خوردنیها و آشامیدنیها از نظر پیشوایان علم و دین

سید محمد تقی حکیم با همکاری دکتر رهنما چیت ساز

سیر:

سیر بخورید و خود را با آن معالجه کنید، زیرا در سیر شفای هفتاد مرض می باشد.
پیامبر اکرم (ص)
یکی از اصحاب می گوید: خدمت امام محمد باقر (ع) رسیدم و از آن حضرت درباره سیر سؤال کردم. آن بزرگوار فرمود: پیغمبر خدا (ص) خوردن سیر را به سبب بویش نهی می کرد و می فرمود نت کسی که از این سبزی بد بو بخورد، نزدیک مسجد نیاید، ولی کسی که سیر بخورد و مسجد نیاید اشکالی ندارد.
حسن زیارت می گوید: اعمال حج را بجا آوردم و به مدینه رفتم. احوال امام باقر (ع) را پرسیدم. گفتند: در ده منبع است. به آن ده رفتم و خدمت آن حضرت رسیدم. آن بزرگوار فرمود: ای حسن ! اینجا آمده ای؟ عرض کردم: قربانت گردم، خوش نداشتم به مدینه بیایم و شما را زیارت نکنم. حضرت فرمود من سیر خورده بودم و خواستم از مسجد پیامبر خدا دور باشم.
ابی بصیر می گوید: از امام صادق (ع) راجع به سیر سؤال کردند. حضرت فرمود: خوردن سیر تازه و خشک و پخته آن مانعی ندارد و معالجه با آن، نیز بدون اشکال است، ولی هر کس سی خورد به مسجد نرود.
علاوه بر آن که به سیر به صورت خام و یا پخته، مخلوط در غذاها مصرف می شود، مصارف درمانی متعدد، مخصوصاً در طب عوام دارد. برای سیر، اثر ضد عفونی کنند، اشتهاآور، ضد کرم و کم کننده فشار خون ذکر شده است.
اثر ضد عفونی کننده سیر در بیماریهای مختلف ریوی از قبیل سل، قانقاریای ریوی و سیاه سرفه مورد تأیید همگان است.
دکتر لوکلر اثر ضد کرم - بخصوص در دفع آسکاریس اکسیور - برای آن قائل است. سیر قوای جنسی را تقویت وادار را زیاد می کند و فشار خون را پایین می آورد. با همه خواصی که گفته شد، سیر به علت بوی بدش، مخالفان زیاد دارد. برای از بین بردن بوی بد آن، می توان آن را با سبزی مصرف کرد. این اثر سبزی، به علت داشتن کلروفیل است.
در هر 100 گرم سیر مواد زیر یافته می شود:
پروتید 3 گرم
گلوسید 12 گرم
لیپید 2/0 گرم
و نیز مقداری ویتامینهای C.A

شکر:

موسی پسر بکر می گوید: بیشتر اوقات امام موسی کاظم (ع) شکر می خورد.
مردی از بیماریش نزد امام صادق (ع) شکایت کرد و گفت: من مردی علیلم. حضرت فرمود: چرا از مبارک استفاده نمی کنی؟ آن مرد می گوید: عرض کردم مبارک چیست؟ حضرت فرمود: شکر.
مردی از وبا نزد امام صادق (ع) شکایت برد. حضرت به او فرمود: چرا از یک ماده پاکیزه و مبارک غافلی؟ آن مرد عرض کرد: پاکیزه و مبارک کدام است؟ حضرت فرمود: همین شکر سلیمانی شما (یعنی شکر تصفیه شده) است. بعد حضرت صادق (ع) فرمود: نخستین کسی که شکر درست کرد، سلیمان بن داود بود.
یحیی پسر بشیر بنال می گوید: امام صادق (ع) به پدر من فرمود: ای بشیر ! بیماران خود را با چه چیزی درمان می کنی؟ پدرم عرض کرد: با همین داروهای تلخ. آن حضرت فرمود: نه، این کار را نکنید، هر وقت یکی از شما مریض شد، شکر سفید بگیرید، آن را بکوبید و آب سرد بر آن بریزید و به مریض بدهید تا بیا شامید؛ زیرا آن کسی که شفا را در تلخی نهاده، می تواند آن را در شیرینی هم بودیعت بگذارد.
یکی از اصحاب می گوید: یکی از افراد خانواده ماتب کرد. اطبا داروی تلخ غافثرا برای او تجویز کردند. ما آن دارو را به او دادیم ولی شفا نیافت. این مطالب را خدمت امام صادق (ع) عرضه داشتیم. آن حضرت فرمود: خداوند شفا را تنها در دوای تلخ قرار نداده است. مقداری شکر بگیر و در ظرفی بگذار و بر روی آن آب بریز تا آب آن را فراگیرد؛ سپس یک تکه آهن داخل آن بگذار و از اول شب آن را زیر آسمان قرار بده. صبح که شد شب دوم که شد، مقدار زیادتری شکر، و شب سوم مقداری بیشتر به همان ترتیبی که گفته شد، تهیه کن و صبح به او بده تا بیاشامد.
صحابی مذکور می گویید: این کار را کردم و خداوند بیمار ما را شفا داد.
شکری که به صورت نبات در آید، بلغم را از بین می برد.
امام رضا (ع)
شکر به عنوان شیرین کننده، نه تنها در بسیاری از خوراکیها مورد استفاده است، بلکه در محصولات دارویی نیز اهمیت زیادی دارد. به علاوه در رفع مسمومیت های ناشی از سرب و مس نیز مؤثر است.
قند معمولی که از چغندر قند یا نیشکر به دست می آید، بواسطه جذب سریع از روده، سبب تقویت کار عضلات می شود؛ به علاوه باعث می گردد که چربی ها و پروتئین ها در بدن مصرف شوند و برای اشخاصی که کارهای خسته کننده انجام می دهند فوق العاده لازم است.
باید دانست که قند برای آن که مفید باشد، باید کاملاً در بدن جذب و مصرف شود و برای این عمل فرمان های مخصوص و انسولین و ویتامین Cلازم است.

شلغم:

یکی از اصحاب می گوید: حضرت امام موسی کاظم (ع) فرمود: به خوردن شلغم عادت کنید، زیرا در هر کس رگ جذام باشد آن را آب می کند.
شلغم بخورید و مداومت در خوردن آن داشته باشید؛ زیرا کسی نیست که رگ جذام در او نباشد، پس به وسیله خوردن شلغم آن را زائل کنید (27)
امام صادق (ع)
ریشه شلغم اثر نرم کنندگی دارد و در رفع سرفه، سیاه سرفه و آسم به صورت جوشانده های غلیظ، مخلوط با عسل مورد استفاده قرار می گیرد.
طرز تهیه شربت که آن که خلط آور است، مانند همان طریقه ای است که در مورد ترب گفته شد. رنده کرده آن مخلوط با قند یا عسل نیز دارای همین اثر است. جوشانده غلیظ شلغم به صورت ضماد در تسکین دردهای مفصلی، نقرس، آبسه ها، سرمازدگی و غیره به کار می رود. شلغم دارای یک ماده ضد میکربی قوی است و به همین جهت در درمان سرماخوردگی و بیماری های عفونی تأثیر بسیار زیادی دارد.
شلغم حاوی فسفر، کلسیم آهن و ویتامین های C.B است و باعث افزایش تقوای شهوانی و تقویت عمومی بدن می گردد.
دانه شلغم دارای روغنی است که نرم کننده و ملین است و مصرف آن، از قولنج های کبدی و کلیوی جلوگیری می کند.