خوردنیها و آشامیدنیها از نظر پیشوایان علم و دین

سید محمد تقی حکیم با همکاری دکتر رهنما چیت ساز

نان:

پیغمبر اکرم (ص) فرمود: نان را گرامی بدارید. عرض کردند یا رسول الله چگونه آن را گرامی داریم؟ فرمود: هر وقت که نان جلو شما گذاشته شد، انتظار غذای دیگری را نکشید.
امام صادق (ع)
نان را هرگز زیر کاسه و بشقاب نگذارید.
امام صادق (ع)
پیغمبر اکرم (ص) فرمود نان را با دست تکه کنید.
امام صادق (ع)
خداوند ! برای ما در نان برکت قرار ده و بین ما و نان جدایی مینداز؛ زیرا اگر نان نبود، نیروی نماز خواندن، روزه گرفتن و ادای واجبات پروردگارمان را نداشیم.
پیغمبر اکرم (ص)
پیغمبر اکرم فرمود: نان را بو مکشید، همچنان که درندگان آن را بو می کشند. چه نان مبارک است و خداوند به سبب نان، باران را از آسمان نازل فرمود و زمین را رویانید. به وسیله نان است که شما نماز می خوانید و روزه می گیرید و حج خانه پروردگارتان را به جای می آورید.
امام صادق (ع)
پیغمبر اکرم (ص) فرمود: وقتی که نام و گوشت برای شما آوردند، ابتدا شدت گرسنگی خود را با نان برطرف کنید، آنگاه گوشت بخورید.
امام صادق (ع)
پیغمبر اکرم به خانه عایشه وارد شد. دید عایشه نان ها را می شمرد. حضرت فرمود: ای عایشه نانها را مشمر که بر تو شمرده می شود (حساب می شود).
امام صادق (ع)
کسی که تکه نانی بیابد و آن را بخورد، حسنه ای برای او خواهد بود، و کسی که تکه نانی در کثافت ببیند و آن را بشوید و بردارد، هفتاد حسنه برای او خواهد بود.
پیغمبر اکرم (ص)
پیغمبر اکرم (ص) به خانه عایشه رفت. تکه نانی افتاده دید که نزدیک بود عایشه پا روی آن بنهد. حضرت آنرا برداشت و خورد و سپس فرمود: ای حمیرا ! (لقب عایشه) نعمتهای خداوند را گرامی بدار. نان جو، غذای پیغمبران و خوراک نیکان است و خداوند روا ندانسته است که خوراک پیغمبران را چیزی جز نان جو قرار دهد.
امام رضا (ع)
در شکم آدم مسلول، غذایی سودمندتر از نان برنج وارد نمی شود.
امام رضا (ع)
به شخصی مبتلا به اسهال، نان برنج بخورانید، زیرا نان برنج معده را دباغی می کند و مرض را آسان برطرف می کند.
امام صادق (ع)
مواد تشکیل دهنده نان در حقیقت همانهایی هستند که آرد را تشکیل می دهند، و سهم اعظم ترکیبات آرد عبارتند از: آب، مواد ازته (گلوتن)، مواد چربی، نشاسته و قند، سلولز و مواد معدنی؛ ولی باید توجه داشت که بعضی از این مواد ضمن پختن، تغییرات مختلف و گاهی نسبتاً عمیق می کنند. مثلاً نشاسته در اثر حرارت به درجات متعدد تجزیه می شود.
نان حاوی مقداری ویتامین های B.A و دیاستازی است که حاوی منگنز است. نان گندم برای کسانی که غذاهای کلسیم دار مصرف می کنند، بسیار مفید است؛ زیرا کلیسم کهنه را از بین می برد و کلسیم تازه و جانشین آن می کند؛ و به همین دلیل است که خوردن زیاد نان گندم، باعث می شود که شخصی دچار کمبود کلسیم گردد، از این رو حداکثر مقدار خوراک روزانه نان، نباید از 200 گرم تجاوز کند.
در میان نانها بهتر از همه نان سنگ است که در موقع پختن صدمه زیادی به مواد آن نمی رسد. نان و پنیر غذای بسیار مطبوعی است که از نظر داشتن پروتئین بسیار غنی است؛ زیرا نان گندم که مقدار لیزین (یکی از اسیدهای آمینه تولید کننده مواد پروتئینی) آن خیلی کم است، مخلوط با پنیر که لیزین تقریباً مکفی دارد، غذایی را تشکیل می دهد که نیاز روزانه بدن را به اسیدهای آمینه به مقیاس وسیعی تأمین خواهد کرد.

نخود:

نخود برای درد سینه مفید است.
امام صادق (ع)
نادر خادم حضرت موسی بن جعفر می گوید: امام موسی کاظم (ع) همیشه نخود پخته را پیش از غذا و بعد از غذا میل می فرمود.
بزنطی می گوید: حضرت رضا (ع) فرمود: نخود برای درد پشت خوب است. و همیشه خود آن حضرت پیش و بعد از طعام دستور می داد تا برای او نخود بیاورند.
نخود با همه ارزش غذایی زیادی که دارد، دیر هضم و مولد نفخ است، ولی از قدیم الایام چنین شهرت دارد که مدر، قاعده آور و ضد کرم است. سابقاً آن را برای رفع قولنج های کلیوی، دفع سنگ های ادراری و زردی به کار می بردند.
در استعمال خارجی باز کننده زخمهای چرکین و التیام دهنده است.
در هر 100 گرم نخود مواد زیر یافته می شود:
پروتید 20 گرم
گلوسید 60 گرم
لیپید 2 گرم
و نیز حاوی مقداری فسفر، کلسیم، آهن و ویتامین های E.C.B است. این مقدار نخود تولید 350 کالری حرارت می کند.

نمک:

یا علی ! پیش از غذا و بعد از غذا نمک بخور؛ زیرا هر کس این کار را بکند، خداوند هفتاد و دو مرض را که از جمله آنها جذام، جنون و برص است، از او دور می کند.
پیغمبر اکرم (ص)
امام رضا (ع) در میان جمعی از اصحاب سؤال فرمود: کدام قاتق لذیذتر است؟ بعضی گفتند گوشت، و بعضی جواب دادند روغن و شیر، عده ای دیگر نیز نمک را نام بردند. خود آن حضرت نمک را لذیذترین و گواراترین قاتقها دانست و در تأیید این مطلب فرمود: ما برای گردش به بیرون شهر رفته بودیم. یکی از خدمتکاران فراموش کرده بود که نمک همراه بیاورد. فربه ترین گوسفندها را برای ما کشتند؛ ولی چون نمک نبود، از آن استفاده ای نکردیم تا برگشتیم.
عقربی پیغمبر اکرم را نیش زد. حضرت نمک طلبید و بر موضع درد پاشید و آن را آنقدر فشار داد تا زهر از آن موضع خارج شد. سپس فرمود: اگر مردم فرمود: اگر مردم فوایدی را که در نمک است بدانند، محتاج به هیچ ضد سمی نخواهند بود.
امام صادق (ع)
غذای سفره ای که نمک در آن نباشد، گوارا نیست، و برای بدن بهتر آن است که غذا خوردن با نمک شروع شود.
امام صادق (ع)
خداوند به موسی بن عمران وحی کرد که قوم خود را امر کن تا با نمک غذای خود را آغاز کنند و با نمک نیز آن را پایان دهند، و اگر چنین نکردند و به بیماری مبتلا شدند، جز خودشان کس دیگری را سرزنش نکنند.
امام محمد باقر (ع)
کسی که بر روی اولین لقمه غذای خود نمک بپاشد، لک و پیس و کک و مک صورت او را برطرف می شود.
امام صادق (ع)
نمک طعام از جمله موادی است که نمی تواند از راه خوراکیهای گیاهی و یا حیوانی وارد بدن گردد. نمک که نام شیمیایی آن کلرور سدیم است. اشتها را زیاد می کند و این امر مربوط به کلر آن است. بعلاوه مصرف متعادل آن باعث چاقی می شود.
نمک در ازدیاد مقاومت بدن در برابر گرما بسیار مؤثر است ، به همین جهت کسانی که در گرمای زیاد مجبورند ساعتهای متمادی کار کنند، روزانه چند قرص نمک می خورند، زیرا نمک مصرف شده، ترشح عرق را افزون می کند و عرق نیز برای تبخیر، مقداری از حرارت بدن را می گیرد.
نمک باعث سفت و سخت شده قسمت سطحی پوست بدن می شود.
شنا کردن در آبهای نمک دار باعث سست شدن پیاز مو و ریزش آن می شود.
اشخاصی که کلیه های ناسالم دارند، باید در مصرف نمک احتیاط کنند و حتی آن را از رژیم غذائی خود حذف کنند؛ زیرا با مصرف نمک مقدار آبی که باید از بدن دفع شود، زیاد می شود و این امر و مستلزم انجام دادن کار اضافی برای کلیه هاست.