خوردنیها و آشامیدنیها از نظر پیشوایان علم و دین

سید محمد تقی حکیم با همکاری دکتر رهنما چیت ساز

ریحان:

علی (ع) فرمود: پیغمبر خدا (ص) از میان سبزی ها از ریحان خوشش می آمد.
امام صادق (ع)
ریحان سبزی پیغمبران است، و بدانید که هشت خاصیت در آن موجود است: غذا را گوارا می کند، منفذها را باز می نماید؛ دهان و آروغ را خوشبو می کند؛ اشتها به غذا را افزایش می دهد؛ مرض را از بین می برد؛ از بیماری جذام شخص را ایمن می کند؛ و بالاخره موقعی که در شکم آدمی قرار گرفت، همه امراض را ریشه کن می سازد.
امام صادق (ع)
یکی از اصحاب که در خدمت امام موسی کاظم (ع) سر سفره حاضر بوده است: می گوید، آن حضرت ریحان طلبید و فرمود: دوست دارم که در ابتدای غذا خوردن، ریحان بخورم، زیرا در آن صورت هیچگونه ترسی از مرض ندارم؛ و موقعی که از غذا دست کشید، باز ریحان طلبید و از آن میل فرمود، و دیدم که آن حضرت سفره را جست و جو کرد و برگهایی را که از ریحان باقی مانده بود بخورد و به من مرحمت فرمود و گفت: در پایان غذا ریحان بخور، زیرا غذایی را که خورده ای گوارا می کند، و برای خوراک بعدی اشتها می آورد. سنگینی غذا را از بین می برد و دهان را خوشبو می کند.
ریحان مرض سل را از بین می برد، و اگر در آغاز غذا خوردن، ریحان بخورم، باکی از غذای بعد از آن ندارم، زیرا می دانم که ضرری به من نمی رساند.
امام موسی کاظم (ع)
برگ ریحان برای معطر ساختن غذاها به کار می رود.دم کرده آن ضد تشنج، نیرو دهنده، مقوی معده و مدر است. مصرف آن در سردردهای یکطرفه (میگرن) سردردهای عصبی، تقویت عمل دستگاه هاضمه، از بین بردن نفخ، سرگیجه، دل پیچه ها، سرفه، آنژین و سیاه سرفه بسیار مفید است. ریحان در افزایش ترشح شیر زنان شیرده، اثر نیکویی دارد.
دانه ریحان به علت داشتن لعاب فراوان، نرم کننده است، و در رفع و رم کلیه و ترشحات زنانگی و التهابات نزله ای دستگاه مجاری ادرار مصرف می شود. چکاندن 5 تا 6 قطره اسانس ریحان بر روی یک حبه قند، اثر قاطعی در رفع تشنجات معده و سردردهای ناشی از ضعف عمل دستگاه هاضمه دارد.

زیتون:

از جمله وصایای حضرت آدم به فرزندش هبةالله این بود که زیتون بخور، زیرا زیتون از شجره مبارکه (درخت مبارک) است.
امام موسی کاظم (ع)
یکی از اصحاب خدمت امام صادق (ع) عرض کرد: می گویند زیتون نفخ را تحریک می کند. حضرت فرمود: زیتون نفخ را برطرف می کند. زیتون آب مرد (نطفه) را افزایش می دهد.
برگ زیتون برای پایین آوردن فشار خون مفید است. برای تهیه جوشانده آن باید 20 گرم زیتون را در 300 گرم آب جوشاند تا وزن آن به 200 گرم کاهش یابد، و بعد از صاف کردن، با قند مصرف کرد.
در 100 گرم زیتون مواد زیر یافته می شود:
پروتید 67/0 گرم
سلولز 81/1 گرم
لیپید 03/14 گرم
آب 3/73 گرم
مواد معدنی 37/0 گرم
و نیز ویتامین های D.C.A که این مقدار تولید 224 کالری حرارت می کند.

سبزی خوردن:

هر چیزی را زینتی است، زینت سفره، سبزی است.
امام صادق (ع)
یکی از اصحاب می گوید: یک روز حضرت رضا (ع) مرا نزد خود خواند و برای غذا خوردن مرا نگهداشت. موقعی که فره آوردند، سبزی در سفره نبود. حضرت از غذا خوردن خودداری کرد و به خدمتکار فرمود: مگر نمی دانی که من از سفره ای که سبزیی در آن نباشد غذا نمی خورم ! سبزی بیاور. آن مرد صحابی می گوید: خدمتکار رفت و سبزی آورد و روی سفره گذاشت. آنگاه حضرت رضا شروع کرد به غذا خوردن.
امام صادق (ع) به یکی از اصحاب فرمود: مگر نمی دانی که ره وقت طبق غذا و افطاری برای حضرت امیرالمؤمنین علی (ع) می آوردند، روی آن سبزی بود ! آن صحابی عرض کرد: فدایت شوم، برای چه؟ حضرت صادق (ع) فرمود: چون دل های مؤمنان سبز است (سر سبز و خرما به حکمتها و معارف) و به سبزی مایل است. سبزی خوردن که تقریباً در سفره بیشتر ایرانی ها وجود دارد، در شهرهای مختلف، از چندین سبزی متفاوت تشکیل شده است. که به هر حال دارای خاصیتی کلی است، و آن این که به علت داشتن سلولز، در واقع مانند جارو، مواد انباشته شده در روده ها را پاک می کند، و به این ترتیب، اثر شیره دستگاه ها ضمه، روی مواد غذایی به سادگی انجام می گیرد، و هضم غذا آسان می شود؛ گذشته از این اثر مشترک هر یک از سبزیها، دارای خاصیت اختصاص است که خود به تغذیه بهتر و سالمتر کمتر می کند.
در استفاده از سبزی خام آنچه که خیلی مهم است، شست و شو و تمیز کردن دقیق سبزی است، زیرا سبزی خام مخفیگاه بسیار مساعدی برای انواع میکربهاست، و اگر بنا باشد که در این زمینه سهل انگاری شود، بهتر است که از خوردن سبزی خام خودداری گردد و به قول معروف عطایش را به لقایش بخشید.