هدایت و سیاست در پرتو گفتگوهای امیرالمؤمنین علیه السلام

نویسنده : تهیه و تنظیم:مهدی عبداللهی

سرآغاز:

سخن و نوشتار باید به مقتضای حال و مناسب زمان و مکان باشد تا سودمند افتد و برای شنونده و خواننده شیرین و آموزنده باشد و به سوی مقصود رهنمون شود. در برخی زمینه ها و زمانها گفتگو و سخن میان دو یا چند تن از خطبه و سخنرانی اثر بخش تر و کارایی آن در تفهیم نکات ظریف و مطالب دقیق افزونتر است، هم در خود آنها و هم در دیگران که گزارش آن گفتگو را می شنود و یا می خوانند؛ به خاطر سپردن یک گفتگو هم بسیار آسانتر از حفظ یک خطبه یا نامه است.
از این رو اندیشمندانی را می بینیم که گوهرهای پربهای دانش را در قالب گفتگو مطرح کرده اند، که نمونه آن افلاطون، کلیله و دمنه و قصه یوذاسف و بلوهر، در زمینه های فلسفی، اجتماعی و اخلاقی است که اهمیت و جاذبه خود را تا به امروز حفظ نموده اند.
در قرآن کریم و احادیث شریف نیز گفت و شنودهای بسیاری با هدف تعلیم و تربیت نقل شده است، با این تفاوت که همه آنها گفتگوهای واقعی است نه مثالی و فرضی.
بخشی از احادیث بازتاب گفتگوهای امیرالمؤمنین علیه السلام با افراد گوناگون از دوست و دشمن و خویش و بیگانه است که فراهم آوردن، ترجمه و ارائه آن ها به مناسبت سال آن حضرت سودمند به نظر آمد و در ارشاد و هدایت و بیان روش حکومت و سیاست راهگشا است.
کتاب حاضر گزینشی است از این گفتگوها که در آغاز کار اندک تصور می شد و با بررسی منابع و مشاهده کثرت موارد، عرضه کامل آن ها به فرصتی دیگر - که باز توفیق الهی رفیق راه شود - واگذار گردید.

فصل اول: گفتگوهای امیرالمؤمنین علیه السلام با رسول الله صلی الله علیه و آله فاطمه علیها السلام و حسنین علیهما السلام:

1- برادری با رسول خدا صلی الله علیه و آله

پس از آن که رسول خدا صلی الله علیه و آله میان اصحابش پیمان برادری برقرار کرد، علی علیه السلام عرض کرد: میان اصحاب برادری برقرار کردید و مرا وانهادید، حضرت فرمود: تو برادر منی، آیا دوست نداری هرگاه من فراخوانده شدم تو نیز خوانده شوی، و هر وقت من از (لباس های بهشتی) پوشانده شدم تو نیز پوشانده شوی، و آن گاه که من داخل بهشت شدم تو نیز وارد آن شوی؟! عرض کرد: بلی یا رسول الله.(1)