خوردنیها و آشامیدنیها از نظر پیشوایان علم و دین

سید محمد تقی حکیم با همکاری دکتر رهنما چیت ساز

روغن:

امیرالمؤمنین علی (ع) فرمود: روغن گاو شفاست.
امام صادق (ع)
امیرالمؤمنین علی (ع) فرمود: روغن دواست و روغن تابستان بهتر از روغن زمستان است، و هیچ خوراکی بخوبی روغن در شکم وارد نشده است.
امام صادق (ع)
روغن قاتق خوبی است
امام صادق (ع)
کسی که به پنجاه سالگی رسید، در شب هنگام خواب نباید در شکمش روغن باشد.
امام صادق (ع)
یکی از اصحاب می گوید: خدمت امام صادق بودم، پیر مردی از اهل عراق نزد آن حضرت آمد. حضرت به او فرمود: چرا سخن گفتن تو غیر عادی است؟ پیرمرد عرض کرد دندان های پیشین من افتاده و در تکلم من نقصی وارد شده است. حضرت صادق به او فرمود: منهم همینطور، بعضی از دندان هایم افتاده است، تا جایی که شیطان مرا وسوسه می کند و به من می گوید اگر بقیه دندان های تو بیفتد با چه چیزی غذا می خوری؟ و من می گویم لا حول و لا قوة الا بالله
(نیست قدرت و قوه ای جز بوسیله خداوند).
سپس امام فرمود: ترید بخور که غذایی خوب و بی ضرر است و از روغن اجتناب کن که با مزاج پیرمرد سازگار نیست.
روغنها موادی هستند جامع یا مایع، به رنگ مایل به زرد که دارای حالت دهنی مخصوص، و اغلب بی مزه هستند. روغنها را به دو دسته گیاهی و حیوانی تقسیم می کنند. باید دانست که یک گرم گلوسید 5/9 کالری، و یک گرم لیپیدو یا پروتید، 4 کالری حرارت تولید می کند. حداکثر مواد چربی که باید در 24 ساعت مصرف شود، 70 گرم است و هر چه از این مقدار کمتر باشد، بهتر است. دانشمندان امروزه معتقدند که بهتر است کالری لازم از مواد پروتیدی تأمین گردد، زیرا مازاد آنها در بدن، به مصرف سازندگی می رسد، ولی زیادی چربی اگر در بدن تولید بیماری تصلب شرائین (آرتریواسکلروز) نکند، دفع می شود.
هر چه سن بالاتر می رود، مصرف چربی باید کمتر شود، و برای اشخاص مسن، حداکثر 40 گرم چربی در 24 ساعت کافی است که این مقدار از مصرف غذاهایی از قبیل گوشت، پنیر، ماهی شیر، بادام و سایر مواد چربی دار تأمین می شود. عده ای از متخصصان مواد غذایی معتقدند که روغنهای نباتی به علت داشتن اسیدهای چرب اشباع شده، قابلیت جذب ندارند و برای اشخاص مسن روغنهای حیوانی که دارای چربی قابل جذب هستند برتری دارند.

روغن زیتون:

روغن زیتون بخورید، زیرا روغن زیتون صفرا و سودای بدن را متعادل می کند بلغم را از بین می برد. اعصاب را قوی و انسان را خوش اخلاق و نیک نقس می کند، و غم و اندوه را برطرف می نماید.
پیغمبر اکرم (ص)
پیغمبر اکرم (ص) فرمود: روغن زیتون بخورید، و با آن بدن را چرب کنید، زیرا از شجره مبارکه (درخت مبارک) است.
امام صادق (ع)
علی (ع) فرمود: با روغن زیتون بدن خود را چرب کنید و آن را قاتق خود قرار دهید، زیرا آن، روغن نیکان و قاتق برگزیدگان است. طهارت و برکت آن بسیار است و در هر حال مایع مبارکی است.
امام صادق (ع)
یکی از اصحاب می گوید: بعد از نماز عشا خدمت امام صادق (ع) رفتم. آن حضرت شام میل می فرمود: غذایی که برای حضرت آورده بودند عبارت بود از: سرکه، روغن زیتون و گوشت. آن بزرگوار گوشت را به من داد و خود از سر که و روغن زیتون میل کرد. خدمت آن امام عرض کردم چرا تنها سر که و روغن زیتون میل می کنید و از گوشت نمی خورید؟ حضرت فرمود: سر که و روغن زیتون، خوراک ما و پیغمبران است.
روغن زیتون علاوه بر مصارف جاری، اثر نرم کننده، ملین و صفرا بر دارد، و از آن در رفع سنگ های صفر اوی، رفع یبوستهای مزمن، قولنج های ناشی از نفریت استفاده می شود. در مسمومیت های حاصل از سرب نیز به کار می رود؛ بنابراین کارگران چاپخانه ها که با حروف سربی کار می کنند، باید حتماً آن را جزو غذای روزانه خود قرار دهند. روغن زیتون در رفع سرفه های خشک، همراه با حالات تحریکی و انسداد روده مؤثر است.
روغن زیتون در استعمال خارجی، آرام و خنک کننده پوست بدن، به خصوص در موارد آفتاب زدگی است. در رفع مسمومیت های ناشی از گزش مار و حشرات نیز اثراتی نیکو دارد.
در برخی موارد روغن زیتون به علت باقی می ماند در داخل روده ها، تند می شود و به علت تحریک، باعث استفراغ می شود؛ می شود؛ بنابراین خیلی بهتر است که آن را مخلوط با آب لیمو یا سرکه مصرف کرد.

ریحان:

علی (ع) فرمود: پیغمبر خدا (ص) از میان سبزی ها از ریحان خوشش می آمد.
امام صادق (ع)
ریحان سبزی پیغمبران است، و بدانید که هشت خاصیت در آن موجود است: غذا را گوارا می کند، منفذها را باز می نماید؛ دهان و آروغ را خوشبو می کند؛ اشتها به غذا را افزایش می دهد؛ مرض را از بین می برد؛ از بیماری جذام شخص را ایمن می کند؛ و بالاخره موقعی که در شکم آدمی قرار گرفت، همه امراض را ریشه کن می سازد.
امام صادق (ع)
یکی از اصحاب که در خدمت امام موسی کاظم (ع) سر سفره حاضر بوده است: می گوید، آن حضرت ریحان طلبید و فرمود: دوست دارم که در ابتدای غذا خوردن، ریحان بخورم، زیرا در آن صورت هیچگونه ترسی از مرض ندارم؛ و موقعی که از غذا دست کشید، باز ریحان طلبید و از آن میل فرمود، و دیدم که آن حضرت سفره را جست و جو کرد و برگهایی را که از ریحان باقی مانده بود بخورد و به من مرحمت فرمود و گفت: در پایان غذا ریحان بخور، زیرا غذایی را که خورده ای گوارا می کند، و برای خوراک بعدی اشتها می آورد. سنگینی غذا را از بین می برد و دهان را خوشبو می کند.
ریحان مرض سل را از بین می برد، و اگر در آغاز غذا خوردن، ریحان بخورم، باکی از غذای بعد از آن ندارم، زیرا می دانم که ضرری به من نمی رساند.
امام موسی کاظم (ع)
برگ ریحان برای معطر ساختن غذاها به کار می رود.دم کرده آن ضد تشنج، نیرو دهنده، مقوی معده و مدر است. مصرف آن در سردردهای یکطرفه (میگرن) سردردهای عصبی، تقویت عمل دستگاه هاضمه، از بین بردن نفخ، سرگیجه، دل پیچه ها، سرفه، آنژین و سیاه سرفه بسیار مفید است. ریحان در افزایش ترشح شیر زنان شیرده، اثر نیکویی دارد.
دانه ریحان به علت داشتن لعاب فراوان، نرم کننده است، و در رفع و رم کلیه و ترشحات زنانگی و التهابات نزله ای دستگاه مجاری ادرار مصرف می شود. چکاندن 5 تا 6 قطره اسانس ریحان بر روی یک حبه قند، اثر قاطعی در رفع تشنجات معده و سردردهای ناشی از ضعف عمل دستگاه هاضمه دارد.