خوردنیها و آشامیدنیها از نظر پیشوایان علم و دین

سید محمد تقی حکیم با همکاری دکتر رهنما چیت ساز

ماست: کسی که می خواهد ماست بخورد و ماست به او ضرری نرساند، باید (زنیان) روی آن بریزد و بعد آن را بخورد.

امام موسی کاظم (ع)
ماست یا شیر منعقد شده، در نتیجه اثر مایه بر روی شیر، بدست می آید. مچنیکف اولین شخصی بود که ماست را بر ضد تخمیر روده ای دستور داد، زیرا ماست بواسطه اسید و باکتری های مفیدی که دارد، از تخمیر جلوگیری می کند. در بعضی از سوء هاضمه های ناشی از کمی ترشح شیره معده، و در یبوست های معمولی، و در مسمومیت های خود به خودی که منشاء هاضمه ای دارند، ماست بسیار مؤثر و مفید است. مصرف 300 گرم ماست صبح ناشتا و 300 گرم در وسط روز، تأثیر بسزائی در سلامت دستگاه گوارش دارد.
خاصیت ماست بیش از شیر است، زیرا در آن یک نوع پروتید موجود است که بسرعت هضم و جذب می شود، بعلاوه کلسیم آن برای اشخاص سالخورده بی اندازه مفید است، و این اشخاص که همیشه از عفونت روده های خود می نالند، اگر بطور مرتب ماست بخورند، گاز و عفونت روده آنها بکلی زائل خواهد شد.
مشهور است که مردم بلغارستان که ماست جزو غذای روزانه آنهاست، عمر متوسطی طولانی تر از عمر سایر مردم کره زمین دارند.
ماست بهترین غذا برای بیماران است، زیرا معده و روده را شستشو می دهد و انواع عفونتها و میکربهای مضر آن را دفع می کند. بعلاوه باکتریهای ماست بسیاری از ویتامین های گروه B می سازد و به خون می فرستد.

ماش:

یکی از اصحاب می گوید : مردی از لک و پیسی به امام موسی کاظم (ع) شکایت برد. آن حضرت به او امر فرمود: ماش بپز و بخور.
شخصی برای لک و پیسی از حضرت رضا (ع) درمان خواست حضرت به او فرمود: هنگامی که ماش تازه بعمل می آید، ماش بگیر و آن را با برگش بکوب و شیره اش را در موقع گرسنگی بخورد و برلک و پیس خود بمال. آن شخص می گوید این کار را کردم و شفا یافتم.
دانه ماش علاوه بر آنکه در درمان آبله و سرخک و بیماریهای نظیر آن تأثیر زیاد دارد، ضماد آرد آن برای رفع التهابات سطحی بدن بخصوص لک و پیسی بکار می رود.
ماش از عدس لطیفتر و نفخ آن از باقلا کمتر است. ماش اشتها آور و خلط آور است.

ماهی:

یکی از خادمان امام صادق (ع) می گوید: آن حضرت خرما طلبید و میل کرد، و سپس فرمود: من اشتها به خرما نداشتم ولی چون ماهی خورده بودم، بعد از آن چند دانه خرما خوردم. آنگاه فرمود: کسی که شب ماهی بخورد و پس از آن چند دانه خرما و یا عسل نخورد، رگ فالج تا صبح بر او می زند.
هر وقت پیغمبر خدا (ص) ماهی می خورد، می فرمود: پروردگارا ! برای ما در ماهی برکت قرار بده، و بجای ماهی بهتر از ماهی نصیب ماکن
امام صادق (ع)
معتب می گوید که امام موسی کاظم فرمود: ای معتب ! ماهی های تازه برای ما فراهم کن، زیرا می خواهم حجامت کنم. سپس من آن قسم ماهی را تهیه کردم و خدمت حضرت آوردم. آن بزرگوار فرمود: مقداری از آنها را با سر که بپز و مقداری را نیز بریان کن. سپس آن سرور ناهار و شام از آنها میل فرمود.
ماهی بخورید، زیرا اگر آنرا خالی (بدون نان) بخورید، غذای کاملی است و اگر بانان بخورید برای شما گوارا و سودمند است.
امام موسی کاظم (ع)
امیرالمؤمنین علی (ع) فرمود: سعی کنید همیشه گوشت ماهی نخورید، زیرا بدن را لاغر می کند
امام صادق (ع)
یکی از اصحاب به امام حسن عسکری (ع) نامه ای نوشت و در آن نامه از خون و صفرا شکایت کرد و معروض داشت که اگر حجامت کنم، صفرا شکایت کرد و معروض داشت که اگر حجامت کنم، صفرا به هیجان می آید، و اگر حجامت نکنم خون مرا اذیت می کند، نظر شما در این باره چیست؟ امام حسن عسکری (ع) در جواب نوشت: حجامت کن و پس از حجامت، ماهی تازه را به صورت کباب بخور. سؤال کننده می گوید: دوباره همین مسئله را از ایشان پرسیدم، آن حضرت مرقوم فرود: حجامت کن و بعد را از ایشان پرسیدم، آن حضرت مرقوم فرمود: حجامت کن و بعد از آن ماهی تازه را کباب کن و با آب نمک بخور. من نیز همین کار را کردم و حالم خوب شد و ماهی به این ترتیب غذای من گردید.
از نظر ارزش غذایی، گوشت ماهی یکی از بهترین مواد پروتئین دار، فسفر دار و ویتامین دار است به ویژه ویتامین های D.A بعلاوه ترکیبات شیمیایی آن کمتر از گوشت گاو و گوسفند نیست، بلکه از برخی جهات بر آنها برتری دارد. بدین جهت کارشناسان مواد غذایی، گوشت ماهی را یکی از بهترین و با ارزشترین منابع غذایی برای انسان می دانند. برای مقایسه ارزش غذایی ماهی کافی است که ترکیب شیمیایی دامهای قصابی و ماهی را یکدیگر مقایسه کنیم.
نوع گوشت آب چربی آلبومین
گوشت گاو 5/74 درصد 1/3 درصد 2/22 درصد
گوشت گوسفند 60 درصد 19 درصد 20 درصد
گوشت ماهی 5/63 درصد 74/14 درصد 75/21 درصد
ترکیب شیمیایی بدن ماهیها مختلف است، ولی به هر حال حاوی آب، آلبومین، مواد چربی و مواد معدنی است. علاوه بر این درخاویار مقداری لستین و ویتامینهای D.A موجود است. در کیسه صفرای ماهی مقدار نسبتاً زیادی انسولین موجود است، بطوری که مقدار نسبتاً زیادی انسولین موجود است، بطوری که مقدار انسولینی که از یک نوع ماهی به نام سفره ماهی استخراج می کنند، برابر مقدار انسولین حاصل از غده لوزالمعده 150 گاو است.
مقدار ویتامین A موجود در یک کیلو ماهی، برابر ویتامین A موجود در 220 کیلو کره با 6500 عدد تخم مرغ است. یک کیلو گوشت ماهی آزاد 2500 کالری حرارت تولید می کند. ماهی مخصوصاً هنگامی که با سبزی توأم گردد، باعث افزایش فوق العاده ترشحات شیره معدی می شود. پاولوف فیزیولوژیست معروف شوروی، اثر گوشت ماهی را روی ترشحات معده سگ آزمایش و ثابت کرد که در اثر مجاورت گوشت ماهی با معده سگ، ترشحات معده، خیلی بیشتر از زمانی است که سگ گوشت گاو خورده باشد.