خوردنیها و آشامیدنیها از نظر پیشوایان علم و دین

سید محمد تقی حکیم با همکاری دکتر رهنما چیت ساز

زیتون:

از جمله وصایای حضرت آدم به فرزندش هبةالله این بود که زیتون بخور، زیرا زیتون از شجره مبارکه (درخت مبارک) است.
امام موسی کاظم (ع)
یکی از اصحاب خدمت امام صادق (ع) عرض کرد: می گویند زیتون نفخ را تحریک می کند. حضرت فرمود: زیتون نفخ را برطرف می کند. زیتون آب مرد (نطفه) را افزایش می دهد.
برگ زیتون برای پایین آوردن فشار خون مفید است. برای تهیه جوشانده آن باید 20 گرم زیتون را در 300 گرم آب جوشاند تا وزن آن به 200 گرم کاهش یابد، و بعد از صاف کردن، با قند مصرف کرد.
در 100 گرم زیتون مواد زیر یافته می شود:
پروتید 67/0 گرم
سلولز 81/1 گرم
لیپید 03/14 گرم
آب 3/73 گرم
مواد معدنی 37/0 گرم
و نیز ویتامین های D.C.A که این مقدار تولید 224 کالری حرارت می کند.

سبزی خوردن:

هر چیزی را زینتی است، زینت سفره، سبزی است.
امام صادق (ع)
یکی از اصحاب می گوید: یک روز حضرت رضا (ع) مرا نزد خود خواند و برای غذا خوردن مرا نگهداشت. موقعی که فره آوردند، سبزی در سفره نبود. حضرت از غذا خوردن خودداری کرد و به خدمتکار فرمود: مگر نمی دانی که من از سفره ای که سبزیی در آن نباشد غذا نمی خورم ! سبزی بیاور. آن مرد صحابی می گوید: خدمتکار رفت و سبزی آورد و روی سفره گذاشت. آنگاه حضرت رضا شروع کرد به غذا خوردن.
امام صادق (ع) به یکی از اصحاب فرمود: مگر نمی دانی که ره وقت طبق غذا و افطاری برای حضرت امیرالمؤمنین علی (ع) می آوردند، روی آن سبزی بود ! آن صحابی عرض کرد: فدایت شوم، برای چه؟ حضرت صادق (ع) فرمود: چون دل های مؤمنان سبز است (سر سبز و خرما به حکمتها و معارف) و به سبزی مایل است. سبزی خوردن که تقریباً در سفره بیشتر ایرانی ها وجود دارد، در شهرهای مختلف، از چندین سبزی متفاوت تشکیل شده است. که به هر حال دارای خاصیتی کلی است، و آن این که به علت داشتن سلولز، در واقع مانند جارو، مواد انباشته شده در روده ها را پاک می کند، و به این ترتیب، اثر شیره دستگاه ها ضمه، روی مواد غذایی به سادگی انجام می گیرد، و هضم غذا آسان می شود؛ گذشته از این اثر مشترک هر یک از سبزیها، دارای خاصیت اختصاص است که خود به تغذیه بهتر و سالمتر کمتر می کند.
در استفاده از سبزی خام آنچه که خیلی مهم است، شست و شو و تمیز کردن دقیق سبزی است، زیرا سبزی خام مخفیگاه بسیار مساعدی برای انواع میکربهاست، و اگر بنا باشد که در این زمینه سهل انگاری شود، بهتر است که از خوردن سبزی خام خودداری گردد و به قول معروف عطایش را به لقایش بخشید.

سرکه:

بهترین قاتق ها نزد پیغمبر اکرم (ص) سرکه بود.
امام صادق (ع)
سرکه قدرت تفکر را فزایش می دهد.
امام صادق (ع)
علی (ع) فرمود: سرکه سودارا می شکند و صفرا را خاموش می کند و دل را زنده نگاه می دارد.
امام صادق (ع)
یکی از اصحاب می گوید: مردی خدمت حضرت رضا (ع) در خراسان بود. سینی غذایی که در آن سرکه میل فرمودند. آن مرد گفت: فدایت شوم، به ما امر فرموده اید که نخست نمک بخوریم. آن حضرت فرمود: این مانند این یعنی سرکه مانند نمک است. سرکه ذهن را محکم و عقل را زیاد می کند.
پیغمبر خدا به خانه ام سلمه همسر خود رفت. ام سلمه گرده نانی نزد حضرت آورد. پیغمبر به او فرمود: آیا خورشتی در خانه نیست؟ ام سلمه گفت: نه، جز سرکه چیزی حاضر نیست. آن بزرگوار فرمود: سرکه خوب خورشی است، خانه ای که در آن سرکه باشد هیچوقت خالی از طعام نخواهد شد.
در خوردن سرکه شیره، مواظبت کن، زیرا سرکه شیره جانورانی را که در شکم تست می کشد.
امام صادق (ع)
امیرالمؤمنین علی (ع) از لحاظ غذا خوردن شبیه ترین مردم به پیغمبر اکرم (ص) بود، زیرا خون، نان سرکه و روغن زیتون می خورد و به مردم نان و گوشت می خورانید.
امام صادق (ع)
عبدالا علی می گوید: من با امام صادق (ع) غذا می خوردم. حضرت به کنیز فرمود: غذای معروف مرا بیاور. کنیز کاسه ای برای آن حضرت آورد که در آن سرکه روغن زیتون بود و منهم از آن خوراک خوردم.
بهترین قاتقها نزد پیغمبر اکرم (ص) سرکه و روغن زیتون بود و می فرمود: سرکه قاتق پیغمبران است.
امام صادق (ع)
علی (ع) فرمود: خانواده ای که سرکه و روغن زیتون را قاتق خود قرار دهد، هیچگانه فقیر نخواهد شد.
امام صادق (ع)
ابن بزیع می گوید: خدمت امام محمد باقر (ع) رسیدم و دیدم که آن بزرگوار سرکه و روغن زیتون می خورد.
سرکه یکی از فرآورده های مفید انگور است که از تخمیر مایعات الکلی، تحت اثر مخمری خاص به نام میکودرمااستی حاصل می شود. سرکه نه تنها طعم مطبوعی به غذاها می دهد بلکه هضم بسیاری از مواد از جمله گوشت را آسان می کند.
در استعمال خارجی، محلولهای رقیق سرکه خارش را تسکین می دهد و خونریزی های کوچک را متوقف می کند.
سرکه مایعی قابض و رفع کننده تشنگی است، به هضم غذا و تحریک اشتها کمک زیادی می کند. سرکه خوب دندان ها را کند نمی کند و گلو را نمی سوزاند. سرکه قبل از مصرف باید جوشانده شود تا مخمر میکودرمااستی آن کشته شود.
سرکه بهتر است همراه سالاد مصرف شود، زیرا در این صورت مؤثرتر و اشتها آورتر است. اگر در خوردن سرکه زیاده روی نشود، بسیار نافع است، اما فاقد ویتامین است و تولید انرژی نیز نمی کند.
افراط در مصرف سرکه تولید سوء هاضمه می کند، بعلاوه در وقت زکام و بیماریهای ناشی از ویروس سرماخوردگی نباید آن را مصرف کرد.