خوردنیها و آشامیدنیها از نظر پیشوایان علم و دین

سید محمد تقی حکیم با همکاری دکتر رهنما چیت ساز

سیب:

علی (ع) فرمود: سیب بخورید زیرا سیب معده را دباغی می کند.
امام صادق (ع)
به بیماران مبتلا به تب، سیب بخورانید، زیرا برای آنان چیزی سودمندتر از سیب نیست.
امام صادق (ع)
یکی از اصحاب می گوید: وارد شهر مدینه شدم. برادرم سیف همراه من بود. مرض رعاف (خون آمدن از بینی) در میان مردم شایع شد، و هر کس که به این بیماری دچار می شد، پس از دو روز می مرد. روزی به خانه برگشتم، دیدم برادرم به خون دماغ شدیدی مبتلا شده است. خدمت حضرت امام موسی کاظم (ع) رفتم. حضرت فرمود: به برادرت سیف سیب بخوران. من نیز چنین کردم و او شفا یافت.
مفضل می گوید: نزد امام صادق (ع) صحبت از تب به میان آمد. حضرت فرمود: ما خانواده ای هستیم که هنگام بیماری جز با خوردن سیب، خود را با چیز دیگری درمان نمی کنیم.
زیاد می گوید: و با در مکه شایع شد. من در این باره نامه ای به امام موسی کاظم (ع) نوشتم و راه درمان را خواستم حضرت در جواب به من نوشت سیب بخورید.
مردی می گوید: مفضل مرا خدمت امام صادق (ع) فرستاد تا هدیه ای از طرف او به حضور آن امام تقدیم کنم. یکی از روزهای گرم تابستان به خانه آن بزرگوار وارد شدم. دیدم جلو آن حضرت طبقی نهاده شده و در آن طبق سیب سبز است. من صبر نکردم و فوراً خدمت آن حضرت عرض کردم: قربانت گردم، آیا از این سیب سبز میل می کنید در صورتی که مردم از آن خوششان نمی آید؟ حضرت طوری با من سخن گفت که گویی مرا مدتهاست که می شناسد، و فرمود: شب گذشته، تب بر من عارض شد. فرستادم این سیبهای سبز را برایم آوردند و خوردم؛ زیرا سیب سبز، تب را بر طرف می کند و حرارت را فرو می نشاند.
سیب ملین، ضد نزله، ضد السهال (بواسطه وجود ماده ای به نام تانن) مدرو آرام کننده است، و این خواص بیشتر مربوط به پوست سیب است؛ بنابراین توصیه می شود که حتماً پس از شستن کامل سیب، آن را با پوست میل کنید؛ زیرا پوست سیب حاوی ویتامینهای مختلف است. سیب پخته در رفع بی خوابی بسیار مفید است. سیب خام یا پخته مانع تشکیل اسید اوریک در بدن می شود، از این جهت مصرف آن در درمان روماتیسم، نقرس تصلب شرائین، اگر ماهای مزمن، چاقی، بواسیر و بیماریهای پوست بسیار مفید است. شیره شیب اثر بسیار مفیدی در سرماخوردگی، گرفتگی صدا، سرفه، بیماریهای سینه و حالات عصبی دارد. بررسیهای دقیق نشان داده است که مصرف سیب در بهبود ورم حاد و مزمن روده ها اثر مفیدی دارد، به همین جهت خوردن سیب خام در موارد ورم حاد روده در اطفال، اسهالهای خونی (دیسانتری)، حصبه و شبه حصبه و بالاخره ورم روده بزرگ توصیه می شود. امروزه از گرد خشک شده سیب، غذای مطبوعی به نام آلپونا به دست می آورند که هر 100 گرم آن معادل یک کیلو سیب تازه است.
پوست سیب:
پوست خشک شده سیب، در درمان ورم مفاصل، روماتیسم، نقرس، و ناراحتیهای کلیوی بسیار مفید است، بنابراین بهتر است همیشه سیب با پوست میل شود.
هر 100 گرم سیب تولید 46 کالری حرارت می کند و حاوی 10 میلی گرم فسفر، 5 میلی گرم منیزیم، 3 میلی گرم کلر، 5 میلی گرم کلسیم، تا 2 میلی گرم سدیم، 3/0 میلی گرم آهن، 100 تا 120 میلی گرم پتاسیم و 12 گرم پروتید، 10 گرم گلوسید و 4/0 گرم لیپید است.

سیر:

سیر بخورید و خود را با آن معالجه کنید، زیرا در سیر شفای هفتاد مرض می باشد.
پیامبر اکرم (ص)
یکی از اصحاب می گوید: خدمت امام محمد باقر (ع) رسیدم و از آن حضرت درباره سیر سؤال کردم. آن بزرگوار فرمود: پیغمبر خدا (ص) خوردن سیر را به سبب بویش نهی می کرد و می فرمود نت کسی که از این سبزی بد بو بخورد، نزدیک مسجد نیاید، ولی کسی که سیر بخورد و مسجد نیاید اشکالی ندارد.
حسن زیارت می گوید: اعمال حج را بجا آوردم و به مدینه رفتم. احوال امام باقر (ع) را پرسیدم. گفتند: در ده منبع است. به آن ده رفتم و خدمت آن حضرت رسیدم. آن بزرگوار فرمود: ای حسن ! اینجا آمده ای؟ عرض کردم: قربانت گردم، خوش نداشتم به مدینه بیایم و شما را زیارت نکنم. حضرت فرمود من سیر خورده بودم و خواستم از مسجد پیامبر خدا دور باشم.
ابی بصیر می گوید: از امام صادق (ع) راجع به سیر سؤال کردند. حضرت فرمود: خوردن سیر تازه و خشک و پخته آن مانعی ندارد و معالجه با آن، نیز بدون اشکال است، ولی هر کس سی خورد به مسجد نرود.
علاوه بر آن که به سیر به صورت خام و یا پخته، مخلوط در غذاها مصرف می شود، مصارف درمانی متعدد، مخصوصاً در طب عوام دارد. برای سیر، اثر ضد عفونی کنند، اشتهاآور، ضد کرم و کم کننده فشار خون ذکر شده است.
اثر ضد عفونی کننده سیر در بیماریهای مختلف ریوی از قبیل سل، قانقاریای ریوی و سیاه سرفه مورد تأیید همگان است.
دکتر لوکلر اثر ضد کرم - بخصوص در دفع آسکاریس اکسیور - برای آن قائل است. سیر قوای جنسی را تقویت وادار را زیاد می کند و فشار خون را پایین می آورد. با همه خواصی که گفته شد، سیر به علت بوی بدش، مخالفان زیاد دارد. برای از بین بردن بوی بد آن، می توان آن را با سبزی مصرف کرد. این اثر سبزی، به علت داشتن کلروفیل است.
در هر 100 گرم سیر مواد زیر یافته می شود:
پروتید 3 گرم
گلوسید 12 گرم
لیپید 2/0 گرم
و نیز مقداری ویتامینهای C.A

شکر:

موسی پسر بکر می گوید: بیشتر اوقات امام موسی کاظم (ع) شکر می خورد.
مردی از بیماریش نزد امام صادق (ع) شکایت کرد و گفت: من مردی علیلم. حضرت فرمود: چرا از مبارک استفاده نمی کنی؟ آن مرد می گوید: عرض کردم مبارک چیست؟ حضرت فرمود: شکر.
مردی از وبا نزد امام صادق (ع) شکایت برد. حضرت به او فرمود: چرا از یک ماده پاکیزه و مبارک غافلی؟ آن مرد عرض کرد: پاکیزه و مبارک کدام است؟ حضرت فرمود: همین شکر سلیمانی شما (یعنی شکر تصفیه شده) است. بعد حضرت صادق (ع) فرمود: نخستین کسی که شکر درست کرد، سلیمان بن داود بود.
یحیی پسر بشیر بنال می گوید: امام صادق (ع) به پدر من فرمود: ای بشیر ! بیماران خود را با چه چیزی درمان می کنی؟ پدرم عرض کرد: با همین داروهای تلخ. آن حضرت فرمود: نه، این کار را نکنید، هر وقت یکی از شما مریض شد، شکر سفید بگیرید، آن را بکوبید و آب سرد بر آن بریزید و به مریض بدهید تا بیا شامید؛ زیرا آن کسی که شفا را در تلخی نهاده، می تواند آن را در شیرینی هم بودیعت بگذارد.
یکی از اصحاب می گوید: یکی از افراد خانواده ماتب کرد. اطبا داروی تلخ غافثرا برای او تجویز کردند. ما آن دارو را به او دادیم ولی شفا نیافت. این مطالب را خدمت امام صادق (ع) عرضه داشتیم. آن حضرت فرمود: خداوند شفا را تنها در دوای تلخ قرار نداده است. مقداری شکر بگیر و در ظرفی بگذار و بر روی آن آب بریز تا آب آن را فراگیرد؛ سپس یک تکه آهن داخل آن بگذار و از اول شب آن را زیر آسمان قرار بده. صبح که شد شب دوم که شد، مقدار زیادتری شکر، و شب سوم مقداری بیشتر به همان ترتیبی که گفته شد، تهیه کن و صبح به او بده تا بیاشامد.
صحابی مذکور می گویید: این کار را کردم و خداوند بیمار ما را شفا داد.
شکری که به صورت نبات در آید، بلغم را از بین می برد.
امام رضا (ع)
شکر به عنوان شیرین کننده، نه تنها در بسیاری از خوراکیها مورد استفاده است، بلکه در محصولات دارویی نیز اهمیت زیادی دارد. به علاوه در رفع مسمومیت های ناشی از سرب و مس نیز مؤثر است.
قند معمولی که از چغندر قند یا نیشکر به دست می آید، بواسطه جذب سریع از روده، سبب تقویت کار عضلات می شود؛ به علاوه باعث می گردد که چربی ها و پروتئین ها در بدن مصرف شوند و برای اشخاصی که کارهای خسته کننده انجام می دهند فوق العاده لازم است.
باید دانست که قند برای آن که مفید باشد، باید کاملاً در بدن جذب و مصرف شود و برای این عمل فرمان های مخصوص و انسولین و ویتامین Cلازم است.