نماز در آیینه قرآن

نویسنده : عباس عزیزی

مقدمه:

در قرآن مجید آیات متعددی درباره نماز وجود دارد که نمایانگر اهمیت و ارزش خاص و جایگاه رفیع و عالی این عبادت مهم در پیشگاه خداوند است. آیات مربوط به نماز هر کدام پیام خاصی دارد. بعضی از آنها به اهمیت بعد معنوی و ملکوتی نماز پرداخته، و برخی آن را مایه آرامش دلها قرار داده و تعدادی نماز را عامل بازدارنده از زشتی و پلیدی معرفی نموده و بخشی دیگر نیز به بررسی نماز در ادیان گذشته و همراهی نماز با عبادات دیگر از قبیل حج، جهاد، زکات و عدالت اجتماعی پرداخته است.
نکته مهم در آیات قرآن، درباره نماز، سیر تاریخی این عبادت است که از زمان انبیاء گذشته تا به حال ادامه داشته است. و انسان هر وقت با دقت و تفکر به آن پرداخته، بیشتر به ارزش و اهمیت آن پی برده است. از دوران حضرت ابراهیم (ع) که از خدا می خواهد دودمانش را از نمازگزاران قرار دهد؛ همچنین حضرت لقمان (ع) که فرزندش را به اقامه نماز توصیه می کند؛ و یا آنچه را که در دوران جنگ تحمیلی مشاهده کردیم که نماز اساس، پایداری، استقامت، اطمینان خاطر و آرامش دلهای رزمندگان در کوران مبارزه نا برابر بین اسلام و کفر واقع شده بود.
اگر بخواهیم در یک جمله کوتاه بهترین، مفیدترین و حکیمانه ترین دستمایه زندگی را برای بشر امروزی تعریف کنیم، تا آرامش و اطمینان معنوی خاصی را در دلها قرار دهد که از وسوسه شیطان و گرفتاریهای روزمره این زندگی عادی انسان را رهایی دهد، تنها باید از قرآن کمک گرفت، آنجا که می گوید:
و استعینوا بالصبر و الصلوة...
به وسیله صبر و نماز کمک و یاری بجویید.
امیدوارم با حرکت جدیدی که در جامعه اسلامی درباره نماز انجام گرفته است، به ویژه با تأکید خاص مقام معظم رهبری آیه الله خامنه ای و تلاش و کوشش حجة الاسلام و المسلمین قرائتی، که هدایت این حرکت را به عهده دارند، نماز هر چه بیشتر در عمق جان انسانها قرار بگیرد، و جامعه اسلامی ایران را به عنوان بزرگترین ارزش گزاران و اقامه کنندگان نماز و شعائر دینی و مذهبی در تمام دنیای کفر و شرک معرفی کند.
در این کتاب صد و هشتاد و سه آیه در مورد تسبیح و عبادت و نماز جمع آوری شده است، به امید این که خداوند همه ما را از نمازگزاران حقیقی قرار داده، تا باعث نجات ما در دنیا و آخرت گردد.
والسلام.
عباس عزیزی
حوزه علمیه قم
18 ذیحجة الحرام 1414

فصل اول - تسبیح

1- تسبیح خدا

ان الذین عند ربک لا یستکبرون عن عبادته و یسبحونه و له یسجدون
آنها که (در مقام قرب) نزد پروردگار تو هستند، (هیچگاه) از عبادتش تکبر نمی ورزند و او را تسبیح می گویند و برایش سجده می کنند.
(اعراف، 206)