خوردنیها و آشامیدنیها از نظر پیشوایان علم و دین

سید محمد تقی حکیم با همکاری دکتر رهنما چیت ساز

سرکه:

بهترین قاتق ها نزد پیغمبر اکرم (ص) سرکه بود.
امام صادق (ع)
سرکه قدرت تفکر را فزایش می دهد.
امام صادق (ع)
علی (ع) فرمود: سرکه سودارا می شکند و صفرا را خاموش می کند و دل را زنده نگاه می دارد.
امام صادق (ع)
یکی از اصحاب می گوید: مردی خدمت حضرت رضا (ع) در خراسان بود. سینی غذایی که در آن سرکه میل فرمودند. آن مرد گفت: فدایت شوم، به ما امر فرموده اید که نخست نمک بخوریم. آن حضرت فرمود: این مانند این یعنی سرکه مانند نمک است. سرکه ذهن را محکم و عقل را زیاد می کند.
پیغمبر خدا به خانه ام سلمه همسر خود رفت. ام سلمه گرده نانی نزد حضرت آورد. پیغمبر به او فرمود: آیا خورشتی در خانه نیست؟ ام سلمه گفت: نه، جز سرکه چیزی حاضر نیست. آن بزرگوار فرمود: سرکه خوب خورشی است، خانه ای که در آن سرکه باشد هیچوقت خالی از طعام نخواهد شد.
در خوردن سرکه شیره، مواظبت کن، زیرا سرکه شیره جانورانی را که در شکم تست می کشد.
امام صادق (ع)
امیرالمؤمنین علی (ع) از لحاظ غذا خوردن شبیه ترین مردم به پیغمبر اکرم (ص) بود، زیرا خون، نان سرکه و روغن زیتون می خورد و به مردم نان و گوشت می خورانید.
امام صادق (ع)
عبدالا علی می گوید: من با امام صادق (ع) غذا می خوردم. حضرت به کنیز فرمود: غذای معروف مرا بیاور. کنیز کاسه ای برای آن حضرت آورد که در آن سرکه روغن زیتون بود و منهم از آن خوراک خوردم.
بهترین قاتقها نزد پیغمبر اکرم (ص) سرکه و روغن زیتون بود و می فرمود: سرکه قاتق پیغمبران است.
امام صادق (ع)
علی (ع) فرمود: خانواده ای که سرکه و روغن زیتون را قاتق خود قرار دهد، هیچگانه فقیر نخواهد شد.
امام صادق (ع)
ابن بزیع می گوید: خدمت امام محمد باقر (ع) رسیدم و دیدم که آن بزرگوار سرکه و روغن زیتون می خورد.
سرکه یکی از فرآورده های مفید انگور است که از تخمیر مایعات الکلی، تحت اثر مخمری خاص به نام میکودرمااستی حاصل می شود. سرکه نه تنها طعم مطبوعی به غذاها می دهد بلکه هضم بسیاری از مواد از جمله گوشت را آسان می کند.
در استعمال خارجی، محلولهای رقیق سرکه خارش را تسکین می دهد و خونریزی های کوچک را متوقف می کند.
سرکه مایعی قابض و رفع کننده تشنگی است، به هضم غذا و تحریک اشتها کمک زیادی می کند. سرکه خوب دندان ها را کند نمی کند و گلو را نمی سوزاند. سرکه قبل از مصرف باید جوشانده شود تا مخمر میکودرمااستی آن کشته شود.
سرکه بهتر است همراه سالاد مصرف شود، زیرا در این صورت مؤثرتر و اشتها آورتر است. اگر در خوردن سرکه زیاده روی نشود، بسیار نافع است، اما فاقد ویتامین است و تولید انرژی نیز نمی کند.
افراط در مصرف سرکه تولید سوء هاضمه می کند، بعلاوه در وقت زکام و بیماریهای ناشی از ویروس سرماخوردگی نباید آن را مصرف کرد.

سنجد:

پیامبر اکرم (ص) وارد شد بر علی بن ابیطالب در حالی که علی (ع) تب داشت. پیامبر به او امر فرمود که سنجد بخورد.
حضرت رضا (ع)
گوشت سنجد، گوشت، پوست آن، پوست و هسته آن، استخوان را می رویاند و در عین حال کلیه ها را گرم و معده را دباغی می کند. سنجد از بواسیر و بی اختیار آمدن ادرار جلوگیری می کند. سنجد ساقها را قوی و عامل بیماری جذام را از بین می برد.
برگ درخت سنجد و میوه خشک آن قابض است، به همین جهت در درمان اسهال بسیار سودمند است. از گل های آن برای معطر ساختن محلولهای دارویی استفاده می کنند. اثر تب بر نیز به آن نسبت داده شده است. آردمیوه سنجد به علت داشتن مقدار زیادی تاو قند، در درمان اسهال بکار برده می شود.
گلهای سنجد دارای بوی مخصوصی است که محرک قوای شهوانی است.

سیب:

علی (ع) فرمود: سیب بخورید زیرا سیب معده را دباغی می کند.
امام صادق (ع)
به بیماران مبتلا به تب، سیب بخورانید، زیرا برای آنان چیزی سودمندتر از سیب نیست.
امام صادق (ع)
یکی از اصحاب می گوید: وارد شهر مدینه شدم. برادرم سیف همراه من بود. مرض رعاف (خون آمدن از بینی) در میان مردم شایع شد، و هر کس که به این بیماری دچار می شد، پس از دو روز می مرد. روزی به خانه برگشتم، دیدم برادرم به خون دماغ شدیدی مبتلا شده است. خدمت حضرت امام موسی کاظم (ع) رفتم. حضرت فرمود: به برادرت سیف سیب بخوران. من نیز چنین کردم و او شفا یافت.
مفضل می گوید: نزد امام صادق (ع) صحبت از تب به میان آمد. حضرت فرمود: ما خانواده ای هستیم که هنگام بیماری جز با خوردن سیب، خود را با چیز دیگری درمان نمی کنیم.
زیاد می گوید: و با در مکه شایع شد. من در این باره نامه ای به امام موسی کاظم (ع) نوشتم و راه درمان را خواستم حضرت در جواب به من نوشت سیب بخورید.
مردی می گوید: مفضل مرا خدمت امام صادق (ع) فرستاد تا هدیه ای از طرف او به حضور آن امام تقدیم کنم. یکی از روزهای گرم تابستان به خانه آن بزرگوار وارد شدم. دیدم جلو آن حضرت طبقی نهاده شده و در آن طبق سیب سبز است. من صبر نکردم و فوراً خدمت آن حضرت عرض کردم: قربانت گردم، آیا از این سیب سبز میل می کنید در صورتی که مردم از آن خوششان نمی آید؟ حضرت طوری با من سخن گفت که گویی مرا مدتهاست که می شناسد، و فرمود: شب گذشته، تب بر من عارض شد. فرستادم این سیبهای سبز را برایم آوردند و خوردم؛ زیرا سیب سبز، تب را بر طرف می کند و حرارت را فرو می نشاند.
سیب ملین، ضد نزله، ضد السهال (بواسطه وجود ماده ای به نام تانن) مدرو آرام کننده است، و این خواص بیشتر مربوط به پوست سیب است؛ بنابراین توصیه می شود که حتماً پس از شستن کامل سیب، آن را با پوست میل کنید؛ زیرا پوست سیب حاوی ویتامینهای مختلف است. سیب پخته در رفع بی خوابی بسیار مفید است. سیب خام یا پخته مانع تشکیل اسید اوریک در بدن می شود، از این جهت مصرف آن در درمان روماتیسم، نقرس تصلب شرائین، اگر ماهای مزمن، چاقی، بواسیر و بیماریهای پوست بسیار مفید است. شیره شیب اثر بسیار مفیدی در سرماخوردگی، گرفتگی صدا، سرفه، بیماریهای سینه و حالات عصبی دارد. بررسیهای دقیق نشان داده است که مصرف سیب در بهبود ورم حاد و مزمن روده ها اثر مفیدی دارد، به همین جهت خوردن سیب خام در موارد ورم حاد روده در اطفال، اسهالهای خونی (دیسانتری)، حصبه و شبه حصبه و بالاخره ورم روده بزرگ توصیه می شود. امروزه از گرد خشک شده سیب، غذای مطبوعی به نام آلپونا به دست می آورند که هر 100 گرم آن معادل یک کیلو سیب تازه است.
پوست سیب:
پوست خشک شده سیب، در درمان ورم مفاصل، روماتیسم، نقرس، و ناراحتیهای کلیوی بسیار مفید است، بنابراین بهتر است همیشه سیب با پوست میل شود.
هر 100 گرم سیب تولید 46 کالری حرارت می کند و حاوی 10 میلی گرم فسفر، 5 میلی گرم منیزیم، 3 میلی گرم کلر، 5 میلی گرم کلسیم، تا 2 میلی گرم سدیم، 3/0 میلی گرم آهن، 100 تا 120 میلی گرم پتاسیم و 12 گرم پروتید، 10 گرم گلوسید و 4/0 گرم لیپید است.