خوردنیها و آشامیدنیها از نظر پیشوایان علم و دین

سید محمد تقی حکیم با همکاری دکتر رهنما چیت ساز

قارچ

امامه یکی از همسران حضرت امیرالمؤمنین (ع) پس از فاطمه زهرا (ع) می گوید: در ماه مبارک رمضان علی (ع) نزد من آمد. شام برای آن حضرت آوردند. خرما و قارچ نیز با آن بود، زیرا علی (ع) قارچ را خیلی دوست داشت.
پیغمبر خدا (ص) فرمود: قارچ از روئیدنی های بهشت است و آب آن شفای ناراحتی های چشم است.
امام صادق (ع)
قارچهادسته ای از گیاهان هستند که ارزش غذایی و دارویی آن ها از مدتها پیش (هزار سال پیش از میلاد مسیح) مورد توجه بوده است. اهمیت قارچهای خوراکی، به علت مواد پروتیدی آنهاست.
قارچهای خوراکی دارای عصاره معطر هستند و به همین جهت غذاهایی که از قارچ تهیه می شوند، بسیار لذیذند. قارچها به هر غذایی که اضافه شوند، به طعم و کیفیت آن می افزایند.
هر وقت نسبت به قارچی مشکوک شدید، فوراً آن را دور بیندازید (سمی بودن قارچ، به علت وجود ماده ای به نام فالوئیدین است).
طرز تشخیص قارچهای خوراکی از سمی به این نحو است که قارچهای خوراکی معمولاً در روی پایک خود، یک برآمدگی به نام )Voiva( دارند که قارچهای سمی معمولا فاقد آن هستند، بعلاوه قارچهای سمی همیشه دارای بوی زننده و نامطبوع می باشند.
قارچ، حاوی مقدار زیادی مواد پروتئینی، مقدار کمی مواد چربی، انواع قندها و نمکهای معدنی مفید، اسید فسفریک و ویتامین های pp و ب یک و ب دو است.
آرماند گوتیه )Armand Gautier( در صد مواد موجود در قارچ را به شرح زیر تعیین کرده است:
آب 91 درصد
مواد معدنی 46 درصد
گلوسید 31/3 درصد
لیپید 3 درصد
پروتید 467 درصد

کاسنی

کسی که شب بخوابد و در شکم او هفت برگ کاسنی باشد در آن شب از قولنج ایمن خواهد بود
امام صادق (ع)
کسی که می خواهد آب نطفه و در نتیجه، فرزندان او افزون شود، باید کاسنی زیاد بخورد.
امام صادق (ع)
کاسنی سبزی خوبی است. هیچ برگی از کاسنی نیست مگر آن که قطره ای از قطرات آب بهشت روی آن باشد.
امام صادق (ع)
کاسنی بخورید، زیرا کاسنی آب نطفه را زیاد و فرزندان را نیکو می کند، و موجب زیادی اولاد ذکور می گردد.
امام صادق (ع)
شما خیال می کنید کاسنی سرد است، در صورتی که چنین نیست کاسنی معتدل است و برتری آن بر سبزیها مانند برتری ما (اهل بیت) بر مردم است.
امام صادق (ع)
پیغمبر اکرم (ص) از سبزیها کاسنی، و علی (ع) ریحان و فاطمه علیهاالسلام خرفه را دوست می داشت.
امام صادق (ع)
یکی از اصحاب می گوید که حضرت رضا (ع) فرمود: کاسنی شفای هر دردی است، و هر مرضی که در باطن آدمی باشد، کاسنی آن را ریشه کن می کند.
روزی یکی از خدمتکاران به تب و سردرد مبتلا شد. حضرت دستور داد تا کاسنی آوردند و ضمادی درست کرد، به این ترتیب که کاسنی را روی کاغذی پهن کرد و روغن بنفشه روی آن ریخت و آن را بر سر آن خدمتکار گذاشت. سپس فرمود: کاسنی تب بر است و برای رفع سردرد، بسیار مفید.
کلیه قسمتهای گیاه کاسنی مخصوصاً ریشه و برگهای آن تقویت کننده عمومی، مقوی معده، مدر، تصفیه کننده خون، ملین، صفرا بر و تب بر است. از کاسنی به عنوان اشتها آور، رافع قولنجهای کبدی، زردی، نارسایی اعمال کبدی، وجود خون در ادرار، اخلاط خونی، تبها نوبه بیماریهای پوستی زیاد استفاده می شود.
له شده برگهای تازه کاسنی، برای آرام کردن ناراحتیهای جلدی ناشی از التهاب و تحریک، بسیار مؤثر و مفید است.
گفته می شود که کاسنی حتی در قرون قبل از میلاد مسیح نیز شناخته شده و مصرف می شده است. جالینوس حکیم سالاد کاسنی را مقوی معده می دانست و شیره آن را برای رفع چشم درد و مسمومیتها توصیه می کرد. شهرت درمانی این گیاه بیشتر به خاطر سهولت شناخت آن و اعتقاد عمومی بر مفید بودن آن در بیماری های کبدی است، بطوری که هنوز هم مردم اثرات درمانی زیادی برای آن قائل هستند. عرق کاسنی یک ماده شناخته شده بین مردم است که به عنوان خنکی بکار برده می شود.

کاهو:

کاهو خواب آور و برای هضم غذا مفید است.
پیامبر اکرم (ص)
به خوردن کاهو عادت کنید، زیرا کاهو خون را تصفیه می کند
امام صادق (ع)
کاهو سبزی اشتهاآور و ممتازی است که خواص زیادی به آن نسبت می دهد. کاهو برای اشخاص مبتلا به نفریت و بیماران عصبی و کبدی توصیه شده. اثر ضد تب، ضد روماتیسم و ضد خونریزی نیز به آن نسبت داده می شود. گذشته از خواص فوق، کاهو به سبب داشتن ماده ای به نام لاکتوکاریوم )Lactucarium( خواب آور است. در درمان برونشیت های سخت، سیاه سرفه، تحریکات عصبی و رفع سیلان منی و روماتیسم نیز مؤثر است.
کاهو به علت داشتن مقدار زیادی سلولز، تخلیه امعاء را آسان می کند و برای مبتلایان به یرقان، انسداد مجرای کیسه صفرا و حبس البول، و نیز اشخاصی که کلسترول خونشان زیاد است و استعداد چاق شدن دارند، بسیار مفید است. خاصیت مهم دیگر کاهو تعدیل امیال جنسی، بواسطه داشتن مقدار زیادی ویتامین E (6 میلی گرم در 100 گرم کاهو) است. مصرف توأم آن با سرکه انگبین مزه آن را مطبوع و هضمش را آسان می کند.
در 100 گرم کاهو مواد زیر موجود است.
پروتید 2 گرم
گلوسید 5 گرم
لیپید 4 / گرم
و مقداری آهن، مس، فسفر، کلسیم، سدیم، منگنز و ویتامینهای A (به مقدار زیاد) E.C.B هر 100 گرم کاهو تولید 30 کالری حرارت می کند.