظار فرج در دوران غیبت امام مهدی (عج)

1- مفضل بن عمر می گوید: امام صادق (علیه السلام) فرمود: بهترین سبب نزدیکی بندگان به خداوند و برترین چیزی که موجب خشنودی او از ایشان می شود این است که در ایام غیبت حجت خدا که مردم، مکان او را نمی دانند، معتقد باشند که حجت خدا بر حق است و روی زمین وجود دارد، در آن هنگام، هر صبح و شب منتظر فرج آن حضرت باشید... (121)
2- مفضل بن عمر می گوید: از امام صادق (علیه السلام) شنیدم که می فرمود: کس که در حال انتظار فرج صاحب الامر از دنیا برود، نه تنها مثل کسی است که همراه با امام قائم، در کنار او و در اردوگاهش است، بلکه همچون جنگاور مجاهدی است که در رکاب رسول الله (ص) شمشیر می زند. (122)
3- علی بن ابی حمزه از قول ابوبصیر نقل می کند: امام صادق (علیه السلام) فرمود: ... ای ژ!خوشا به حال شیعیان امام قائم ما، که در ایام غیبت منتظر ظهور ان حضرت هستند و در دوران ظهور آن حضرت از او اطاعت می کنند، آنها همان اولیاء خدا هستند که ترس و اندوهی ندارند. (123)
4- علی بن مهزیار می گوید: به امام هادی (علیه السلام) نامه نوشتم و در مورد فرج از آن حضرت سوال کردم حضرت در پاسخ من مرقوم فرمود: هر گاه صاحب شما از دید ستمگران پنهان شد، منتظر فرج باشید. (124)
5- علاء بن سیابه می گوید: امام صادق (علیه السلام) فرمود: هر که از شما در حال انتظار امر فرج از دنیا برود مثل کسی است که در خیمه و اردوگاه امام قائم (عج) جای و مقام دارد. (125)
6- عبدالحمید واسطی می گوید: امام باقر (علیه السلام) فرمود: هر کس از شما که بگوید: اگر من قائم آل محمد (عج)را درک می کردم او را یاری می نمودم مثل کسی است که در کنار او شمشیر می زند، بلکه بالاتر، مثل کسی است که در رکاب او شهید شده است. (126)
7- مفضل بن عمر می گوید: درباره امام قائم (عج)و آن عده از دوستانمان؟ در انتظار آن حضرت از دنیا رفته اند گفتگو می کردیم، امام صادق (علیه السلام) فرمود: وقتی قائم قیام کند. در قبر مومن ندا داده می شد: فلانی!صاحب تو ظهور کرده است اگر می خواهی به او ملحق شوی، ملحق شو و اگر می خواهی در ضیافت و بزرگداشت پروردگارت باقی بمانی، باقی بمان. (127)
8- ابوبصیر می گوید: امام صادق (علیه السلام) روزی فرمود: آیا بگویم که چه چیزی است که خداوند هیچ عملی را بدون آن قبول نمی کند؟ عرض کردم: آری بفرمایید، فرمود: شهادت به یگانگی خدا تا این که فرمود: و نیز انتظار قائم ما، سپس فرمود: ما دولتی داریم که هر موقع خدا بخواهد آن را مستقر خواهد کرد و سپس فرمود: هر کس خشنود است به این که از اصحاب قائم (عج) باشد. باید منتظر آن حضرت باشد و اهل پرهیز از محرمات الهی و عمل به بهترین اخلاق باشد، در آن صورت او منتظر خواهد بود، و اگر قبل از قیام قائم (عج) بمیرد مثل کسی است که امام قائم (عج) را درک کرده پاداش خواهد دید... (128)
9- اما رضا (علیه السلام) به نقل از پدران بزرگوارش فرمود: رسول الله (ص) فرمود: بهترین اعمال امت من انتظار فرج از طرف خداوند عزوجل است. (129)
10- ابوبصیر می گوید: امام صادق (علیه السلام) فرمود: برای خروج امام قائم چه عجله ای دارید؟ به خدا قسم، او جز لباس خشن نپوشد و جز خوراک ناگوار میل نکند، او چیزی جز شمشیر نیست، و مرگ در سایه شمشیر گریبان مردم را می گیرد. (130)
11- عبدالله بن زراره می گوید: امام صادق (علیه السلام) فرمود: شما باید تسلیم ما باشید و امور- مربوط به دین و حکومت- را از ما بگیرید و امر ما و امر خودتان و فرج ما و فرج خودتان را انتظار بکشید... (131)
12- اسحق بن سعد اشعری از امام عسگری (علیه السلام) نقل می کند که فرمود: ...ای احمد بن اسحق!مثل حجت خدا در این امت مثل خضر و ذوالقرنین است، به خدا قسم آن چنان غیبتی خواهد داشت که هیچ کس جز کسی که خدا او را در اعتقاد به امامتش استوار و در دعا برای تعجیل فرجش موفق کرده است از هلاکت و گمراهی رهایی نخواهد یافت... (132)
بادقت در روایات فهمیده می شود که فرج بر دو قسم است: 1- فرج شخصی 2- فرج عمومی؛ فرج شخصی، خود به دو نوع تقسیم می شود:
الف: پاک شدن انسان از اخلاق زشت و ویژگیها و صفات پست و فرومایه، و به دنبال آن، رسیدن به کمالات فطری و درجات والای انسانی و اخلاق و منش الهی.
ب:فرجی که به ولی عصر و امام قائم به حق- عجل الله تعالی فرجه- منسوب است، که این نوع از فرج شخصی، به نوبه خود،بر دو نوع است:
1- شناخت مقام نورانیت امام (عج)که چیزی جز مقام ولایت الهی نیست، و این معرفت را فقط به دنبال فرج شخصی که همان رسیدن به کمالات فطری درونی است می توان به دست آورد.
2- رسیدن به خدمت امام (عج)و درک زمان ظهور آن حضرت؛ و معلوم است که اگر این فرج حاصل شود. فرج به معنی اول که همان رسیدن به کمالات عالی انسانی است نیز حاصل می شود زیرا چنان که از بعضی روایات (133)فهمیده می شود رسیدن به حضور امام در زمان ظهور آن حضرت، برای تمام افراد بشر یا لااقل برای خواص و وارستگان از غیر حق، در رسیدن به کالات انسانی و درجات عالی اثر بسیار و نقش جدی دارد.
و اما فرج عمومی عبارت است از رها شدن جامعه از شر ستم و بیداد و رسیدن به عدل و داد و بر پا شدن دولت الهی و عدل که در آن دولت، حق عزیز و محترم و باطل، ذلیل و پایمال گردد.
بعضی از دعاها و روایات و به ویژه دعاهایی که در ماه رمضان وارد شده است درخواست فرج شخصی را به انسان الهام می کند و برخی روایات به طلب فرج عمومی در زمان امامان (علیه السلام) و در زمان غیبت مربوط است که برای آن پاداش بزرگی ذکر کرده اند. (134)روشن است که کسی که معتقد باشد فرجی عمومی از ناحیه خداوند خواهد رسید و مسلمانان از ستم و بیداد ستمکاران رهایی می یابند، و بر این اعتقاد ثابت بماند و استقامت کند و آخرتش را به دنیا نفروشد، به خاطر این انتظار، پاداش بزرگی خواهد گرفت.
احادیثی را که به طور مطلق و بدون هیچ قید و شرطی فضیلت فرج را یادآور شده اند شاید بتوان این گونه تفسیر کرد که مقصود آنها مطلوب بودن فرج به همه معانی که ذکر شد می باشد به ویژه آن که در حدیث فرموده اند: فرجنا و فرجکم، فرج ما، فرج شما است.
حنان بن سدیر به نقل از پدرش از امام صادق (علیه السلام) نقل می کند که فرمود: قائم ما غیبتی دارد که طولانی می شود. عرض کردم: یابن رسول الله!علت آن چیست؟ فرمود: خداوند نمی خواهد این امر انجام شود مگر این که تمام سنتهایی را که پیامبران در غیبتهایشان داشته اند، در این غیبت قرار دهد و ای سدیر!بنابراین باید تمام مدت مجموع غیبتهای پیامبران، در این غیبت وجود داشته باشد. خداوند می فرماید: (لتر کبن طبقاً عن طبق) (135)مرحله ای پس از مرحله دیگر را سیر خواهید کرد. مقصود این است که سنتهای گذشتگان در مورد شما جاری خواهد شد. (136)
ابراهیم کری می گوید: به امام صادق (علیه السلام) عرض کردم (یا این که شخصی به ایشان عرض کرد): خداوند سالمت بدارد، آیا علی (علیه السلام) در دین خدا قوی نبود؟ فرمود: آری، چنین بود، گفتم (ابراهیم یا آن شخص دیگر): پس چگونه مردم بر او چیره شدند و او جلوی ایشان مقاومت نکرد؟ و چه چیزی باعث شد جلوی آنها را نگیرد؟ حضرت فرمود: آیه ای از قرآن، او را از این کار بازداشت، گفتم (یا آن مرد گفت): آن آیه کدام است؟ فرمود: (لو تزیلوا لعذبنا الذین کفروا منهم عذباً الیماً)(137) خداوند عزوجل فرزندانی مومن در پشت افرادی از کافران و منافقان قرار داده است و حضرت علی (علیه السلام) پدران- کافر یا منافق- را نمی کشت تا این که این امانتهای الهی از پشت آنها خارج شوند و وقتی این فرزندان از صلب آنها خارج می شدند بر هر کدام دست می یافت با آنها می جنگید، قائم ما اهل بیت نیز چنین است، تا تمام امانتهای الی از پشت پدرانشان خارج نشوند ظهور نکرده و کسی را نمی کشد، اما وقتی امانتها (138)خارج شدند، بر کافران و منافقان مسلط شده و آنها را می کشد. (139)
مروان انباری می گوید: از امام باقر (علیه السلام) نوشته یا پیامی صادر شد که در آن فرمود: وقتی خداوند بودن ما را در میان قومی، ناخوش دارد ما را از میان آنها خواهد برد. (140)فرات بن احنف از امام صادق (علیه السلام) از پدر بزرگوارش از امیرالمومنین (علیه السلام) نقل میکند که فرمود: به خدا قسم من و این دو پسرم (حسن و حسین (علیه السلام)) کشته خواهیم شد و در آخر الزمان مردی از نسل من به خونخواهی ما بر خواهد خاست، او برای شناخته شدن گمراهان از رهیافتگان غیبتی طولانی خواهد کرد تا جایی که گویندگان نادان بگویند: خداوند را- برای فرستادن قائم آل محمد (عج)احتیاجی نیست. (141)
مفضل بن عمر از امام صادق (علیه السلام) نقل می کند: امیر المومنین (علیه السلام) فرمود: بدانید که زمین را حجت خدا خالی نیست، اما خداوند به واسطه نادانی و ستمکاری مردم دیده ایشان را از دیدن حجتش فرو می بندد... (142)
امام باقر (علیه السلام) می فرماید: وقتی قائم ما خاندان ظهور کند می گوید: (ففررت منکم لما خفتکم فوهب لی ربی حکماً) (143)پس از میان شما گریختم، چون بر جان خود بیمناک بودم، سپس پروردگار حکم (حکومت و فرمانروایی) را به من ارزانی داشت. از میان شما رفتم چون از شما بر جان خود بیمناک بودم و اینک چون پروردگار اذان داد و امر فرجم را به سامان رسانید به میانتان آمدم.(144)

ثبات قدم شیعیان در اعتقاد به ولی عصر (عج)

امام جواد (علیه السلام) می فرماید: حضرت مهدی (عج)بعد از این که یادش از خاطرها محو شد و بیشتر معتقدان به امامتش، از اعتقاد خود برگشتند قیام می کند. (145)
2- یمان تمار می گوید: نزد امام صادق (علیه السلام) نشسته بودیم که به ما فرمود: صاحب الامر (عج) غیبتی خواهد داشت که کسی که در آن دوره غیبت بخواهد دیندار بماند سخت در مشقت و در معرض مشکلات است. و سپس فرمود: صاحب الامر (عج) غیبتی دارد و بنده خدا- برای حفظ دینش- باید تقوای الیه را پیشه کند و دو دستی به دین خود بچسبد. (146)
3- امام صادق (علیه السلام) می فرماید: ... جدا مورد آزمایش قرار می گیرید تا جایی که مردم می گویند: مهدی (عج) مرده یا کشته شده است، اگر زنده است پس کجاست و چه می کند؟ چشمان مومنین بر او می گریند و همچون کشتی طوفان زده به اضطراب می افتند، جز کسانی که خداوند از آنها پیمان گرفته و به دم الهی یاریشان کرده، کس دیگری رستگار نخواهد شد. (147)
4- از امام صادق (علیه السلام) از پدران بزرگوارش در وصیت پیامبر (ص) به امیر المومنین (علیه السلام) آمده است که فرمود: یا علی!شگفت انگیزترین مردم از نظر ایمان و بلند مرتبه ترین آنها در یقین، مردمی هستند که در آخر الزمان می آیند که پیامبران را ندیده اند، حجت خدا هم از دیده ایشان پنهان است اما فقط از طریق روایات و نوشته هایی که به دستشان رسیده است ایمان می آورند- (148)
5- علی بن فضال از پدرش از امام رضا (علیه السلام) نقل می کند که فرمود: گویا شیعه را می بینم در حالی که چهارمین فرزند از نسل من از دیده آنها مخفی است شیعیان در جستجوی مهدی (عج) هستند اما آن را نمی یابند علی بن فضال می گوید: عرض کردم: چرا چنین است یابن رسول الله؟ فرمود: زیرا امامشان از دیده آنها غایب گشته است... (149)
6- پیامبر (ص) فرمود: مهدی (عج) غیبت و گمگشتگی خواهد داشت که مردم در آن دوره گمراه خواهند شد. (150)
7- پیامبر (ص) فرمود: کسانی که در دوره غیبت حضرت مهدی (عج) بر اعتقاد به او استوار هستند از کبریت احمر نایاب ترند. جابر بن عبدالله انصاری بلند شد و گفت: یا رسول الله!آیا فرزندت قائم، غیبت خواهد کرد؟ فرمود: آری به خدا قسم (ولیمحصن الله الذین آمنوا و بمحق الکافرین)(151)خداوند مومنین را جداً می آزماید و کافران را از میان بر می دارد. (152)
8- اصبغ بن نباته می گوید: امیرالمومنین (علیه السلام) فرمود: مهدی (عج) غیبتی طولانی خواهد داشت تا آن جا که نادانان گویند: خداوند- برای فرستادن مصلح- از آل محمد بی نیاز است. (153)
9- امام رضا (علیه السلام) از پدارن بزرگوارش از امیر المومنین (علیه السلام) نقل می کند که فرمود: ... در دوران غیبت، جز دینداران ناب که یقین در جانشان رسوخ کرده و خداوند از آنان بر ولایت ما پیمان گرفته و ایمان را در جانشان ثابت کرده و به دم الهی یاریشان نموده است، کسی بر اعتقاد خود، استوار نخواهد ماند. (154)
10- امام زین العابدین (علیه السلام) می فرماید: ... مدت غیبت آن قدر طول می کشد که بیشتر معتقدان به حضرت، از اعتقاد خود دست بر می دارند، مگر آنان که دارای یقینی محکم و شناختی درست باشند و در درون خویش نسبت به حکم ما هیچ دلتنگی و اضطرابی احساس نکنند و کاملاً تحت اختیار و تسلیم امر ما باشند. (155)
11- ابی الجارود می گوید: امام باقر (علیه السلام) به من فرمود: وقتی حرکت چرخ گردون به آنجا رسد که مردم گفتند: - امام- قائم مرده یا کشته شده است، اگر نه پس کجاست و چرا نمی آید؟ و کسی که دنبال امام بود کارش به آنجا می رسد که بگوید: چطور می شود امام قائم غایب باشد با این که الان استخوانهایش هم پوسیده است. آن موقع- به ظهور امام مهدی (عج) امیدوار باش و اگر شنیدی- ظهور کرده است- به سوی او بشتاب، اگر چه مجبور باشی خود را بر یخ و برف بکشانی. (156)
12- امام باقر (علیه السلام) می فرماید: ای محمد بن مسلم !در قائم آل محمد (عج) شباهتهایی به پنج پیامبر وجود دارد. و سنتی از موسی در اوست که عبارت است از ادامه و طول کشیدن ترس او، دراز شدن زمان غیبت، مخفی بودن تولد، مصیبت و رنج پیروانش و اذیت و آزاری که می بینند... و اما شباهت او به عیسی این است که مردم درباره او اختلاف کردند، بعضی گفتند: اصلاً متولد نشده است، برخی گفتند: مرده است و عده ای گفتند: کشته شده و به دار آویخته شده است.... (157)
13- عبدالرحمن بن سیابه می گوید: امام صادق (علیه السلام) فرمود: چه بر شما خواهد گذاشت وقتی امام هدایتگر و نشانه حق را به چشم نبینید، گروهی از گروهی دیگر بیزاری می جوئید، آن گاه سخت مورد آزمایش واقع می شوید و ناخالصان شما از مخلصین جدا خواهند شد، اول روز در اخبار و روایات اختلاف و مشاجره خواهید داشت و آخر روز، کارتان به کشت و کشتار خواهید کشید (158)
14- سدیر صیرفی می گوید: امام صادق (علیه السلام) فرمود: ... وای بر شما!در کتاب جفر نظر انداختم... و در ولادت قائم ما و غیبت آن حضرت و طولانی شدنش و مدت عمر وی تامل کردم و- دیدم که- مردم با ایمان گرفتار بلاها و مصیبتها هستند و به خاطر طولانی شدن دوران غیبت، در دلهایشان شک و تردید راه می یابد و بیشتر آنها از دینشان بر می گردند... (159)
15- احمد بن زکریا می گوید: امام رضا (علیه السلام) فرمودند: ... بدون تردید دچار گرفتاری هولناک و فتنه ای شدید خواهید شد که در آن هنگام به نزدیکترین افراد انسان نیز نمی شود اعتماد کرد و آن هنگامی است که چهارمین فرزند از نسل من غایب شود. (160)
16- اسحق بن سعد اشعری می گوید: امام عسگری (علیه السلام) فرمود: به خدا قسم مهدی (عج) غیبتی خواهد داشت که جز آنها که خداوند در اعتقاد به امامت او استوارشان کرده و برای دعا در تعجیل فرجش موفقشان کرده، کسی دیگر، از نابودی رهایی نخواهد یافت. به آن حضرت عرض کردم: یابن رسول الله!آیا غیبتش به طول می انجامد؟ فرمود: آری به خدا قسم، تا آن قدر به درازا می کشد که بیشتر معتقدان به او از اعتقادشان بر می گردند و جز آنها که خداوند درباره ولایت ما از آنها پیمان گرفته و ایمان را در قلبشان راسخ کرده و به دم الهی یاریشان کرده است کسی دیگر بر اعتقاد به او باقی نخواهد ماند. (161)
17- جعفر بن وهب بغدادی از امام عسگری (علیه السلام) نقل می کند که فرمود: بدانید که فرزندم غیبتی خواهد داشت که غیر از کسی که خداوند او را از لغزش نگهداشته است، بقیه مردم درباره او دچار شک و تردید خواهند شد. (162)
18- امام عسگری (علیه السلام) می فرماید: بدانید که فرزندم غیبتی خواهد داشت که نادانان، در آن دچار سرگردانی می شوند، طرفداران باطل نابود می شوند و آنها که برای ظهورش، از پیش خود، وقت تعیین می نمایند به دروغگویی می افتند. (163)
19- امام عسگری (علیه السلام) می فرماید: این پسرم، امام قائم بعد از من است که آن چه از سنتهای الهی در زمینه طول عمر و غیبت، درباره پیامبران جاری شده است، درباره او جریان می یابد تا جایی که به خاطر طولانی شدن غیبتش، دلها سخت و تیره می شود و جز آنها که خداوند ایمان به او را در قلوبشان نگاشته و به دم الهی یاریشان کرده است کسی دیگر بر اعتقاد به او باقی نمی ماند. (164)
20- مفضل بن عمر می گوید: از امام صادق (علیه السلام) در مورد کلمه (والعصر) توضیح خواستم. آن حضرت فرمود: (العصر) همان عصر خروج امام قائم (عج)، (ان الانسان لفی خسر) یعنی دشمنان ما در زبان هستند، (الا الذین امنوا) مقصود، ایمان به نشانه های ماست، (و عملوا الصالحات) یعنی همراهی و همنوایی با برادران، (تواصوا بالحق) یعنی توصیه یکدیگر به مساله امامت و (و تواصوا بالصبر) (165)یعنی استقامت در دوران غیبت. (166)
21- مفضل می گوید: از امام صادق (علیه السلام) شنیدم که می فرمود: صاحب الامر دو غیبت دارد که یکی از دیگری طولانی تر است تا جایی که می گویند- آن حضرت- مرده است و برخی می گویند کشته شده است و جز عده کمی از اصحابش کسی معتقد به او باقی نخواهد ماند... (167)
22- محمد بن منصور از پدرش نقل می کند که گروهی خدمت امام صادق (علیه السلام) نشسته بودیم و صحبت می کردیم که ایشان به ما فرمودند: چه می گویید؟- و به اصطلاح کجای کار هستید؟- هیهات!هیهات! نه به خدا قسم، آن چه چشم انتظار آن هستید نخواهد شد مگر این که غربال شوید، نه به خدا قسم، آن چه چشم انتظار آن هستید نخواهد شد مگر این که- مومن و متزلزل شما- از هم جدا شوند، نه به خدا قسم آن چه چشم انتظار آن هستید نخواهد شد مگر این که آزمایش شوید: نه به خدا قسم، آن چه چشم انتظار آن هستید نخواهد شد مگر بعد از این که ناامید شوید: نه به خدا قسم، آن چه چشم انتظار آن هستید نخواهد شد مگر بعد از آن که شقی و بدبخت به شقاوتش برسد و سعید و نیک انجام به سعادتش دست یابد. (168)
23- محمد بن ابی نصر می گوید: امام ابوالحسن (علیه السلام) (169) فرمود: بدانید که به خدا قسم، آن چه چشم انتظار آن هستید نخواهد شد مگر این که- مومن و متزلزل- از هم جدا شوند، و مورد آزمایش قرار گیرند تا این که جز افراد بسیار نادری از شما باقی نماند، آنگاه آیاتی از قرآن تلاوت فرمود که: (ام حستم ان تترکوا و لما یعلم الله الذین جاهدوا منکمم) (170) آیا گمان کردید که بدون آزمایش الهی و مشخص شدن مجاهدانتان، از شما دست برداشته می شود؟ (171) (و یعلم الصابرین) (172)
24- محمد بن مسلم و ابوبصییر روایت کرده اند که: از امام صادق (علیه السلام) شنیدم که می فرمود: این کار به سامان نمی رسد- و ظهور محقق نخواهد شد- مگر این که دو سوم مردم (173) از دین برگردند، ما گفتیم: اگر دو سوم مردم از دین برگردند دیگر چه کسی باقی خواهد ماند؟ امام (علیه السلام) فرمود: آیا دوست ندارید در بین یک سوم باقیمانده باشید؟ (174)
25- جابر جعفی می گوید: به امام باقر (علیه السلام) عرض کردم: فرج شما کی خواهد بود؟ فرمود: هیهات، هیهات، فرج ما شدنی نیست مگر این که غربال شوید، باز هم غربال شوید، بار هم غربال شوید سه مرتبه این مطلب را فرمود، تا این- آلودگیها از میانتان برود و صفا و خلوص باقی بماند. (175)
26- عبایة بن ربعی اسدی می گوید: از امیر المومنین (علیه السلام) شنیدم که می فرمود: چه بر شما خواهد گذشت وقتی امام هدایتگر و نشانه حق را به چشم نبینید، گروهی از گروه دیگر بیزاری می جوئید. (176)
27- ابن ابی عمیر می گوید: به موسی بن جعفر (علیه السلام) عرض کردم: آیا در بین امامان کسی هست که غیبت داشته باشد؟ فرمود: آری، جسمش از دیدگان مردم پنهان می شود اما یاد و خاطره اش از دلهای مومنان محو نمی شود، و او دوازدهمین امام است. (177)
28-ابوبصیر از امام صادق (علیه السلام) نقل می کند که فرمود (178) عده کمی از عرب همراه امام قائم (عج) خواهند بود. به ایشان عرض شد: افرادی از آنها که در این باره صحبت می کنند زیاد هستند فرمود: مردم باید امتحان شوند، مومن و غیر مومن از هم باز شناخته شوند، غربال و جداسازی انجام شود و در آن صورت، عده زیادی از غربال خارج خواهند شد. (179)
29- مالک بن حمزه می گوید: امیرالمومنین (علیه السلام) در حالی که انگشتان دو دستش را درهم فرو می برد فرمود: چه خواهید کرد وقتی که شیعه این گونه اختلاف کنند؟ گفتم: یا امیر المومنین (علیه السلام) در آن موقع دیگر هیچ خیر قابل تصور و انتظار نیست. فرمود: تمام خیر، در همان موقع جمع است، ای مالک!در آن موقع است که قائم ما قیام می کند... (180)
روشن است که آزمایش مومنان و غیر مومنان، در هر عصر و زمانی، از سنتهای الهی است و مخصوص دوره غیبت نیست و خداوند، هر شخص و گروهی را به چیزی امتحان می کند. این امت، پس از پیامبر و امامان (علیه السلام)، به غیبت حضرت مهدی (عج) و بعضی چیزهایی دیگر مبتلا و آزمایش شده اند- و از آزمایش الهی نمی توان گریخت- چنان که خدای تعالی می فرماید:
احسب الناس ان یترکوا ان یقولوا امنا و هم لا یفتنون و لقد فتنا الذین من قبلهم فلیعلمن الله الذین صدقوا و لیعلمن الکاذبین (181)
آیا مردم گمان می کنند همین که به زبان بگویند ایمان آوردیم، دست از سر آنها بر می داریم و دیگر آزمایش نمی شوند؟ مردمی را که قبل از ایشان بودند نیز آزمودیم و خداوند می داند که چه کسانی راستگو و چه کسانی دروغگویند- و در امتحان، درست یا نادرست از آب در می آیند-
ما باید برای رستگاری و موفق شدن در این آزمایشها تلاش کنیم، رستگاری کامل جز برای دینداران ناب- مخلصین- و کسانی که جانشان با یقین در آمیخته و اعتقادشان محکم و شناختشان از نادانیها و نادرستیها کامل شده است، فقط با داشتن چنین شرایط و حالاتی است که بنده پروردگار، به قضاء الهی و حکم پروردگار در تمام امور، خشنود است و نسبت به غیبت و دیگر مسائل مربوط به آن هیچ شک و تردیدی به دل راه نمی دهد و بر اعتقاد به امامت امام غایب ثابت و استوار می ماند و همیشه یاد او را در دل دارد، و این چیزها جز با تلاش پیگیر و حرکت در راه بندگی حقیقی و خالصانه، از راه دیگری به دست نمی آید. خداوند همه ما را، در این راه توفیق عنایت فرماید.
عمر بن عبد العزیز می گوید: امام صادق (علیه السلام) فرمود: هر گاه زمانی آمد که امامی نیافتی- که در مسیر هدایت- به دنبالش قرارگیری، با موالیانی که- به هدایت امام پیشین- آنها را دوست می داشتی دوستی بورز و با دشمنانی که- با اشاره امام پیشین- دشمنی داشتی، دشمن باش (182) تا هنگامی که خداوند عزوجل، آن امام را ظاهر کند. (183)
یونس بن یعقوب از معتمدانش از امام صادق (علیه السلام) نقل می کند که فرمود: در چه حالی به سر خواهید برد در روزگاری که امامتان را نشناسید؟ به آن حضرت عرض شد: اگر چنین شد چه باید کرد؟ فرمود: از دستورات امام سابق پیروی کنید تا وقتی خداوند او را ظاهر کند. (184)
عبدالله بن سنان می گوید: امام صادق (علیه السلام) فرمود: شبهه ای دامنتان را خواهد گرفت و به حیرتی دچار خواهید شد، نشانه هدایت و امام راهبرتان دیده نخواهد شد، و در آن هنگام جز کسی که مانند غریق ناامید از همه جا، دست دعا به درگاه پروردگار بردارد، کس دیگری نجات نخواهد یافت. عرض کردم: دعاء غریق چگونه است؟ فرمود: غریق می گوید:
یا الله!یا رحمن یا رحیم!یا مقلب القلوب!ثبت قلبی علی دینک...